تحليل دكتر افروغ از فراز و فرود جنبش دانشجويي:

حال و روز بهتري كه بايد مي‌داشتيم و نداريم

وقتي تعدادي دانشجو دور هم جمع مي‌شوند و كار فكري مي‌كنند، بحث قانوني و يا غيرقانوني بودن نيست، بلكه مسأله مهم اين است كه آيا رفتار و عملكرد نهايي حركت آنان در راستاي قانون‌شكني است يا خير.

کد خبر: ۲۸۴۴۴

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۸۷ - ۱۵:۲۸

چگونگي فعاليت گروه‌هاي سياسي و تشكل‌هاي دانشجويي به ويژه در روزها و مواقع حساس از مسائلي است كه بحث‌برانگيز و شايان توجه است. از همين رو، دكتر افروغ در گفت‌وگويي با «تابناك» به واكاوي چگونگي فعاليت‌هاي سياسي دانشجويان و نيز مرزبندي اين برنامه‌ها و فعاليت‌ها پرداخته است.

وي در پاسخ به پرسشي مبني بر حدود و خطوط قرمزي كه بايد توسط تشكل‌هاي دانشجويي رعايت شود و اين‌كه اين چهارچوب‌‌ها چگونه معين و اعلام مي‌شود، گفت: وقتي تعدادي دانشجو دور هم جمع مي‌شوند و كار فكري مي‌كنند، بحث قانوني و يا غيرقانوني بودن نيست، بلكه مسأله مهم اين است كه آيا رفتار و عملكرد نهايي حركت آنان در راستاي قانون‌شكني است يا خير؛ اين مسائل در حالي مطرح مي‌شود كه آزادي يك دانشجو حتي به اندازه يك شهروند عادي هم نيست.

اين استاد دانشگاه در پاسخ به پرسشي مبني بر اين‌كه جنبش دانشجويي چه ظرفيت‌هايي دارد و اساسا مي‌تواند وارد چه ميدان‌هايي شود، گفت: پس از تشكيل جمهوري اسلامي،  همه نگاه‌ها از بالا به پايين شد و وظيفه استبدادستيزي، استكبارستيزي، حركت‌هاي عدالتخواهانه و در كل، جور ضعيف و لاغر بودن نهادهاي مدني را كلا جنبش دانشجويي به دوش كشيد؛ جنبش دانشجويي كه رسالتي به آن ديكته شود را نمي‌توان جنبش دانشجويي دانست. همه دانشجويان ما در كل، درك كاملي از جايگاه تاريخي خود دارند كه هيچ گاه حوادث منحصر به فرد تاريخي را از ياد نخواهند برد (شانزدهم آذر 32 و سيزدهم آبان 58).

بخش عمده‌اي از هويت كنوني جنبش دانشجويي را گذشته اين حركت اجتماعي رقم زده است. دانشجو بايد خود در انتخاب سوژه‌ها آزادنه عمل كند و پاسخ‌ها را خودش به دست آورد. بايد راهي را فراهم كرد كه دانشجوها در آن آزاد باشند، همديگر را پيدا كنند و بتوانند آزادانه براي مثال روي آثار بزرگان كار كنند، كار فكري، سياسي و فرهنگي كنند، البته با توجه به اين‌كه نتايج كارشان نبايد با قوانين كشور مغايرت داشته باشد.

رئيس كميسيون فرهنگي مجلس هفتم در پاسخ به اين پرسش كه رسانه‌هاي خارجي تبليغات گسترده‌اي در برگزاري تجمعات دانشجويي امسال داشتند و آيا به نظر شما حركت‌هاي امسال با سال‌هاي گذشته تفاوتي داشته يا خير؟ گفت: فضاهاي سياسي و اجتماعي داخلي بايد آنقدر گسترش پيدا كند كه اصلا اجازه ندهيم پاي رسانه‌هاي خارجي به ميان كشيده شود. اين‌گونه رفتار رسانه‌هاي خارجي يك رفتار بيمارگونه مسلما غيرطبيعي است و ظاهرا بيشتر به دنبال بهانه‌جويي هستند و در كل مي‌توان گفت حركت‌هاي امسال با سال گذشته هيچ تفاوتي نمي‌كرد.

اگر ما ظرفيت‌هاي خود را ببينيم، ظرفيت‌هاي جنبش دانشجويي را رصد كنيم و ظرفيت‌هاي انقلاب اسلامي را بدانيم، مطمئنا كشورهاي بيگانه نمي‌توانند هيچ‌گونه دخالتي در مسائل داخلي ما داشته باشند، چراكه ما منابعي داريم كه اگر به دانشجو آزادي بدهيم، اصلا احتياجي به غرب نيست.

وي در پاسخ به اين‌كه آيا مي‌توانيد اين منابع را نام ببريد، گفت: اگر بخواهيم به صورت سرفصلي بگوييم، مي‌توان گفت: 1. انقلاب اسلامي 2. فصل سوم قانون اساسي 3. تاريخچه فعاليت‌هاي دانشجويي 4. و در حافظه تاريخي 13 آبان 58 و 16 آذر 32.

در شانزدهم آذر، آيا غير از اين بود كه آن سه شهيد با احساس وظيفه خود دست به آن عمل بزرگ زدند و يا آن‌كه در سيزدهم آبان 58، غير از اين بود كه دانشجويان با جسارت و شجاعت خود اين واقعه بزرگ و تأثيرگذار را پديد آورند و توانستند سرنوشت كشور را اصلاح كنند و بار ديگر جمهوري اسلامي را در راه اصلي خود بيندازند و اگر اينها نبودند حتي در جنگ هم موفقيت چنداني نداشتيم.

متأسفانه امروزه در اوضاع كنوني، به دليل نبود نهادهاي مدني و روشنفكران ناظر و نقاد و پرسشگري كه به دنبال مطالبات مردم باشند، عملا اين نقش توسط جنبش دانشجويي ايفا مي‌شود.

ما تنها نهاد مدني كه با نشاط حضور دارد و اسير مصلحت‌انديشي‌هاي كاذب هم نمي‌شود تنها در دانشگاه سراغ داريم و حتي مي‌شود گفت متأسفانه فعلا حتي در روحانيت هم سراغ نداريم. همه توجيه‌گر شدند و همه مسائل را با يك روكش ايدئوژيك مي‌نگرند.

وي در ادامه گفت: نكته مهم امروز جنبش دانشجويي اين است كه ديگر اسير و بازيچه دست گروه‌هاي سياسي نيست و به اين نتيجه رسيده‌اند كه ديگر كولي ندهند و خود را بازساي كرده و با استقلال بيشتري حركت كنند.

وقتي گروه‌هاي سياسي و ‌انديشه‌هايشان نخ‌نما و تكراري شده‌اند، اين دانشجويان هستند كه در مسير صاحب انديشه شدن گام برمي‌دارند و اين معلول استقلال فكري آنهاست. بايد كمكشون كرد تا اين راه را به سلامت پشت سر گذارند كه البته پيمودن اين راه نيز با داشتن نگاهي همراه با فرماليزم و فرمايشي بودن امكانپذير نيست.

وي در پايان افزود: مطمئنا اگر درك درستي از دانشجو، انقلاب اسلامي و حتي علم و جنبش نرم‌افزاري داشتيم امروز حال و روز بهتري داشتيم.