تاریخچه برترین بازیکن آسیا: شرایط انتخاب برترین بازیکن سال چیست؟

همه ایرانی‌های عنوان‌دار در آسیا

در تاریخ برگزاری مراسم گزینش بهترین بازیکن فوتبال آسیا، فوتبال ایران چهار بار بهترین شده است. از آغاز اهدای جوایز سالیانه AFC به بهترین بازیکن سال آسیا ژاپنی‌ها، ایرانی‌ها و بازیکنان عربستان سعودی، نقش فعالتری در این میان داشته‌اند و هر کدام، چهار نفر از بهترین بازیکنان آسیا را معرفی کرده‌اند؛ افزون بر این که مهدوی کیا، سه جایزه انفرادی گرفته و در میان ایرانی‌ها رکوردار است.

کد خبر: ۲۸۸۳۸۰

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۳۹۱ - ۱۲:۵۰

پنجشنبه گذشته در گزينش بهترين‌هاي قاره کهن که در کوالالامپور مالزي انجام گرفت، لي کيون هو بازيکن منتخب AFC برگزيده شد. اين اتفاق در حالي روي داد که علي کريمي، ستاره تکنيکي و جهانی ايران در کنار ژنک شي از چين با وي براي تصاحب اين عنوان رقابت کردند.

به گزارش «تابناک»، کریمی که در سال ۲۰۰۴ برای نخستین بار توانست به این افتخار بزرگ دست پیدا کند، اکنون پس از هشت سال، یک بار دیگر در آستانه تکرار این افتخار قرار گرفته بود؛ البته پیش از افتخارآفرینی او، خداداد عزیزی، علی دایی و مهدی مهدوی کیا توانسته بودند صاحب این جایزه ارزشمند شوند.

بنا بر این گزارش، بازیکن سال فوتبال آسیا در واقع جایزه‌ای است که به بهترین بازیکن قاره داده می‌شود. این جایزه از سال ۱۹۹۴ رسمی اهدا شد که نام رسمی آن «جایزه بازیکن سال ـ سانیو ـ کنفدراسیون فوتبال آسیا» است. پیش از سال ۱۹۹۴ این جایزه در چند دوره و غیررسمی اهدا می‌شد و برندگان جوایز ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۳ از سوی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال برگزیده می‌شدند.

بر پایه قانون بحث‌برانگیزی که در سال ۲۰۰۵ وضع شد، حضور در مراسم اهدای جایزه اجباری و همین باعث شد که بازیکنان فوتبال مطرح آسیایی که در باشگاه‌های اروپایی بازی می‌کنند حتی نامزد دریافت جایزه هم نباشند؛ البته این قانون اصلاح شد و به این ترتیب، بر‌ترین لژیونر‌ها هم معرفی و برگزیده شدند.

مهدوی کیا و شمسایی رکوددارند

در تاریخ برگزاری مراسم انتخاب بهترین بازیکن فوتبال آسیا، فوتبال ایران چهار بار این عنوان را به خود اختصاص داده است.

از آغاز اهدای جوایز سالیانه AFC به بهترین بازیکن سال آسیا ژاپنی‌ها، ایرانی‌ها و بازیکنان عربستان سعودی نقش فعال‌تری در این میان داشته‌اند و هر کدام چهار بازیکن را بهترین‌های آسیا معرفی کرده‌اند.

ره‌آورد ایران از جوایز بهترین‌های سال آسیا:

۱۹۹۴: بهترین کمک داور (محمد فنایی)

۱۹۹۶: بهترین بازیکن (خداداد عزیزی) و جایزه بازی جوانمردانه

۱۹۹۷: بهترین بازیکن جوان (مهدی مهدوی کیا)، بهترین گل سال (مهدی مهدوی کیا) و بهترین تیم ملی سال
۱۹۹۸: بهترین تیم ملی سال و جایزه بازی جوانمردانه
۱۹۹۹: بهترین بازیکن (علی دایی)

۲۰۰۲: بهترین تیم ملی فوتسال
۲۰۰۳: بهترین بازیکن (مهدی مهدوی کیا)، بهترین داور (مسعود مرادی) و بهترین تیم ملی فوتسال
۲۰۰۴: بهترین بازیکن (علی کریمی) و بهترین تیم ملی فوتسال
۲۰۰۵: بهترین تیم ملی فوتسال

۲۰۰۷: بهترین تیم ملی فوتسال و بهترین بازیکن فوتسال (وحید شمسایی)
۲۰۰۸: بهترین فدراسیون، بهترین تیم ملی فوتسال و بهترین بازیکن فوتسال (وحید شمسایی)

۲۰۱۰: محمد طاهری (بهترین بازیکن فوتسال)، بهترین تیم ملی فوتسال
۲۰۱۱: محمد کشاورز (بهترین بازیکن فوتسال)

همه جوایز ایران / مهدوی کیا و شمسایی رکوددار جوایز انفرادی

از سال ۱۹۹۴ که جوایز فوتبال آسیا رسما اهدا می‌شود، فوتبال ایران ۲۳ جایزه را به دست آورده که ده جایزه توسط فوتسالی‌ها کسب شده است. در سال‌های ۱۹۹۵، ۲۰۰۰، ۲۰۰۱ و ۲۰۰۹ هیچ جایزه‌ای به ایران تعلق نگرفته است.

مهدی مهدوی کیا سه جایزه انفرادی را از آن خود کرده که در میان ایرانی‌ها رکوردار است. مرد سال آسیا، بهترین بازیکن جوان آسیا و زننده بهترین گل سال آسیا سه جایزه انفرادی مهدوی کیاست. همچنین وحید شمسایی نیز دو بار بازیکن سال فوتسال آسیا شده که او هم در میان فوتسالی‌ها رکورد است. در سال ۲۰۰۹ هیچ جایزه‌ای در بخش فوتسال اهدا نشد و بنابراین، جایزه‌ای به ایران نرسید.

شرایط گزینش برترین بازیکن سال چیست؟

پرسشی که ذهن بسیاری از فوتبال‌دوستان را مشغول کرده، این است که شرایط گزینش بر‌ترین بازیکن سال چیست؟

امتیازات رقابتی یکی از امتیازاتی که در نظر گرفته شده است؛ امتیازاتی که حضور در هر مسابقه بین‌المللی دارد.

امتیازاتی که به شرح زیر تقسیم می‌شود.
ـ دور نهایی جام‌جهانی: ۶۰ امتیاز
ـ دور چهارم مقدماتی جام جهانی: ۲۵ امتیاز
ـ دور سوم مقدماتی جام‌جهانی: ۲۰ امتیاز
ـ دور نهایی جام ملت‌ها: ۴۰ امتیاز
ـ مقدماتی جام‌ملت‌ها: ۲۰ امتیاز
ـ المپیک: ۴۰ امتیاز
ـ لیگ قهرمانان: ۱۵ امتیاز
ـ AFC Cup: ۱۰ امتیاز پس از جمع زدن این امتیازات یک فهرست تشکیل می‌شود از بهترین بازیکنان آسیا. این بازیکنان البته با شنج شرط زیر امتیازاتشان کم یا زیاد می‌شود.

برای نمونه، انتخاب به عنوان بهترین بازیکن زمین در هر کدام از بازی‌های اعلام شده امتیاز جدایی دارد و گل زده و کارت زرد و قرمز هم در این امتیازات تأثیر می‌گذارد؛ تأثیرگذاری این مسائل هم با شرایط زیر انجام می‌شود:

بهترین بازیکن میدان؛ برای بازی‌هایی که متمرکز برگزار و از سوی TSG تعیین می‌شود.
برای بازی‌هایی که غیر متمرکز است و از سوی آنالیزورهای فنی AFC یا (AFC TA) و ناظران بازی (MC) انتخاب می‌شود.

ـ موفقیت بازیکن و تیمش در هر مسابقه هم در پروسه انتخاب در نظر گرفته می‌شود.

ـ بازی جوانمردانه هم مورد توجه است. ده امتیاز به خاطر کارت قرمز و پنج امتیاز هم به خاطر کارت زرد کسر خواهد شد.

ـ شمار گل‌های زده (فقط برای مهاجمان و هافبک‌ها) وقتی که در انتخاب بهترین بازیکن گره‌ای وجود داشته باشد.

ـ در ضمن حضور بازیکن در مراسم اهدای جوایز الزامی است؛ افزون بر این، مروری سریع و اجمالی از ادوار گذشته این انتخابات، نشان می‌دهد در هر سال کدام بازیکنان شانس کسب مقام نخست را به دست آوردند.

فهرست ادوار گذشته این انتخابات چنین است:

سال ۱۹۸۸: نخستین عنوان به یک عراقی رسید

در این سال احمد راضی، مهاجم مطرح پیشین فوتبال عراق و ستاره باشگاه الرشید به خاطر درخشش در مسابقات بین‌المللی، صاحب بیشترین امتیازات شد و عنوان بازیکن سال را از آن خود کرد. راضی برای این منظور ۲۶ امتیاز به دست آورد.

سال ۱۹۸۹: یک کره‌ای مرد سال شد

دومین عنوان مرد سال آسیا پس از احمد راضی به کیم جو سونگ، ستاره تکنیکی آن هنگام تیم ملی کره‌جنوبی شد.

وی که در تیم دوورویالز بازی می‌کرد، برای این منظور ۳۸ امتیاز از هیأت داوری آی. اف. سی گرفت و این مقام را به دست آورد.

سال ۱۹۹۰: صعود یک ایرانی تا پله دوم، فرشاد پیوس دوم شد

سال ۱۹۹۰ نخستین باری بود که یک بازیکن شاخص ایرانی توانست پس از دو سال برگزاری این انتخابات جزو سه نفر نخست قرار گیرد.

این ستاره کسی جز فرشاد پیوس نبود. مهاجم بزرگ پرسپولیس که نقش زیادی در قهرمانی تیم ملی ایران در پیکارهای آسیایی پکن داشت، پس از کیم جو سونگ (۳۶ امتیاز، دوو رویالز) با ۲۸ امتیاز دوم شد.

سال ۱۹۹۱: عبدالصمد مرفاوی سوم شد

در این سال نیز یک ایرانی در جمع سه ستاره بر‌تر سال جای گرفت. عبدالصمد مرفاوی، مهاجم قدرتمند و دونده وقت تیم ملی و استقلال که در قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا در تیم محبوب آبی‌پوش بازی کرد، مورد توجه قرار گرفت.

مرفاوی برای این منظور شانزده امتیاز گرفت و سوم شد. در این دوره برای سومین بار پیاپی کیم جو سونگ از کره جنوبی و باشگاه دوو رویالز با ۳۱ امتیاز به مقام بهترین بازیکن قاره رسید. چونگ یونگ هوان، هموطنش که مثل او در تیم دوورویالز بازی می‌کرد، با ۲۸ امتیاز دوم شد.

سال ۱۹۹۲: در این سال انتخاب مرد سال فوتبال آسیا توسط کنفدراسیون انجام نشد.

سال ۱۹۹۳: مهدی فنونی‌زاده سوم شد

در این سال مهدی فنونی‌زاده، بازیکن ملی‌پوش بانک تجارت که به استقلال نقل مکان کرده بود، با سیزده امتیاز سوم شد.

در این سال عنوان مرد سال بالاخره از دست کره‌ای‌ها خارج شد؛ هر چند بازیکنی دیگر از خاور دور آن را کسب کرد. کازویوشی میورا، مهاجم تکنیکی ژاپن با وردی کاوازاکی با ۳۰امتیاز بهترین بازیکن قاره شناخته شد و یوسف الثنایان، بازیکن عربستان و الهلال با ۱۷ امتیاز در رتبه دوم جای گرفت.

سال ۱۹۹۴: «پله صحرا» ‌ مرد سال شد!

در این سال عنوان مرد سال فوتبال آسیا به «پله صحرا» یا‌‌ همان سعید عویران، مهاجم تکنیکی عربستان سعودی و باشگاه الشباب رسید. وی در گزینش کنفدراسیون آسیا صاحب بیشترین رای شد و این عنوان را از شرق به غرب قاره آورد.

سال ۱۹۹۵: بازگشت عنوان مرد سال به خاور دور

پس از یک دوره که عنوان مرد سال فوتبال قاره به ستاره‌ای از ممالک شرقی رسید، در این دوره بازیکنی از شرق بهترین بازیکن شد. ماسامی ایهارا، ستاره تکنیکی ژاپن و باشگاه یوکوهاما مارینوس بیشترین رای را کسب کرد و به این افتخار رسید.

سال ۱۹۹۶: نخستین عنوان مرد سال برای فوتبال ایران با انتخاب خداداد عزیزی، عنوان دومی برای دایی

در این سال فوتبال ملی ایران مزد درخشش در بازی‌های جام ملت‌های ۱۹۹۶ آسیا در امارات را گرفت. خداداد عزیزی، بازیکن تکنیکی خط حمله ایران و باشگاه بهمن کرج، توانست نظر هیئت داوری AFC را به خود جلب کرده و بیشترین آرا را از آن خود کند.

در این گزینش علی دایی، مهاجم بلندقامت تیم ملی و پرسپولیس رتبه دوم را به خود اختصاص داد. اما رده سوم به کو جئونگ وون از کره جنوبی و باشگاه سئونگنام ایلهوا رسید.

سال ۱۹۹۷: عزیزی و باقری، دوم و سوم شدند

در این سال برای دومین بار دو ایرانی در جمع سه بازیکن اول جای گرفتند. هر چند عنوان نخست از آن بازیکنی از کشورمان نشد، اما خداداد عزیزی و کریم باقری، به مقام دوم و سوم رسیدند.

در حالی‌ که هیدتوشی ناکاتا، بازیکن توانمند ژاپن که در تیم بلمار بازی می‌کرد، عنوان نخست را به دست آورد.

سال ۱۹۹۸: ناکاتا بازهم مرد سال آسیا، غبیت ایرانی‌ها در جمع سه نامزد بر‌تر

در این سال هیچ یک از بازیکنان ایرانی در گروه سه نفره برترین‌های آسیا جای نگرفتند. زیرا هیدتوشی ناکاتا ژاپنی باز هم مرد سال شد. پس از او فان زیهی از چین که در تیم کریستال پالاس انگلیس بازی می‌کرد و جاسم الهویدی، مهاجم تیم ملی کویت و السالمیه، دوم و سوم شدند.

سال ۱۹۹۹: علی دایی دومین طلایی ایران

در این سال فوتبال ایران برای دومین مرتبه در تاریخ توانست عنوان مرد سال را از آن خود کند. پس از خداداد عزیزی که در سال ۱۹۹۶ بهترین بازیکن قاره کهن شد، علی دایی، ملی پوش ایرانی که لژیونری در بوندس‌لیگا و تیم آلمانی «هرتابرلین» بود، ‌ به این افتخار رسید.

در این سال هیدتوشی ناکاتا از ژاپن و سون ون از چین، دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۰: یک عنوان دیگر برای فوتبال عربستان

در این سال بازیکنی از فوتبال عربستان عنوان بهترین بازیکن قاره را از آن خود کرد. نواف تمیاط که برای الهلال بازی می‌کرد، در گزینش AFC اول شد. هیروشی نانامی و ریوزو موریوکا، ‌هر دو از ژاپن، دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۱: فان زیهی برای چین افتخارآفرین شد

در این سال فان زیهی از فوتبال چین عنوان مرد سال را کسب کرد. وی به لطف درخشش در تیم دندی‌یونایتد اسکاتلند و بازی در تیم کشورش، به این مهم رسید.

پس از او عبدالله الشیهان از عربستان و لی تای، ستاره تیم لیائونینگ هونگیون چین، دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۲: اونو از ژاپن اول شد

در این سال شینجی اونو، لژیونر ژاپنی تیم فاینورد رتردام هلند مزد زحمات زیاد خود را با کسب مرد سال قاره گرفت.

وی بیشترین رأی را کسب کرد. پس از او یونیچی ایناموتو از کشورش که در تیم فولام عضو بود، رأی آورد. پله سوم نیز به آن یونگ هووان از کره جنوبی رسید که بازیکن تیم پروجا ایتالیا بود.

سال ۲۰۰۳: سومین عنوان مرد سال برای ایران: مهدوی کیا مرد طلایی شد

پس از خداداد عزیزی و علی دایی، یک عنوان مرد سال دیگر فوتبال قاره آسیا در این سال برای ایران بدست آمد. مهدی مهدوی کیا که در آن هنگام همراه با تیم هامبورگ آلمان در بوندس‌لیگا خوش می‌درخشید، بالا‌تر از سایر رقبا جای گرفت و این افتخار را کسب کرد.

پس از او تردساک چایمان از تایلند و باشگاه تروساسانا و ماکسیم ساتسکیخ از ازبکستان که برای تیم دیناموکیف بازی می‌کرد، در پله دوم و سوم جای گرفتند.

سال ۲۰۰۴: چهارمین عنوان مرد سال با افتخار‌آفرینی علی کریمی

در این سال علی کریمی با بازی‌های خوبی که در تیم الاهلی امارات انجام داد و بعد راهی بوندس‌لیگا آلمان و تیم بایرن‌مونیخ شد، نظر رأی‌دهندگان را از آن خود کرد. این ستاره تکنیکی توانست بالا‌تر از علا هبیل بحرینی (الاهلی منامه) و شونسوکه ناکامورا، بازیکن ژاپنی رجیانا ایتالیا جای گیرد.

سال ۲۰۰۵: عنوان مرد سال برای حمد المنتشری عربستانی

در این سال بازیکنی دیگر از شرق آسیا صاحب افتخار شد. حمد المنتشری که در موفقیت الاتحاد نقش بسزایی داشت، بالا‌تر ازهمه نامزد‌ها ایستاد.

پس از او ماکسیم شاتسکیخ از ازبکستان و تیم دیناموکیف اوکراین و شونسوکه ناکومورا، ستاره تیم ژاپن دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۶: نخستین عنوان مرد سال برای قطری‌ها!

برای نخستین بار در جریان همه سال‌های که گزینش مرد سال آسیا انجام شد، بازیکنی از قطر توانست در این دوره افتخار‌آفرین شود. خلفان ابراهیم بازیکن شاخص تیم السد و ملی قطر به همین منظور بیشترین رأی را کسب کرد.

اما در این میان نکته جالب حضور بازیکنانی دیگر از کشورهای حوزه خلیج فارس در رده‌های دوم وسوم بود. زیرا بدر المطوی از کویت (القادسیه) و محمد شلهوب از الهلال عربستان، در پله دوم و سوم جای گرفتند.

سال ۲۰۰۷: عنوان نخست برای یک عربستانی

در این سال یاسر القحطانی، بازیکن الهلال عربستان در این دوره بهترین بازیکن سال شد. یونس محمود و نشاط اکرم که همراه تیم ملی عراق در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در مالزی خوش درخشیدند، دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۸: جباروف مزدش را گرفت

در این سال سرور جباورف، بازیکن تیم ملی ازبکستان و باشگاه بنیادکار مزد درخشش فراوانش را با کسب عنوان مرد سال گرفت. پس از او اسماعیل مطر از امارات (الوحده) و سباستین سوریا بازیکن تیم القطر دوم و سوم شدند.

سال ۲۰۰۹: یک عنوان دیگر برای ژاپنی‌ها

در این سال یاسوهیتو اندو توانست پس از مدت‌ها ژاپن را به عنوان برساند. او که در تیم گامبا اوزاکا بازی می‌کرد، ۱۲۰ امتیاز گرفت. سید محمد عدنان از بحرین و باشگاه الخور قطر با صد امتیازی شد. البته در این عنوان کنگو ناکامورا از ژاپن که در تیم کاوازاکی فرونتال بازی کرد، با همین میزان امتیاز شریک شد.

سال ۲۰۱۰: فرهاد مجیدی دوم شد

در این سال فرهاد مجیدی، بازیکن پرسابقه ایران و استقلال با نود امتیاز دوم شد و پس از ساسا اوگن هنوسکی از استرالیا (سئونگنام کره، ۱۰۲ امتیاز) جای گرفت.

بدر المطوی از کویت و باشگاه القادسیه با ۸۷ امتیاز سوم شد.

سال ۲۰۱۱: هادی عقیلی دوم شد

در سال گذشته میلادی برای دومین سال پیاپی یک ایرانی در جمع سه بازیکن بر‌تر جای گرفت. این ستاره کسی جز سید هادی عقیلی، مدافع تیم ملی نبود که در العربی قطر بازی کرد و با ۹۵ امتیاز دوم شد. وی پس از سرور جباورف ازبک (صد امتیاز) جای گرفت.

رتبه سوم نیز کیسوکه هوندا از تیم زسکا مسکو و ژاپن با ۸۷ امتیاز شد.

سال ۲۰۱۲: ‌کریمی دوم شد

در گزینش بهترین‌های قاره کهن که در کوالالامپور مالزی انجام گرفت، لی کیون هو بازیکن منتخب AFC برگزیده شد. این اتفاق در حالی روی داد که علی کریمی، ستاره تکنیکی و بین المللی ایران با ۹۴ امتیاز دوم شد و ژنک شی از چین در مکان سوم قرار گرفت.

فهرست برندگان این گزینش براساس کشورهای عضو کنفدراسیون آسیا به این شرح است:

۱ ـ ژاپن: ۶ عنوان نخست، ۳ عنوان دوم، ۵ عنوان سوم

۲–ایران: ۴ عنوان نخست، ۵ عنوان دوم، ۴عنوان سوم

۳ ـ عربستان سعودی: ۴ عنوان نخست، ۲ عنوان دوم، یک عنوان سوم

۴ ـ کره‌جنوبی: ۴ عنوان نخست، یک عنوان دوم، ۲ عنوان سوم

۵ ـ ازبکستان: ۲ عنوان نخست، ۲ عنوان سوم

۶ ـ چین: یک عنوان نخست، یک عنوان دوم، ۳ عنوان سوم

۷ ـ عراق: یک عنوان نخست، یک عنوان دوم، یک عنوان سوم

۸ ـ قطر: ‌یک عنوان نخست، یک عنوان سوم

۹ ـ استرالیا: یک عنوان نخست