بررسی تطبیقی نظام های برنامه ریزی ایران

کد خبر: ۲۸۳۹۲۸

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۳۹۱ - ۱۲:۲۹

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی درفرآیند مجموعه مطالعات الگوی مطلوب برنامه ریزی برای کشورمان، به بررسی تطبیقی نظام های برنامه ریزی ایران طی برنامه های قبل و بعد از انقلاب اسلامی پرداخت.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهش ها، دفتر مطالعات برنامه و بودجه این مرکز اعلام کرد: حدود ۶۵ سال از شروع برنامه ریزی در ایران می گذرد و در این مدت ۱۰ برنامه عمرانی و توسعه ای تهیه شده است. در طول این مدت سه نوع برنامه یعنی برنامه عمرانی (متکی بر طرح و پروژه) . برنامه جامع ملی (شکل سنتی و متعارف برنامه) و برنامه ساختاری( شناخت چالش های اساسی فرآیند توسعه و سعی در فراهم ساختن الزامات تحقق توسعه پایدار) تهیه شده است. به دلیل ساختار اقتصاد ایران و متکی بودن به درآمدهای نفتی، دخالت نامناسب در ساز و کار بازار، توان نامتناسب فنی و آمار و اطلاعات کشور و سایر عوامل، روند تکاملی و پیشرفت در برنامه ریزی مشاهده نمی شود و پیش بینی ها و هدفگذاری ها، متناسب با محتوای برنامه ها نبوده اند بدین ترتیب برنامه ریزی، اثربخشی چندانی برای دستیابی به اهداف مندرج در قانون اساسی و سند چشم انداز کشور ندارد.

این گزارش می افزاید: مراحل مختلف تصمیم گیری و گردش کار نظام برنامه ریزی کشور در مراحل تهیه، تدوین ، اجرا و نظارت بر اساس قوانین و مقررات موجود به شرح زیر است: تهیه و تدوین برنامه، تصمیم گیری در مورد اهداف برنامه درازمدت (چشم انداز)، تعیین سیاست های کلی، تعیین اهداف کلی برنامه های توسعه میان مدت، تعیین خط مشی ها و سیاست های برنامه، تصمیم گیری در مورد چارچوب ها.

با وجود برنامه پنج ساله، پیشنهاد برنامه های بخش ها و منطقه های مختلف، ایجاد هماهنگی های بخشی، منطقه ای، تلفیق برنامه ، بررسی و تایید برنامه، تصویب برنامه توسعه پنج ساله، اجرا، نظارت و ارزشیابی برنامه، اجرای برنامه، تخصیص اعتبارات، گزارش های اجرای برنامه. هدف این گزارش بررسی و واکاوی نظام برنامه ریزی با توجه به ساختارهای موجود اقتصاد ایران، شرایط جهانی و تحول الگوهای برنامه ریزی در کشورهای مختلف جهان است. بدین منظور ابتدا به موضوع برنامه ریزی در قانون اساسی پرداخته شده و سپس به موضوع قانون برنامه و بودجه و برنامه ریزی در ایران مد نظر قرار گرفته است. پس از آن الگوهای برنامه ریزی در جهان، رابطه ساختار اقتصاد ایران و جهان با نظام برنامه ریزی، نظام تصمیم گیری و برنامه ریزی و نظام برنامه ریزی ایران در برنامه های قبل مورد توجه قرار گرفته است.