سايت‌های همسريابی؛ از ممنوعيت تا مشاوره به خانواده‌ها

زهره علامی

کد خبر: ۲۷۸۹۱۵

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۹۱ - ۱۴:۱۲

درحالي كه قانوني يا غيرقانوني بودن سايت‌ها و مراكز همسريابي به موضوعي مورد بحث در وزارت ورزش و جوانان تبديل شده است، جامعه شناسان وكارشناسان امور ازدواج بر سر بودن يا نبودن اين سايت‌ها و ميزان كاركرد مثبت آنها اختلاف نظر دارند. در اين ميان برخي از سايت‌ها با عنوان سايت‌هاي «الكترو سنتي» از دهه 80 راه‌اندازي شده‌اند كه گردانندگان اين سايت‌ها مدعي‌اند به روش سنتي و پس از ثبت‌نام دراين سايت جوانان مي‌توانند به عقد يكديگر در بيايند. بر اساس آنچه در اين سايت‌ها اعلام شده، دختران و پسران در سايت عضو شده و بعد از بين گزينه‌هاي متفاوت گزينه مناسب آنها البته بدون دخالت جوانان به خانواده‌ها معرفي مي‌شوند و آشنايي آنها از طريق خانواده صورت مي‌گيرد. اما با تمام اين احوال اين سايت‌ها و مراكز با فرهنگ ملي و بومي ما تناسب ندارند و بيشتر محل‌هايي براي كسب در آمد هستند تا ازدواج.

دكتر «مصطفي اقليما» معتقد است كه «اين مراكز در كشورهاي ديگر هم محلي براي دوست يابي است تا يافتن زوج مناسب براي زندگي.» در اين سايت‌ها و مراكز كه نظارت مستقيمي هم بر آنها وجود ندارد تخلفات مالي و اخلاقي زيادي به‌چشم مي‌خورد به گونه‌اي كه معاونت اجتماعي پليس فتا در گزارشي در باره فعاليت‌ سايت‌هاي همسريابي به کاربران هشدار داد كه بسیاری از این سایت‌ها کلاهبردار هستند و جوانان تا زمانی که ساماندهی، ثبت و مجوزهای لازم از سوی مسئولان مربوطه (وزارت‌خانه‌های ارشاد يا ورزش و جوانان) اعلام نشده است از مراجعه به اینگونه سایت‌ها پرهيز كنند. اما سيد باقر پيش نمازي،‌معاون فرهنگی امور تربیتی وزارت ورزش و جوانان از ضرب‌الاجلي مي‌گويد كه وزارت ورزش و جوانان براي سايت‌هاي همسريابي تعيين كرده است.

وي درباره ضرب‌الاجل 6 ماهه به اين سايت‌ها مي‌گويد: «اين ضرب‌الاجل برای ساماندهی سایت‌های غیرقانونی همسرگزینی پس از تصویب آیین نامه ساماندهی مراکز همسرگزینی در دولت، آغاز خواهد شد.» به گفته وي «تمامي مراکزی که از طریق تلفنی و یا سایت در حوزه همسرگزینی فعالیت می‌کنند مشمول آیین نامه ساماندهی مراکز همسرگزینی هستند و اگر بعد از گذشت اين مدت سايت‌ها مشمول آیین‌نامه نشوند تحت پیگیرد قرار خواهند گرفت و اسامي مراكز غيرمجاز اعلام خواهد شد.» پیش‌نمازی به برگزاري ازدواج‌ها به روش سنتي در خانواده تاكيد مي‌كند و در عين حال مي‌گويد: «‌با توجه به اینکه زندگی در کلانشهرها پدیده‌ جدیدی است، بنابراین افرادی که امکان مشاوره ندارند، می‌توانند از این مراکز و سایت‌های همسرگزینی استفاده کرده و گره از مشکل‌شان باز کنند؛ البته تاکید بر این است که ازدواج اول افراد به روش سنتی صورت گیرد تا نیازی به مراجعه به چنین مراکزی نباشد.»

دوست يابي به جاي همسر يابي

دكتر مصطفي اقليما،‌ مددكار اجتماعي ضمن مخالفت با اين سايت‌ها و مراكز همسريابي معتقداست: «اين سايت‌ها در اروپا براي دوست يابي و در ايران محلي براي در آمدزايي است و بيشتر افرادي كه به اين سايت‌ها مراجعه مي‌كنند افرادي هستند كه خجالتي و كم رو هستند و در دنياي واقعي نمي‌توانند همسر مناسب خود را بيابند پس به ناچار به اين سايت‌ها پناه مي‌برند.» وي به تهران امروز مي‌گويد: «اگر دختر و پسر از طريق اين سايت‌ها و مراكز با هم آشنا بشوند براي انجام مراحل بعدي ازدواج بايد خانواده‌ها را در جريان بگذارند و در ايران با توجه به صبغه فرهنگي و مذهبي اينگونه آشنايي‌ها از سوي خانواده درست شناخته نمي‌شوند و تعداد زيادي از اين آشنايي‌ها به علت مخالفت خانواده‌ها به سرانجام نمي‌رسد.»

دكتر امان‌الله قرايي‌‌مقدم نيز درباره سايت‌ها و مراكز همسريابي به تهران امروز مي‌گويد: «اين سايت‌ها و مراكز با فرهنگ ما ايراني‌ها سازگاري ندارند و يك نوع بي‌بند و باري و غربزدگي را ترويج مي‌دهند.» به اعتقاد اين جامعه شناس اين ازدواج‌ها علاوه بر اينكه با نظام انتخاب سنتي ازدواج در ايران متفاوت هستند چون دختر و پسر از راهي غير از راه‌هاي متداول ازدواج همسر خود را مي‌يابند يك نوع سرخوردگي روحي و رواني در آنها ايجاد مي‌شود كه ميزان اين سرخوردگي در مورد دختران بيشتر از پسران است. اين جامعه شناس مي‌گويد: «اين مراكز و سايت‌ها در كشورهاي ديگر هم كه فرهنگي متفاوت با كشور ما دارند با موفقيت همراه نبوده است.»

ساماندهي، راه‌حل مشكلات سايت‌ها

با توجه به اينكه مراكز و سايت‌هاي همسريابي از ابتدای دهه 80 فعاليت خود را آغاز كرده‌اند و افراد زيادي هم در اين مراكز و سايت‌ها عضو هستند، جلوگيري از فعاليت اين مراكز و سايت‌ها به آساني امكان‌پذير نيست و ممكن است تبعات نامناسبي به همراه داشته باشد؛ پس ساماندهي و استفاده از افراد متخصص از راه‌هاي مناسب براي بسامان شدن فعاليت اين سايت‌هاست. دكتر بهرام بيات معتقد است: «صرف‌نظر از ارزيابي مثبت يا منفي عملكرد اين سايت‌ها، اين سايت‌ها خوب يا بد، توسعه و گسترش پيدا كرده‌اند و نفي كردن آنها هيچ دردي را درمان نمي‌كند.» اين جامعه شناس مي‌گويد: «اين سايت‌ها ظرفيتي است كه وجود دارد و مي‌تواند جوابگوي نيازهاي افراد باشد، بنابراين در شرايطي كه سن ازدواج بالا رفته است، مي‌توان از اين ظرفيت استفاده كرد و با ساماندهي، نظارت و كنترل اين سايت‌ها از سوي نهادهاي متولي مانند وزارت ورزش و جوانان و وزارت فرهنگ و ارشاد از اين راهكار و شيوه جديد نهايت استفاده را برد.»

اين جامعه‌شناس با يادآوري اين نكته كه نبايد بگذاريم سرنوشت جوانان ما به سرنوشت خانواده‌هايشان در شركت‌هاي هرمي تبديل شود، مي‌گويد: «نفي سايت‌هاي همسريابي دچار شدن به سرنوشت شركت‌هاي هرمي است و قبل از اينكه رسانه‌ها با جنجال به اين موضوع بپردازند و سيستم‌هاي قضايي و دولتي را مجبور كنند كه به پاي كار آيند بايد به اين موضوع بپردازيم، چرا كه تعلل در اين مسئله، آسيب‌هايي به دنبال دارد كه جبران ناپذير است.» استاد غلامرضا قاسمي كبريا ‌هم معتقد است: اگر از سايت‌ها و مراكز همسريابي به عنوان ابزاري براي آشنايي درست جوانان هم كفو استفاده شود اين مراكز و سايت‌ها مي‌توانند مناسب باشند.

اين عضو شوراي تحكيم بنياد خانواده استان تهران در گفت وگو با تهران‌امروز مي‌گويد: «آشنايي جوانان از طريق سايت‌ها و مراكز ضريب خطاي بالايي دارد و در اين سايت‌ها و مراكز امكان سوءاستفاده وكلاهبرداري وجود دارد.» اين كارشناس امور ازدواج معتقد است: «اكنون اين سايت‌ها و مراكز مكاني براي دوست‌يابي هستند و كمكي به جوانان در امر ازدواج و يافتن همسر مناسب نمي‌كنند.» قاسمي كبريا مي‌گويد: «ازدواج امري است كه كه نياز به مشاركت جمعي دارد كه اين سايت‌ها و مراكز بايد به كمك خانواده‌ها بيايد و اين دو به جوانان در ازدواج كمك كنند.»

پيشنهادي به مسئولان،‌ توصيه‌اي به جوانان

اما دكتر اقليما كه از مخالفان سرسخت اين سايت‌ها و مراكز است براي حل مشكل ازدواج در كشور پيشنهادي را به مسئولان داده و مي‌گويد:‌«در صورتي كه مشكل كار و هزينه‌هاي بالاي زندگي براي جوانان حل شود جوانان رغبت بيشتري براي ازدواج پيدا مي‌كنند و ديگر كمتر با اينگونه مشكلات حاشيه‌اي در امر ازدواج مواجه مي‌شويم.» اين مددكار اجتماعي معتقد است: «با ارائه وام ازدواج مشكل جوانان حل نمي‌شود و دولت به عنوان متولي اين امر بايد در زمينه ايجاد فرصت‌هاي شغلي براي جوانان تلاش بيشتري كند.» به اعتقاد اقليما اگر به دو رهنمود رهبر معظم انقلاب كه شايسته سالاري و پاسخگويي است عمل شود علاوه بر مشكلات ازدواج جوانان، مشكلات ديگر اجتماع حل خواهد شد.

دكتر قرايي مقدم نيز به جوانان توصيه مي‌كند: «تجربه نشان داده است كه ازدواج‌هايي كه در آن خانواده‌ها نقش دارند با موفقيت بيشتري همراه است پس بهتر است جوانان علاوه بر اينكه با چشماني باز به دنبال فردي هم فكر و مناسب براي خود هستند نقش و حضور خانواده را هم در نظر داشته باشند.» اما با وجود تمام مخالفت‌هايي كه با سايت‌هاي همسريابي مي‌شود، پيش‌نمازي معتقد است: «این اظهارنظرها اگر چه علمی است اما زندگی در کلانشهرها شرایط انتخاب همسر را سخت‌تر کرده است و قطعا مراکز مشاوره و سایت های همسرگزینی می‌توانند به جوانان در حوزه ازدواج كمك کنند ضمن آنکه بسیاری از جوانان هستند که قربانی طلاق و یا فوت همسرشان شده و قرار نیست همه این جوانان تا آخر عمر به صورت مجردی زندگی کنند.»

منبع: تهران امروز