آیا ممنوعیت تبلیغ چیپس و پفک چاره‌ساز است؟

کد خبر: ۲۷۹۳۰۱

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۳۹۱ - ۱۰:۲۷

آمارها نشان می‌دهند روز به روز بر تعداد مبتلایان به بیماری‌هایی همچون سرطان، دیابت و بیماری‌هایی قلبی و عروقی در ایران و جهان افزوده می‌شود. بیماری‌هایی که بیش از هر چیز بر اثر سبک ناصحیح زندگی به وجود آمده و هر روز افراد بیشتری را به کام مرگ می‌کشاند.

بی شک تغذیه سالم یکی از مهمترین مسائل زندگی هر فرد محسوب شده و بی‌توجهی به آن می‌تواند عوارض جبران ناپذیری به بار آورد و از آنجا که عادت‌های غذایی هرکس در دوران کودکی شکل گرفته و تاثیرات خود را تا پایان عمر باقی می‌گذارد، باید توجه خاصی به تغذیه کودکان صورت گیرد.

آداب و رسوم‌، محیط طبیعی و مواد در دسترس هر منطقه، سازنده فرهنگ غذایی مردم هر کشور است که با گسترش رسانه‌ها در زندگی مدرن، تبلیغات نقش مهمتری را نسبت به این عوامل ایفا می‌کند.

«تبلیغ چیپس و پفک در تلویزیون ممنوع شد»، قانونی که پس از مدت‌ها تلاش مسئولین سلامت و پیگیری انجمن‌های مختلف پزشکی تصویب شد و از همان ابتدا واکنش‌های بسیاری را در پی داشت و برخی‌ها آن را از همان ابتدا شکست خورده تلقی کردند.

به گزارش ایسنا، معاون بهداشتی وزیر بهداشت دکترعلیرضا مصداقی نیا در این رابطه می‌گوید: بر اساس قانون مصوب برنامه پنجم توسعه ماده 37 بند الف و ج ، وزارت بهداشت موظف است با همکاری سازمان‌هایی که در قانون قید شده، لیست کالاها و خدمات آسیب رسان را برای سلامتی انسان تعیین و آن را به رسانه‌ها بخصوص صدا و سیما اعلام کند. این قانون کالاهای متعددی نظیر خدمات سم پاشی‌های بدون مجوز اماکن، داروهای غیرمجازی که وزارت بهداشت آن را وارد نکرده و یا به ساخت آنها پروانه نداده و همچنین انواع مواد غذایی مثل غذاهای آماده و تنقلاتی مثل چیپس، پفک‌ها و نوشابه‌ها می‌شود .

اما مسئله مهم این است که این قانون، قانون جدیدی نیست و مدتها پیش مطرح شده است همان طور که دکتر اسدالله رجب، رییس انجمن دیابت ایران می‌گوید: 25 سال پیش نیز این طرح توسط وزارت بهداشت و مرکز اداره کل تغذیه ارائه و تا حدودی هم اجرا شد که به دلیل شکایات مختلف ادامه پیدا نکرد.

وی می‌گوید: در طرح قبلی که سال‌ها پیش اجرا شد حتی مکانهای خاصی برای فروش این خوراکی‌ها تعیین شد تا این مواد به راحتی در دسترس همه مردم قرار نگیرند اما پس از مدتی مشاهده شد که مردم به مغازه‌هایی هجوم آوردند که این خوراکی‌ها در آن به فروش می‌رسید و سایر مغازه داران با مشکل مواجه شدند.

بی شک همگان از مضرات استفاده از مواد خوراکی غیرضرور همانند چیپس و پفک باخبرند، با این وجود این تنقلات رنگی از پرفروش‌ترین محصولات خوراکی بوده و مشتریانی از همه گروه‌های سنی دارد، اما مهمترین گروه سنی مصرف کننده کودکان هستند که نسبت به دیگر افراد آسیب پذیرتر بوده و بیشتر ضرر می‌بینند.

دکتر سید ضیاء الدین مظهری در این رابطه می‌افزاید: این مواد، باعث بی اشتهایی کودکان شده و آنها را برای تامین غذاهای روزمره دچار مشکل کرده و نیازهای رشدی آنها را تحت الشعاع قرار می دهد. همچنین از آنجا که احتمال دارد اغلب روغن‌هایی که برای تهیه چیپس به کار می رود بارها و بارها استفاده شده باشند در آن ترکیبات سمی ایجاد شده که می‌تواند تاثیر بسیار بدی بر سلامت جسمی و رشد کودکان داشته باشد.

وی می‌گوید: از آنجا که هرگونه تغییر در روند تغذیه می‌تواند تغییراتی در پارامترهای بیوشیمیایی خون فرد به وجود بیاورد، توجه به تغذیه صحیح و جلوگیری از تاثیر تبلیغات سوء در جهت تغییر ذائقه کودکان در بلندمدت، تاثیر بسزایی در جامعه دارد.

دکتر مظهری با بیان اینکه تحقیقات نشان می‌دهد که بیماریهای قلبی و عروقی در میانسالی ریشه در تغذیه‌ی دوران کودکی آنها دارد، اضافه می‌کند: سلامت کودکان از بعد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بسیار مهم است. کودکان سالم بهتر از امکانات موجود در کشور بهره می‌گیرند و هزینه‌های کمتری به دولت تحمیل می‌کنند و بازدهی بیشتری دارند.

با این همه باید در نظر داشت که تنها حذف این مواد از فهرست خوراکی‌های افراد کافی نیست بلکه باید جایگزینی برای آنها یافت. جایگزینی که علاوه بر سالم بودن با توان اقتصادی عموم مردم هماهنگ باشند. اما با یک مقایسه ساده می‌توان دریافت که قیمت خرید چند بسته چیپس و پفک از خرید یک کیلو خشکبار یا میوه‌ ارزانتر در می‌آید.

دکتر مظهری در همین رابطه معتقد است: فرهنگ سازی قوی و اصیل تغذیه و رجعت به غذاهای سنتی، کمک بزرگی به ذائقه کودکان می‌کند و با یک فرهنگ سازی قوی می‌توانیم از باورهای غلط و گرایش‌های نابجا بکاهیم زیرا این مواد غذایی فاقد ارزش، نسل را فرسوده، کم توان و کم طاقت می‌کند.

گرچه سلیقه شخصی افراد در تعیین نوع رژیم غذایی‌شان بسیار با اهمیت است اما باید بپذیریم که رسانه‌ها به شدت در شکل دهی الگوی غذایی مردم تاثیرگذارند و بی‌شک عدم تبلیغ این خوراکی‌ها می‌تواند باعث کاهش استقبال مردم از این مواد شود.

جالب این است که با وجود آن که چندهفته‌ای از ابلاغ این قانون می‌گذرد و به گفته معاون بهداشتی وزیر بهداشت ادامه تبلیغات اقلام ممنوعه وزارت بهداشت توسط صدا و سیما جریمه‌های سنگین از سوی وزارتخانه برای آن‌ها در نظر گرفته خواهد شد، هنوز هم شاهد نمایش این تبلیغات در تلویزیون هستیم. زیرا هم تلویزیون و هم شرکت‌های سازنده این خوراکی‌ها درآمدهای بسیاری را از این راه به دست ‌آورده که چشم‌پوشی از آن برایشان ممکن نیست. بنابراین حتی عملا نمی‌توان گفت که قانون ممنوعیت تبلیغ مواد خوراکی مضر روی ریل اجرا افتاده چه برسد به اینکه بتوان نسبت به شکست یا موفقیت آن پیش‌داوری کرد.

رییس انجمن دیابت ایران معتقد است: برای عملی شدن این قبیل طرحها باید علاوه بر همه ارگانها و سازمانها مردم نیز حضور داشته باشند و اگر همه ارگانها از جمله وزارت بازرگانی، وزارت بهداشت و وزارت ورزش و جوانان و حتی سازمانهایی مانند شهرداری در انجام این همکاری کنند شاهد نتیجه بخش بودن آن طی 10 تا 15 سال آینده خواهیم بود.