مرسی، فرعون یا حسنی مبارک جدید!

هر چند هنوز نمی‌توان درباره فرعون بودن مرسی قضاوت کرد، درباره تفسیر مرسی از دمکراسی نگرانی وجود دارد. شاید در نگاه وی، مخالفین باید خفه شوند و هر چه به آن‌ها دستور داده می‌شود، پیروی کنند.

کد خبر: ۲۸۷۰۲۲

تاریخ: ۰۴ آذر ۱۳۹۱ - ۱۲:۴۰

یک روز پس از آن که محمد مرسی، رئیس‌جمهور مصر، آتش‌بس بین اسرائیل و حماس را میانجی‌ری کرد، قدرت خود را به میزان بسیاری گسترش داد؛ این کار وی، هم با تأیید و هم با خشم روبه‌رو و به این متهم شد که به جای کشور مصر، تنها به فکر طرفداران خود است.

به گزارش «تابناک» به نقل از راشا تودی، درگیری میان طرفداران و مخالفان مرسی در روز جمعه، مصر را فرا گرفت و پلیس در قاهره به سوی تظاهرکنندگان، گاز اشک‌آور شلیک کرد و تظاهرات گسترده‌ای در شهرهای گوناگون مصر برگزار شد.

با افزایش جنجال‌ها در مورد مرسی و اخوان‌المسلمین، بسیاری شروع به مقایسه وی با حسنی مبارک دیکتاتور مخلوع مصر کردند. سعید صادق، استاد جامعه‌شناسی سیاسی در دانشگاه آمریکایی قاهره در این باره می‌گوید: «حتی کسانی که به وی رأی ندادند، تلاش داشتند تا به وی شانسی برای نشان دادن خود بدهند، ولی آن‌ها دریافته‌اند که سیاست خارجی وی با مبارک تفاوتی ندارد».

مارک آلموند، استاد دانشگاه بیلکنت آنکارا نیز دیدگاه مشابهی دارد. وی می‌گوید: «در نگاه نخست، می‌توان گفت، مرسی نسخه مذهبی مبارک است. وی آتش‌بس بین حماس و اسرائیل را سامان داد و در فاصله ۲۴ ساعت، عملا خود را به قدرت مطلق در مصر تبدیل کرد».

مرسی با موافقت آمریکا و اسرائیل، میانجیگری آتش‌بس را انجام داد. سعید صادق در این باره بر این باور است که گرفتن تأیید آمریکا و اسرائیل، مهمترین هدف مرسی بود. «مرسی می‌توانست که آتش‌بس بین حماس و اسرائیل را برقرار کند و از آنجایی که آمریکا و اسرائیل از این کار وی راضی بودند، وی چراغ سبزی را در برابر خود می‌دید تا با صدور فرمان افزایش اختیارات خود، کار خطرناکی در درون کشور انجام دهد؛ کاری که بسیاری را تحریک کرد».

صرف‌نظر از اینکه مقبولیت نزد چه کسی باعث اقدام مرسی شده باشد، اقدام وی ده‌ها هزار نفر را در تأبید و یا مخالفت با وی به خیابان‌ها کشاند. از نگاه پروفسور صادق، دلیل مخالفت‌ها با مرسی روشن است. «مخالفین می‌خواهند به مرسی و طرفداران خارجی وی پیام دهند که مصر‌‌ همان اخوان‌المسلمین نیست».

مرسی در یک سخنرانی در جلوی کاخ ریاست‌جمهوری در جمعه درباره این کار خود توضیح داد و در این اجتماع چند هزار نفری گفت، هدف اصلی وی امنیت و ثبات کشور است. اما مخالفین می‌گویند سخنرانی وی نشان‌دهنده تحمل نکردن وی در برابر مخالفین است. آلموند می‌گوید: «یک مشکل این است که همان گونه که سخنرانی امروز نشان داد، نگاه مرسی به دمکراسی بسیار پوپولیستی است».

در همین حال، مرسی به انتصاب خود به «فرعون جدید» مصر متهم شده، ولی آلموند می‌گوید هنوز برای تأیید این ادعا زود است. وی می‌گوید: «باید صبر کرد و منتظر ماند که آیا وی به قول خود درباره تلاش برای حفاظت از انقلاب و درخواست دمکراسی لیبرال پایبند است یا خیر؟ ولی ترس من از این است که تفسیر مرسی از دمکراسی این باشد که اکثریت باید حکومت کند و اقلیت باید دهان خود را ببندد و هر چه به آن‌ها دستور داده می‌شود، پیروی کنند».

از نگاه صادق، بهترین راه برای راضی نگاه داشتن همزمان اکثریت و اقلیت، رجوع به قانون اساسی گذشته است.

وی بر این باور است اگر برای حفظ حقوق اقلیت‌ها و زنان به مرسی فشار آورده نشود و در پشت پرده با وی مذاکره نشود، مصر رو به بی‌ثباتی خواهد رفت.