كوهنوردي؛ سرگردان در توفان مشكلا‌ت

کد خبر: ۲۸۴۹۷

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۸۷ - ۲۲:۳۷

يك سال از تغيير مديريت فدراسيون كوهنوردي كشور مي‌گذرد. مدت‌زماني كه قريب به اتفاق روز‌هاي آن شرايط جو ناپايداري بر آن حاكم بود و همچنان اين هواي توفاني، كوهنوردي كشور را در ميان مشكلا‌ت ساختاري و اجرايي سرگردان كرده است.

به نوشته اعتماد ملي، كوهنوردي اين فعاليت سردرگم در ميانه ورزش و ماجراجويي، اينك بسيار بيش از گذشته در ميان توفان مشكلا‌ت اجرايي و ساختاري سرگردان مي‌نمايد. در حالي كه بيماري مزمن مديريتي بي‌هيچ اميدي به بهبود، ساختار تشكيلا‌ت راهبردي فدراسيون را در قد و قامت باشگاهي كوچك و نحيف درگير در جزئي‌ترين امور اجرايي نگاه داشته است، نشانه‌هاي نگران‌كنندهاي از رفتارهاي خارج از عرف و منطق فدراسيون‌نشينان در مواجهه با جامعه كوهنوردي به چشم مي‌خورد.

تغيير فرمايشي مديريت فدراسيون كوهنوردي و بي‌توجهي جدي سازمان ورزش به ساختار مديريتي و قوانين اجرايي آن در كنار ناديده گرفتن پيشينه اين فعاليت، منجر به تعيين دو سرپرست براي هدايت اين فعاليت به فاصله اندكي از هم شد؛ تغييراتي كه اوج سردرگمي مديريت اجرايي كلا‌ن اين ورزش را به دنبال داشت.

<هوايي> از مديران ارشد وزارت راه با چراغ سبز رئيس سازمان ورزش پس از كنار گذاشتن آقاجاني كه قريب به سه دهه بر كوهنوردي كشور حكم راند، هدايت فدراسيون را برعهده گرفت؛ امري كه بسيار بر مديريت پيشين كوهنوردي گران آمد. تغيير اخير خود آغاز كشمكشي سنگين بود و درنهايت منجر به كناره‌گيري هوايي و بازگشت كامل تيم مديريتي پيشين كوهنوردي دهه‌هاي گذشته شد. اين بازگشت تغييري اندك براي فدراسيون كوهنوردي در پي داشت و شعاعي دبير پيشين فدراسيون و از ياران نزديك آقاجاني در راس امور قرار گرفت. ‌

اينك با نگاه به حدود 2 سال سرپرستي و رياست محمود شعاعي همچنان نمي‌توان ثبات و آرامش را در كوهنوردي كشور به تماشا نشست. حوادث مختلف منجر به مرگ كوهنوردان در برنامه‌هاي داخلي و خارجي مي‌شود؛ چه آنها كه تحت مديريت و نظارت فدراسيون كوهنوردي انجام مي‌گيرند و چه برنامه‌هايي كه به شكل مستقل اجرا مي‌شوند. اگرچه اين مساله در نگاه به اين فعاليت ماجراجويانه امري پذيرفته‌شده محسوب مي‌شود اما روند مواجهه با آن از سوي فدراسيون كوهنوردي زنگ خطر فروپاشي تخصص و تعهد را توامان به گوش مي‌رساند.

سردرگمي و برخورد دوگانه با حوادث و رويدادهاي كوهنوردي كشور اينك به اوج خود رسيده است؛ از سويي فدراسيون كوهنوردي در حوادث مرگبار برنامه‌هاي خود سكوت مطلق اختيار مي‌كند و از ديگر سو كوچك‌ترين موضوع در تيم‌هاي ديگر را با بزرگنمايي گاه تا آنجا پرافراط دنبال مي‌كند تا پرونده‌هاي جنايي و قضايي براي آن تشكيل دهد.

‌سكوت سنگين فدراسيون در 5 سال گذشته همچنان پرونده حادثه گاشربروم-1 را كه منجر به مرگ محمد اوراز كوهنورد پرآوازه ايراني شد، سر به مهر نگاه داشته است در حالي كه محمود شعاعي در نخستين روز‌هاي سرپرستي خود در فدراسيون كوهنوردي نشست بررسي ناكامي تيم برودپيك را كه در زمان مهندس هوايي راهي هيماليا شد طي كوتاه‌ترين زمان ممكن پس از بازگشت تيم برگزار كرد؛ نشستي كه كارشناسان مستقل به اتفاق بر جهت‌دار بودن آن تاكيد دارند.

‌در حوادث داخلي نيز مواردي از اين تناقض‌ها بسيار است. مرگ مربي كوهنوردي خراساني در كلا‌سي كه ناظر فدراسيون حاضر بود تا امروز همچنان در ‌هاله‌‌اي از ابهام است. حادثه‌‌اي كه با شوك وارده بر همسر اين مربي جوان، كودكان او نيز پيش از تولد مرگي جانگداز در پي داشتند. در اين خصوص فدراسيون سكوت كرده است در حالي كه در حادثه مرگ دو غارنورد عضو باشگاه دماوند ضمن جنجالي كردن پرونده رسما براي ممانعت از فعاليت‌هاي قديمي‌ترين باشگاه كوهنوردي كشور هر آنچه در توان داشتند به كار بردند.

باشگاه دماوند، نماينده بخش غيردولتي كشور پس از پرونده چند سال گذشته غار <پرآو> اينك چند سالي است كه همچنان ايام پرتنشي را با فدراسيون كوهنوردي طي مي‌كند. صعود‌هاي مستقل برخي اعضاي اين باشگاه بر قلل هيماليا گويي خواب را از چشمان فدراسيون كوهنوردي ربوده و فدراسيون كه برخلا‌ف سياست‌هاي كلا‌ن كشور تا امروز تلا‌ش خود را معطوف انحصار تمام امور كرده است، اينك بلندآوازه شدن نام كشور را خارج از تيم‌هاي خود زير سوال مي‌برد و همچون موارد پيش‌گفته حوادث كوهنوردي بخش خصوصي را فاجعه مي‌داند و حوادث تيم‌هاي خود را ذات كوهنوردي معرفي مي‌كند!

هزينه‌هاي بسيار كم صعود‌هاي مستقل در قبال رقم‌هاي چندده ميليوني تيم‌هاي اعزامي از سوي فدراسيون كوهنوردي بزرگ‌ترين علا‌مت سوالي است كه اينك پيش‌روي هر ذهن سليمي قرار گرفته است.

ضمن آنكه صعود مستقل دشوار‌ترين كوه جهان كي -2 توسط كاظم فريديان از اعضاي باشگاه دماوند و در قالب يك تيم بين‌المللي با كمترين تجهيزات و تدارك خارجي تنها با تكيه بر توليدات داخلي به عنوان يك صعود كم‌نظير صرفا ايراني همچون صعود چند ماه پيش قله نانگاپاربات، توسط فدراسيون كوهنوردي بايكوت شده و مورد بي‌مهري قرار گرفته است.

در آخرين واكنش تعجب‌برانگيز، رئيس فدراسيون كوهنوردي در گفت‌وگوي اختصاصي با روزنامه اعتماد ملي به‌طور كل صعود به قله نانگاپاربات را منكر شد و اتهام سنگيني را متوجه كوهنوردان مستقل كشور و باشگاه دماوند كرد. اتهامي كه ضمن تبعات وسيع داخلي بدون شك تبعات بين‌المللي‌اي را مي‌تواند براي ورزش كشور در پي داشته باشد.

‌ادعاي محمود شعاعي مبني بر كذب بودن صعود قله‌‌اي از قلل 8 هزار متري هيماليا كه به تاييد افسر رابط پاكستاني و نيز سازمان توريسم اين كشور رسيده به‌طور مستقيم نهاد‌هاي كشور همسايه پاكستان را درگير موضوع خواهد كرد. همچنين طرح ادعاي مخدوش بودن تصاوير قله نانگاپاربات يا ايراد شكلي به پرچم برافراشته شده روي قله كي -2 در سال گذشته مشابه مشكل جدي پيش‌آمده براي تصوير پرچم ايران روي قله اورست سال 77 ارزيابي مي‌شود. ‌

‌جالب اينكه فدراسيون كوهنوردي در سال گذشته به دليل خشم و جبهه‌گيري عليه صعود كي -2 از معرفي ديگر صعود‌هاي مستقل كوهنوردان ايراني همچون صعود گاشربروم-1 توسط آقاي مهدي اعتمادفر به عنوان صعود برتر كشور و معرفي قهرمان برتر سال سر باز زد، چرا كه اهميت صعود كي -2 بدون شك ديگر تلا‌ش‌ها را تحت‌الشعاع خود قرار داد و مخالفت فدراسيون با اين صعود و معرفي نكردن فاتح قله كي -2 به عنوان كوهنورد برتر سال موجب شد صعود گاشربروم-1 اعتمادفر نيز به آتش كين فدراسيون قرباني اين عداوت شود. ‌

مواضع اخير فدراسيون كوهنوردي در مورد حادثه اتفاق‌افتاده در جريان صعود تيم مستقل كوهنوردان ايراني به قله نانگاپاربات بسيار از تدبر و تدبير دور شد تا جايي كه فدراسيون كوهنوردي با جنگ رسانهاي در تريبون‌هاي مختلف و رسانه‌هاي رسمي و غيررسمي آشكارا گام در راه بي‌انجام گذاشت و به شهادت بسياري ترغيب خانواده كوهنورد جان‌باخته در نانگاپاربات براي پيگيري قضايي و شكايت جنايي عليه سرپرست تيم را عملي كرد! امري كه تا امروز خانواده محمد اوراز از آن سر باز زده به پيگيري حداقل موضوع نيز نپرداخته‌اند.

‌تنها 10 روز پس از آخرين مواضع رئيس فدراسيون در برنامه تلويزيوني رخصت از شبكه 3 سيما، تيم اميد فدراسيون كوهنوردي با حادثه‌‌اي تلخ مواجه شد و پزشك همراه تيم به قعر دره‌هاي كوه تيلو چوپيك سقوط كرد؛ حادثه‌‌اي كه فدراسيون كوهنوردي را با آن فرياد‌ها و فغان‌هاي آشكار چند روز گذشته به يكباره به <سكوتي مرگبار> فرو برد. ‌

اينك فدراسيون‌نشينان چهره‌‌اي مشوش از كوهنوردي كشور ترسيم كرده‌اند؛ ورزشي كه روز به روز علا‌قه‌مندان گام‌هايي نو در گستره حرفهاي آن برمي‌دارند. فدراسيون كوهنوردي در نبود نظارت سازمان ورزش بر آن در كمال شگفتي با انحصار مطلق برخلا‌ف سياست‌هاي جاري كشور راه را بر فعاليت‌هاي بخش خصوصي سد كرده است، مواجهه با منتقدان را در هيچ شرايطي نمي‌پذيرد، تناقض‌هاي راهبردي، اجرايي و كلا‌مي را آشكارا به اوج رسانده و اينك در توفان مشكلا‌ت، سرگردان دست‌هايي كه از سوي دلسوزان اين ورزش به سويش براي ياري رساندن دراز مي‌شوند را پس مي‌زند.

تغيير رويه مسوولا‌ن اين تشكل و بازگشت به اخلا‌ق و قانون، بازبيني و به روز كردن آيين‌نامه‌ها و قوانين، خروج از دايره تنگ انحصار و محدوديت اين تشكل كشوري در قد و قامت گروه و باشگاهي شهرستاني، مدارا و مروت با منتقدان و دلسوزان، در كنار ايجاد رويه نظارتي از سوي تشكل‌هاي مستقل و سازمان ورزش بر اين فدراسيون راهبرد كلا‌ن خروج از اين توفان سهمگين مديريتي است. اميد كه اين فعاليت محبوب و رو به گسترش آرامش خود را باز جويد.