اصلاح قانون انتخابات چرا جنجالی شد؟

کد خبر: ۲۸۹۵۹۵

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۳۹۱ - ۱۲:۱۴

بحث اصلاح قانون انتخابات بحث داغ این هفته مجلس شورای اسلامی بود.

بحث بر سر اصلاح قانون انتخابات بحث تازه‌ای نیست. این بحث در ادوار گذشته مجلس نیز مطرح بوده اما هربار با مخالفت‌هایی روبرو بوده که مانع از به ثمر رسیدن آن شده‌اند. مخالفت‌هایی که با طرح فعلی هم در جریان است مخالفت‌هایی جدی است که بیشتر از سوی نمایندگان حامی دولت مطرح می‌شود این مخالفت‌ها حتی گاه به تجمع و شعار دادن نیز رسیده است. با این وجود نمایندگان مجلس بر تصویب این طرح اصرار داشتند. پیش از این وقتی جزئیاتی از طرح اصلاح قانون منتشر شد سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرد که با این تغییرات مخالفت خواهد کرد، اما پیش از تصویب کلیات این طرح رییس مجلس جلسه‌ای با رییس و حقوقدانان شورای نگهبان در اینباره برگزار کرد تا ابهامات دراینباره را رفع کند. با این وجود این طرح در خود مجلس نیز موافقان و مخالفان زیادی داشت.

روز یکشنبه این هفته( 12 آذر) طرح اصلاح قانون انتخابات در مجلس مطرح شد و کلیات آن به تصویب رسید تا مجلس یک قدم به تغییر قانون انتخابات نزدیک تر شود. در این روز کاظم جلالی رییس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و علی مطهری نماینده مردم تهران در موافقت با این طرح پشت تریبون مجلس رفتند. همچنین عباسپور نماینده قزوین و بذرپاش نماینده تهران نیز در مخالفت با این طرح سخن گرفتند.

جالب اینجاست که در حالی نمایندگان ملت در مجلس در حال تصویب کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات بودند محمود احمدی نژاد در همایش قوه مجریه در قانون اساسی به این طرح تاخت و آن را مغایر با قانون اساسی عنوان کرد. احمدی‌نژاد با اشاره به این طرح گفت: صرف‌نظر از اینکه این طرح به چه سرنوشتی دچار خواهد شد، نفس این کار خلاف قانون اساسی است و نباید وقت و پول و هزینه مردم و بیت‌المال صرف این طرح شود. وی اضافه کرد: این طرح مخالف اصل 6 و 115 قانون اساسی است، چراکه اصل بر رای مردم و انتخابات آزاد نیز حق مردم است که هم اصالت دارد، هم ضرورت و هم اهمیت. اینکه ما برخلاف قانون اساسی کاری کنیم که کسی حق نداشته باشد کاندیدا شود مگر اینکه قبلا از کسانی تائیدیه بگیرد، سیاستش را کسی تایید کند و دینداریش را کسی دیگر، آیا این مکانیزم انتخاب رئیس‌جمهور است؟ اگر می‌خواهید قانون اساسی را تغییر دهید راهش را بروید. قبلا هم تلاش‌هایی شد که قانون انتخابات تغییر کند اما نباید کاری کنیم که حضور مردم کمرنگ شود و خیال کنند که افرادی به جای آنها می‌خواهند تصمیم بگیرند. قانون اساسی شرایط رئیس‌جمهور را مشخص کرده است و تنها نحوه برگزاری انتخابات به قانون عادی واگذار شده است.

یک روز پس از تصویب کلیات این طرح و سخنان رییس جمهور درباره آن رییس مجلس شورای اسلامی نشستی با رسانه‌ها برگزار کرد و در آن توضیحاتی درباره این طرح داد.لاریجانی در ارزیابی‌ از اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: در مورد طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری بحث‌های حاشیه‌ای زیادی مطرح است که برخی از آنها مبنای حقوقی جدی ندارد، اما نگرانی‌هایی را دامن زده است. وی با اشاره به متن طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری، گفت: این طرح چند نسخه دارد که برخی مواد آن در مورد نحوه تشخیص صلاحیت‌های کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری است که این موضوع در قانون فعلی نیز آمده است، با این مضامین که رییس‌جمهور باید مدیر و مدبر و رجل سیاسی و مذهبی، دارای تابعیت ایرانی و ویژگی‌های دیگری باشد. بر این اساس در این طرح ضوابط حداقلی برای نامزد انتخاباتی در نظر گرفته شده تا زمان نام‌نویسی در وزارت کشور و بعد از آن شورای نگهبان آن را مورد بررسی قرار دهد.

رییس قوه مقننه ادامه داد:‌ در این رابطه برخی معتقدند که تعیین این ضوابط برای تایید صلاحیت کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری، نگاه حصری را از برای شورای نگهبان ایجاد می‌کند و شورا را محدود می‌نماید. ولی باز هم اینکه این موضوع خلاف قانون اساسی است یا خیر، تشخیص آن به عهده شورای نگهبان است و ممکن است هر کسی یک نظری داشته باشد.
یکی از بندهای مورد بحث این طرح نمایندگان بحث مجری انتخابات است. در متنی که مورد بررسی نمایندگان است آمده است: وزارت کشور مجری برگزاری انتخابات ریاست جمهوری است و نظر هیات اجرایی مرکزی انتخابات با ترکیب اعضای ذیل اقدام می‌کند: 1. وزیر کشور (به عنوان رییس هیات) 2. یکی از اعضای هیات رییسه مجلس شورای اسلامی (با انتخاب رییس مجلس) 3. دادستان کل کشور 4. وزیر اطلاعات 5. تعداد هفت نفر از شخصیت‌های دینی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی به عنوان معتمدان مردمی به ترتیب مقرر در تبصره (1) ماده( متن کامل این طرح را ایـــنــــجــــا مطالعه بفرمایید). خبر آنلاین طی یک نظرسنجی از مخاطبانش پرسید که آیا با تغییر مجری انتخابات موافق هستند یا نه که در پاسخ 65 درصد شرکت کنندگان در این نظرسنجی با این تغییر موافق بودند.

نمایندگان مجلس پس از تصویب کلیات این طرح وارد جزئیات آن در رزهای بعدی شدند که همچنان بررسی جزئیات ادامه دارد. الزام برای داشتن کارت ملی هنگام رای دادن  یکی از مواردی بود که به تصویب نمایندگان رسید. اما همانطور که پیش بینی می‌شد بحث مجری انتخابات یکی از موارد بحث برانگیز این طرح باشد.
یکی از مواردی که مخالفان این طرح عنوان می‌کردند شائبه دخالت قوه مقننه در انتخابات بود که نمایندگان مجلس تصویب کردند که این نماینده مجلس در هیات اجرایی انتخابات  تنها نقش نظارتی داشته باشد نه حق رای  و به این وسیله این شائبه را رفع کردند. نماینده دادستانی و شورای 7 نفره از معتمدین از اعضای دیگر هیات اجرایی انتخابات در این طرح هستند که مخالفین تقاضای حذف این‌ها را داشتند اما مجلس با این پیشنهادها مخالفت کرد.

همچنین با موافقت مجلس کاندیداتوری اعضای هیئت اجرایی مرکزی انتخابات ممنوع شد.
بررسی سایر بندهای قانون جدید انتخابات ریاست جمهوری در روزهای آینده انجام خواهد شد و به نظر می‌رسد تغییرات دیگری هم در متن این طرح ایجاد شود. علی مطهری نماینده تهران و از موافقان اصلاح قانون انتخابات در گفت وگو با خبرآنلاین با اشاره به این تغییرات پیش بینی کرد که شورای نگهبان نیز این طرح را تایید کند.