2 ميليون خودرو معاينه فنی را دور می‌زنند

مديرعامل ستاد مركزی معاينه فنی

کد خبر: ۲۷۸۹۱۰

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۹۱ - ۱۳:۵۹

«بيماران گريزان از پزشك!» اين تعبير مديرعامل ستاد مركزي معاينه فني خودروهاي تهران از مالكان دو ميليون خودروي شخصي و سه ميليون دستگاه موتورسيكلتي است كه تاكنون حتي يك‌بار هم پايشان به مراكز معاينه فني باز نشده است.

همان‌هايي كه به‌عنوان متهم رديف اول در بحران آلودگي هوا، نفس‌هاي شهرمان را به شماره انداخته‌اند، چون هيچ‌گاه نخواسته‌اند نقش 25 درصدي معاينه فني در كاهش آلودگي هوا را جدي بگيرند.

سيدعلي رضوي، معافيت پنج ساله خودروهاي نوشماره از معاينه فني را تير خلاصي به شرايط بحراني آلودگي هوا مي‌داند، چون معتقد است به اين ترتيب دو ميليون خودروي واجد شرايط معاينه فني كه يك ميليون آنها كمتر از پنج سال از عمرشان گذشته با استناد به قانوني كه چندان هم كارشناسي ‌شده نيست، براحتي معاينه فني را دور مي‌زنند.

او خلوت‌ترشدن روز به روز مراكز معاينه فني را مهم‌ترين پيامد ناخوشايند اجراي اين قانون مي‌داند كه به قيمت ناايمن‌ترشدن خودروها از لحاظ فني و افزايش آلايندگي آنها تمام مي‌شود.

رضوي هشدار مي‌دهد: اگر مراجعه خودروها به مراكز معاينه فني همچنان روند نزولي خود را طي كند و در صورتي كه سازمان‌هاي متولي و مراجع قانونگذار براي الزام جدي‌تر مالكان خودروها و موتورسيكلت‌هاي شهرمان به انجام معاينه فني نينديشند قطعا شهروندان تهراني امسال پاييز و زمستان بسيار آلوده‌اي را تجربه خواهند كرد.

گفت‌وگوي ما با سيدعلي رضوي، مديرعامل ستاد مركزي معاينه فني خودروهاي پايتخت پيش‌روي شماست.

در حالي كه آلودگي هواي تهران هر روز در شرايط بحراني‌تر قرار مي‌گيرد و خودروهاي داخلي نيز ناايمن‌تر و آلاينده‌تر مي‌شوند، مراكز معاينه فني خودرو هر سال خلوت‌تر از سال گذشته مي‌شود. چرا؟

همان‌طور كه اشاره كرديد. متاسفانه در شرايطي كه 90 درصد آلودگي هواي پايتخت ناشي از منابع متحرك ـ خودروها و موتورسيكلت‌ها ـ است، اما تنها يك‌پنجم خودروهاي واجد شرايط معاينه فني به مراكز ما مراجعه مي‌كنند، 1.5 ميليون خودرو معاينه فني را دور مي‌زنند كه اگر قانون معافيت پنج ساله خودروهاي نوشماره را هم در نظر بگيريم، اين رقم حدود 2.5 ميليون خودروي واجد شرايط مراجعه به مراكز معاينه فني را شامل مي‌شود كه از انجام معاينه فني خودداري مي‌كنند و در حالتي خوشبينانه در طول سال تنها 500 هزار خودرو به مراكز معاينه فني مراجعه مي‌كنند.

در واقع، قانون معافيت پنج ساله خودروها از انجام معاينه فني به كاهش روند مراجعه خودروها براي انجام معاينه فني دامن زده است. يك مقايسه آماري ساده بين 6 ماه اول امسال با 6 ماه اول سال گذشته نشان مي‌دهد با وجود تاكيد سازمان‌هاي متولي به نقش معاينه فني در كاهش آلودگي هوا و سختگيري پليس نسبت به داشتن برگه معاينه فني، اما متاسفانه آمار مراجعان به مراكز ما هر ساله نسبت به سال قبل با كاهش مواجه مي‌شود.

به طور مثال در 6 ماه اول سال گذشته ميزان مراجعه خودروهاي سبك به مراكز معاينه فني 331 هزار خودرو بوده كه اين رقم در نيمه اول امسال به 293 هزار خودرو كاهش پيدا كرده و با افت 11 درصدي مواجه شده است. همچنين مراجعه خودروهاي سنگين به مراكز معاينه فني خودروهاي تهران طي 6 ماه اول امسال نسبت به سال گذشته با كاهش 5 درصدي همراه بوده است.

در اين ميان، موتورسيكلت‌ها در فراري‌بودن از معاينه فني گوي سبقت را از خودروها هم ربوده‌اند به اين ترتيب كه آمار 584 موتورسيكلت مراجعه‌كننده به مراكز معاينه فني طي 6 ماه اول سال 90 با 57 درصد كاهش به 249 دستگاه موتورسيكلت در مدت مشابه سال 91 رسيده است.

اما چيزي كه در اين ميان ما را نگران‌تر از هميشه كرده اين است كه مراجعه‌نكردن خودروهاي واجد شرايط انجام معاينه فني در واقع به منزله ناايمن‌ترشدن خودروهاست كه پيامدهاي جبران‌ناپذير آن در وقوع تصادفات مرگباري كه نقص فني خودروها عامل 13 درصد آنهاست، خود را نشان مي‌دهد اما متاسفانه باز هم مالكان خودروهاي واجد شرايط همچنان از انجام معاينه فني خودداري مي‌كنند كه البته به اعتقاد بنده اين موضوع بيش از اين كه با طرح‌هاي ضربتي و اعمال قوانين سختگيرانه بهبود پيدا كند، نيازمند فرهنگسازي ميان رانندگان و اطلاع‌رساني هر چه بيشتر در اين زمينه است.

شايد به اين ترتيب آنها متعهدانه‌تر نسبت به معاينه فني خودرويشان عمل كنند و به اين باور برسند كه انجام معاينه فني در وهله اول موجب اطمينان از ايمني خودرو و حفظ سلامت خود و ساير سرنشينان آن و در مرحله بعد تاثير مستقيمي در كاهش آلودگي هواي شهرشان خواهد داشت كه به نظر مي‌رسد متاسفانه هنوز اهميت اين موضوع در ميان مالكان 1.5 ميليون خودروي گريزان از معاينه فني در پايتخت جا نيفتاده است.

شما به روند كاهشي مراجعه خودروها به مراكز معاينه فني اشاره كرديد. به اين ترتيب دور از انتظار نيست اگر در نيمه دوم سال مراكز معاينه فني از هم‌اكنون نيز خالي‌تر شوند. در چنين شرايطي با توجه به پديده وارونگي هوا در نيمه دوم سال، آيا كاهش مراجعه مي‌تواند در تشديد آلودگي هوا تاثيرگذار باشد؟

با توجه به حاكم‌شدن پديده وارونگي هوا در نيمه دوم سال، همچنان كه تجربه سال گذشته نيز نشان داد اگر شرايط مراجعه به خودروها براي انجام معاينه فني با روند كاهشي ادامه پيدا كند و تدبيري هم درخصوص كاهش منابع آلودگي هوا كه خودروها و موتورسيكلت‌ها عامل 90 درصد آن هستند، اتخاذ نشود و از سوي ديگر راهكار جدي براي الزام خودروهاي واجد شرايط در مراجعه به مراكز معاينه فني صورت نگيرد، با استناد به گزارش‌هاي سازمان محيط‌زيست، پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي و شركت كنترل كيفيت هواي تهران و آمارهاي نه‌چندان رضايت‌بخشي كه از مراجعه خودروها به مراكز معاينه فني داريم، پيش‌بيني مي‌كنيم آلودگي هواي پايتخت در پاييز و زمستان امسال تشديد شده و نيمه دوم سال، بحران آلودگي هوا را پيش‌رو داشته باشيم.

اکنون تنها الزام خودروها به انجام معاينه فني، جريمه نقدي پليس بوده و اين‌طور كه آمارهاي شما نشان مي‌دهند اين اهرم نيز تاكنون براي كشاندن خودروهاي واجد شرايط به مراكز معاينه فني موثر واقع نشده است. فكر نمي‌كنيد زمان آن رسيده كه الزامات جدي‌تري براي واداركردن مالكان خودروها به انجام معاينه فني اتخاذ شود؟

متاسفانه در شرايط کنوني تنها راهكار براي الزام خودروهاي واجد شرايط به معاينه فني جريمه پليس است كه تاكنون چندان هم در الزام خودروها براي انجام اين امر موثر واقع نشده است. شايد جالب باشد بدانيد در آماري كه از مراجعه خودروها به مراكز معاينه فني ما وجود دارد كمترين تعداد، مربوط به خودروهاي شخصي شهروندان است، مابقي مراجعان مربوط به خودروهاي دولتي و بخصوص تاكسي‌ها و اتوبوس‌هاي سطح شهر است. اين وسايل نقليه نيز با ترفندها و تسهيلات ويژه‌اي كه برايشان در نظر گرفته شده تن به اين كار مي‌دهند. به طور مثال اتوبوس‌هاي شركت واحد تنها با پرداخت 4000 تومان موظفند حداقل سالانه دو بار براي انجام معاينه فني مراجعه كنند.

همچنين براي تاكسي‌ها هم قرار است بزودي كوپن‌هايي در اختيارشان قرار گيرد تا آنها با تخفيف ويژه، سالانه چهار بار براي انجام معاينه فني به مراكز مراجعه كنند.

البته براي الزام رانندگان تاكسي و اتوبوس تنها چاره اين بوده كه اعلام كنيم اگر در انجام معاينه فني كوتاهي كنند، حمايت‌ها و تسهيلات حمايتي سازمان‌شان قطع خواهد شد.

البته در كنار اين موضوع لايحه‌اي را تدوين و به شوراي شهر تهران ارسال كرده‌ايم كه براساس آن خودروهاي فاقد برگه معاينه فني نتوانند وارد محدوده زوج و فرد و طرح ترافيك شوند.

همچنين پيشنهاد داده‌ايم خودروهايي كه قصد دريافت آرم طرح ترافيك دارند، حتما بايد برگه معاينه فني دريافت كنند. شايد با تصويب دو لايحه مذكور در شوراي شهر بتوان به جدي‌تر گرفته‌شدن اهميت معاينه فني براي خودروها و تاثير غيرقابل انكار آن بر وضع بحراني آلودگي هوا اميدوار شد.

مسئولان معاينه فني در حالي طي اين سال‌ها همواره از فراري‌بودن راكبان موتورسيكلت‌ها براي انجام معاينه فني گلايه داشته‌اند كه اين وسيله نقليه يكي از متهمان اصلي آلودگي هواست، اما چرا تاكنون هيچ اقدام جدي از سوي متوليان براي الزام بيشتر راكبان موتورسيكلت به انجام معاينه فني انجام نشده است؟

موتورسيكلت‌ها در حالي عامل 25 درصد از آلودگي هواي تهران هستند كه متاسفانه آمار مراجعه آنها به مراكز معاينه فني در سال تقريبا صفر است. از حدود چهار ميليون موتورسيكلت در تهران سالانه حدود 1500 دستگاه براي معاينه فني مراجعه مي‌كنند.

خطوط معاينه فني موتورسيكلت در مراكز ما وجود دارد، اما بهره‌برداري از آنها به دليل كمبود مراجعه‌كننده تقريبا در حد صفر است.

متاسفانه اجباري براي معاينه فني موتورسيكلت‌ها وجود ندارد و اين تعداد موتورسيكلتي هم كه سالانه مراجعه مي‌كنند بیشتر موتورهاي متعلق به پيك هستند كه از آنها برگه معاينه فني خواسته مي‌شود. شايد اگر مراجع قانونگذار در قانون بصراحت به موضوع الزام موتورسيكلت‌ها بر انجام معاينه فني تاكيد مي‌كردند حالا حدود سه ميليون دستگاه موتورسيكلت بدون برگه معاينه فني در تهران وجود نداشت. در واقع تا زماني كه نقص قانوني در اين زمينه داريم، نمي‌توانيم انتظار داشته باشيم تمام راكبان موتورسيكلت‌ها با ميل و رغبت خودشان براي انجام معاينه فني مراجعه كنند.

به فرض اين كه با اجراي يك طرح ضربتي به تمام خودروهاي واجد شرايط انجام معاينه فني براي مراجعه به مراكز معاينه فني هشدار داده شود، آيا ظرفيت موجود پاسخگوي حجم مراجعه شهروندان خواهد بود؟

در حال حاضر 12 مركز معاينه فني خودروهاي سبك و چهار مركز معاينه فني خودروهاي سنگين در مجموع با 38 خط مكانيزه معاينه فني در پايتخت فعال است، اما متاسفانه در شرايط عادي 70 درصد ظرفيت اين مراكز خالي است و از 2.5 ميليون خودروي واجدشرايط در هر سال تنها 500 هزار دستگاه در حالت خوشبينانه به اين مراكز مراجعه مي‌كنند.

در مورد اجراي طرح‌هاي ضربتي حتما شما هم تجربه دوره‌هاي پيش را به ياد داريد. هر از چند گاه پليس راهور براي جديت بخشيدن به موضوع معاينه فني، طرح‌هاي ضربتي را به اجرا درمی‌آورد كه اين موضوع باعث هجوم يكباره خودروها به مراكز معاينه فني و تشكيل صف‌هاي طويل و ساعت‌ها معطلي رانندگان مي‌شد و پس از مدتي كه آب‌ها از آسياب مي‌افتاد دوباره معاينه فني به فراموشي سپرده مي‌شد.

موضوع مهم اين است كه ظرفيت مراكز ما كاملا پاسخگوي نياز فعلي شهر تهران است، اما اجراي طرح‌هاي ضربتي كه باعث هجوم يكباره شهروندان به مراكز معاينه فني مي‌شود اين تصور را ايجاد مي‌كند كه ظرفيت فعلي مراكز پاسخگوي مراجعه شهروندان نيست بنابراين با توجه به 38 خط معاينه فني فعالي كه در سطح شهر مستقر است اگر مسئولان پليس به عنوان ضابطان اجراي قانون اطلاعاتي از وضع خودروهاي شهر تهران در اختيار ما قرار دهند، اين امكان را خواهيم داشت كه در طول سال و به طور مستمر و تدريجي خودروهايي را كه موعد معاينه فني‌شان در حال اتمام است، شناسايي كرده و با تماس تلفني با شهروندان از آنها بخواهيم براي انجام معاينه فني به نزديك‌ترين مركز معاينه فني به محل سكونت يا كارشان مراجعه كنند، اما اگر بخواهيم فقط رانندگان را با طرح‌هاي ضربتي ملزم به انجام معاينه فني كنيم باز هم با همان شلوغي و ازدحام در مراكز معاينه فني مواجه خواهيم بود.

چندي پيش رئيس پليس ترافيك شهري ناجا با انتقاد شديد از عملكرد مراكز معاينه فني عنوان كرد كه به دليل سودآوري اقتصادي در اين مراكز، كيفيت بررسي‌ها و تست‌هاي ارزيابي خودرو بشدت پايين آمده است. شما چقدر اين موضوع را مي‌پذيريد؟

ما هرگز به مساله معاينه فني به ديد اقتصادي نگاه نمي‌كنيم چراكه هر مركز ما بيش از 5000 مترمربع وسعت دارد كه اگر هر استفاده‌اي جز معاينه فني از آن بشود قطعا سود سرشاري خواهد داشت. از طرف ديگر در حال حاضر تنها با مبلغ 9000 تومان يك خودرو را به طور كامل و از تمام جهات تست و بررسي مي‌كنيم و اين در حالي است كه با وجود افزايش تورم سالانه امسال هم اين مبلغ افزايشي نداشته و انتقادي هم به اين مساله نداريم تا همه شهروندان داراي خودرو با هر شرايط مالي بهانه‌اي براي مراجعه نكردن به مراكز معاينه فني خودرو نداشته باشند. البته انتقاد اين مقام پليس به آن دسته از مراكز معاينه فني در كشور بود كه هنوز به سيستم مكانيزه تجهيز نشده‌اند در حالي كه تمام مراكز معاينه فني خودروي پايتخت به صورت مكانيزه و پيشرفته‌ترين امكانات و تجهيزات در آنها به كار گرفته شده است، اما در مورد پايين‌آمدن كيفيت تست‌هاي ارزيابي ايمني و آلايندگي‌ خودرو كه به آن اشاره شده بود تاكيد مي‌كنم در مراكز معاينه فني مكانيزه مستقر در سطح پايتخت تمام تست‌ها و ارزيابي‌هاي ايمني و آلايندگي خودرو به صورت دقيق مورد بررسي قرار مي‌گيرد. تست چراغ‌ها، آلاينده‌هاي خروجي اگزوز، لغزش جانبي، كمك فنر، آزمون ترمزها و اتصالات جلوبندي تنها بخشي از تست‌هايي است كه كارشناسان و متخصصان ما در مراكز معاينه فني خودروها را مورد ارزيابي و سنجش قرار مي‌دهند.

تست‌ها و بررسي‌هاي سنجش ايمني و آلايندگي خودروها كه هم‌اكنون در مراكز معاينه فني انجام مي‌شود چقدر با جديدترين استانداردهاي معاينه فني روز دنيا مطابقت دارد؟ اگر به خاطر داشته باشيد اين موضوع حدود يك سال پيش هم موجب انتقاد مسئولان سازمان محيط زيست شده بود.

تست‌ها و ارزيابي‌هاي ايمني و آلايندگي‌هاي خودروها را براساس ويژگي خودروهاي توليد داخل ارتقا مي‌دهيم. در حال حاضر خودروهاي داخلي براساس استانداردهاي ايمني و آلايندگي جزو رده توليدات EURO2 و EURO3 است؛ بنابراين تمام دستگاه‌هاي ارزيابي و همچنين نوع تست‌ها، هم از لحاظ ايمني خودروها و هم از لحاظ آلايندگي آن بر همين مبنا انجام مي‌شود. ضمن اين كه اگر كيفيت خودروهاي توليد داخل ارتقا پيدا كند يعني استانداردهاي توليد خودروي داخلي به EURO5 و EURO6 برسد از سوي سازمان حفاظت محيط‌زيست به ما ابلاغ مي‌شود كه تست‌هاي بررسي و سنجش خودروها در مراكز معاينه فني و همچنين تمام دستگاه‌ها نيز مطابق با اين استانداردها ارتقا پيدا كند.

به اين ترتيب تست‌هاي سنجش ايمني و آلايندگي خودروهاي داخلي در مراكز معاينه فني پايتخت مطابق با آخرين وضع استانداردهاي معاينه فني خودروهايي با ويژگي EURO2 و EURO3 است. در واقع اگر هم‌اكنون امكان اجراي تست‌هايي همزمان با آخرين استانداردهاي روز دنيا در سنجش خودروهاي داخلي از لحاظ ايمني و آلايندگي وجود ندارد، دليل عمده آن اين است كه هنوز بسياري از خودروهاي توليد داخل كيفيت‌شان به اندازه آخرين استانداردهاي ايمني و آلايندگي خودروهاي دنيا ارتقا نيافته و اگر اين تست‌ها روي توليدات داخلي اجرا شود قطعا تعداد زيادي از خودروها مردود خواهند شد؛ بنابراين تست‌هاي خودرو در مراكز معاينه فني بايد براساس كيفيت توليدات داخلي به روز شوند.

براساس اعلام مسئولان پليس راهور ناجا در تصادفات اگر خودرويي داراي برگه معاينه فني باشد و نقص فني آن نيز مشهود باشد، مركزي كه در آن براي خودروي مذكور برگه معاينه فني صادر كرده به عنوان مقصر تحت تعقيب قرار مي‌گيرد. در اين خصوص تاكنون مواردي از شكايت شهروندان يا پليس در جايگاه مدعي‌العموم داشته‌ايد؟

برچسب‌هاي معاينه فني پس از بررسي‌ها و انجام تست‌هاي دقيق ايمني و آلايندگي روي خودروها در مراكز معاينه فني تهران كه همگي مكانيزه هستند، صادر مي‌شود و صدور برگه‌هاي معاينه فني فله‌اي بدون حضور خودرو در مراكز و بررسي آن صرفا در مراكز غيراستاندارد معاينه فني در حاشيه پايتخت انجام مي‌شود و خوشبختانه تاكنون حتي يك شكايت هم از نقص فني منجر به تصادفات با وجود داشتن برگه معاينه فني نداشته‌ايم.

به موضوع خوبي اشاره كرديد، قطعا شما هم از موضوع صدور تلفني برگه‌هاي معاينه فني با قيمت حدود 30 هزار تومان بدون اين‌كه نيازي به بردن خودرو به مراكز معاينه فني باشد، خبر داريد. برگه‌هاي معاينه فني تلفني بخصوص در زمان توزيع آرم‌هاي طرح ترافيك در حالي بازار داغ خود را پيدا كرده‌ است كه به نظر مي‌رسد اين برگه‌ها به هيچ عنوان قابل شناسايي از سوي پليس هم نيست. آيا اين وضع گوياي اين واقعيت نيست كه نبود نظارت كافي باعث شده در مراكز معاينه فني چنين تخلفاتي رخ دهد؟

من نيز صدور تلفني برگه‌هاي معاينه فني بدون اين‌كه نيازي به حضور خودرو در مراكز معاينه فني باشد را شنيده‌ام، اما تاكيد مي‌كنم اين موضوع به هيچ‌وجه در مراكز معاينه فني تهران اتفاق نمي‌افتد و حتي يك مورد هم در مراكز ما گزارش نشده است.

متاسفانه مراكز معاينه فني در حاشيه تهران فعاليت مي‌كنند كه برگه معاينه فني را بدون نياز به بازديد خودرو در اين مراكز براي متقاضيان صادر مي‌كنند.

به دليل گزارش همين تخلفات هم است كه ما با توافق پليس راهور، برگه‌هاي معاينه فني صادرشده در شهرستان را قبول نداريم و فقط از نظر ما برگه‌هايي معتبر هستند كه در مراكز معاينه فني پايتخت باشد.

از نظر ما و پلیس صرفا برگه‌هايي كه در مراكز معاينه فني مكانيزه پايتخت و ساير شهرهايي كه به معاينه فني مجهزند، صادر شده باشد، معتبر است.

چطور اينقدر با اطمينان مي‌گوييد كه در مراكز معاينه فني تهران سفارش تلفني براي صدور برگه معاينه فني صحت ندارد، در حالي كه در مورد توزيع آرم‌هاي طرح ترافيك به دليل شلوغي اين مراكز و فرصت اندك شهروندان با صرف هزينه‌اي دو تا سه برابر دريافت چنين برگه‌هاي بي‌دردسري خيلي هم غيرممكن نيست!

اکنون دوربين‌هاي نظارت تصويري در داخل تمام مراكز معاينه فني ما نصب شده‌ است كه تمام مراحل انجام تست ايمني و آلايندگي خودروها با اين دوربين‌ها رصد مي‌شود و در نهايت تمام نتايج تست‌ها به همراه عكس خودرو و شماره پلاك آن الصاق شده و در نهايت برگه معاينه فني با استناد به وجود و رويت اين مدارك صادر مي‌شود. حتي اين امكان هم وجود دارد كه در ستاد مركزي معاينه فني هر لحظه به صورت آنلاين مراحل تست خودروها در مراكز معاينه فني رصد شود و در صورت ارسال گزارشي مبني بر احتمال تخلف در صدور برگه معاينه فني يك خودرو به تصاوير و عكس‌هاي دوربين‌هاي نظارت تصويري مستقر در مركز مورد نظر مراجعه مي‌كنيم، اگر برگه با استناد به انجام تست‌ها و با حضور خودرو در مركز صادر شده باشد حتما تصاوير و نتايج مكتوب تست‌ها به عنوان مدرك موجود خواهد بود، پس مي‌بينيد مكانيزه بودن مراحل انجام معاينه فني خودروها در مراكز ما راه هر گونه تخلف و سوءاستفاده‌اي را بسته است.

اسفند سال گذشته، مجلس در جريان تصويب قانون جديد جرايم رانندگي، خودروهاي نوشماره را تا پنج سال از معاينه فني معاف كرد. اين موضوع با واكنش شديد مسئولان شهري همراه شد، چون معتقد بودند اين قانون به بحران آلودگي هوا دامن خواهد زد، اما حالا با گذشت يك‌سال به نظر مي‌رسد حساسيت‌ها در اين باره از بين رفته و متوليان محيط‌زيست كوتاه آمده‌اند.

تصويب معافيت پنج ساله خودروهاي نوشماره از معاينه فني از جمله تصميمات نسنجيده‌اي بود كه به اعتقاد بنده و بسياري از فعالان محيط‌زيست بدترين ضربه را به تشديد آلودگي هوا زده است. ما به قانون پنج‌ساله شدن معافيت خودروهاي نوشماره از انجام معاينه فني احترام مي‌گذاريم، اما معتقديم كه اين قانون حتما بايد اصلاح شود، چرا كه هم‌اكنون وضع ايمني برخي خودروهاي توليد داخل به حدي نامطلوب است كه فقط يك‌سال پس از توليد داراي مشكلات و نقايص فني جدي مي‌شوند، از جمله مشكلاتي در سيستم سوخت و احتراق يا نقص فني در ترمز چه برسد به اين‌كه بخواهيم اين خودروها را براي پنج سال از انجام معاينه فني معاف كنيم.

البته در اين زمينه برخلاف تصور شما بيكار ننشسته‌ايم و همچنان از طريق اداره كل محيط‌زيست استان تهران و شوراي شهر پيگير راه‌هاي قانوني براي تغيير معافيت پنج‌ساله خودروهاي نوشماره از معاينه فني هستيم. همچنين از نمايندگان مجلس درخواست مي‌كنيم اين مصوبه را مورد بازنگري قرار دهند، چرا كه معتقديم معافيت پنج‌ساله خودروهاي نوشماره يعني معاف‌كردن 2.5 ميليون خودروي نيازمند انجام معاينه فني و تشديد بحران آلودگي هوا كه منابع آلاينده متحرك عامل 90 درصد آن است.

البته اقدامات ديگري هم در حال اجراست از جمله اين‌كه پيشنهادي به سازمان ترافيك ارائه كرده‌ايم كه براساس آن خودروهاي زير پنج‌سال كه نيازي به دريافت برگه معاينه فني ندارند به حال خود رها نشوند و وضع ايمني و آلايندگي آنها در يك دوره زماني تعيين‌شده مورد بازبيني مجدد قرار بگيرند.

قرار است خودروهاي فاقد برگه معاينه فني در تهران بزودي به صورت مكانيزه شناسايي شوند. شيوه اجرا چگونه خواهد بود؟

اکنون تنها ابزار شناسايي و كنترل خودروهاي فاقد برگه معاينه فني، ماموران راهنمايي و رانندگي به عنوان نيروي انساني پليس هستند كه قطعا در چنين شرايطي امكان اعمال قانون براي تمام خودروهاي متخلف كه برگه معاينه فني ندارند، وجود ندارد به همين دليل چندي پيش لايحه‌اي را تدوين و به شوراي اسلامي شهر تهران ارسال كرديم كه براساس آن همان‌طور كه هم‌اكنون ورود خودروها به محدوده طرح ترافيك به صورت مكانيزه كنترل شده و خودروهاي متخلف فاقد آرم طرح ترافيك بدون نياز به حضور فيزيكي پليس و با دوربين شناسايي و جريمه مي‌شوند، در مورد خودروهاي بدون برگه معاينه فني نيز اين شيوه اجرايي شود. به اين صورت كه دوربين‌هاي نظارت تصويري در سطح شهر بتوانند خودروهاي متخلف بدون برگه‌ معاينه فني را شناسايي كرده و پس از برداشتن شماره پلاك آنها اين اطلاعات در اختيار پليس راهور قرار گيرد تا براي خودروهاي متخلف قبض جريمه صادر شود. به اين ترتيب با مكانيزه‌شدن شناسايي خودروهاي فاقد برگه معاينه فني، اعمال قانون براي رانندگان متخلف با دقت بيشتري امكان‌پذير خواهد شد.

در حال حاضر هم تا زماني كه طرح مذكور در شوراي شهر به تصويب برسد، ما در ستاد مركزي معاينه فني خودروهاي تهران، مشغول تهيه بانك اطلاعاتي از خودروهاي داراي معاينه فني و همچنين خودروهاي فاقد برگه معاينه فني در پايتخت هستيم تا پس از تصويب طرح براي اجرا مشكلي نداشته باشيم و زيرساخت‌هاي اجرا فراهم باشد.

تلاش مي‌كنيم اگر طرح شناسايي مكانيزه خودروهاي فاقد برگه معاينه فني در پايتخت به تصويب شوراي شهر برسد تا پايان سال بتوانيم آن را اجرايي كنيم تا آن زمان هم همكاران ما در شركت كنترل ترافيك شهرداري تهران قول داده‌اند، ساير تقاطع‌ها و معابر شهري را كه فاقد دوربين‌هاي نظارت تصويري هستند، به اين تجهيزات مجهز كنند تا پوشش بهتري از شهر داشته باشيم.

شما بارها تاكيد كرده‌ايد خودروهايي كه هم‌اكنون به عنوان سرويس مدارس به كار گرفته مي‌شود، مناسب اين كار نيست، پس چرا به اين خودروها تائيديه معاينه فني براي فعاليت به عنوان سرويس مدارس داده مي‌شود؟

هم‌اكنون 30 آيتم به عنوان شاخصه‌هاي استانداردبودن سرويس مدارس تعريف شده كه اگر قرار باشد در كارخانجات داخلي خودروهاي ويژه‌اي به عنوان سرويس مدارس طراحي و توليد شوند بايد حداقل اين 30 شاخص را دارا باشند.

نحوه چيدمان صندلي‌ها، اندازه آنها، رنگ خودرو، وضع تابش نور، آينه‌ها و طراحي داخلي براي آسايش و تامين ايمني دانش‌آموزان تا رسيدن به مدرسه يا منزل از جمله اين شاخص‌هاست، اما اين كه چرا در حال حاضر به خودروهايي كه به عنوان سرويس مدارس به كار گرفته مي‌شوند برگه معاينه فني داده مي‌شود به هر حال واقعيت اين است كه بايد با شرايط موجود ساخت.

يعني حالا كه هنوز خودروي ويژه سرويس مدارس در كارخانجات داخلي توليد نشده‌اند و بناچار بايد از خودروهاي عادي كه برخي هم كاركرد تاكسي دارند، به عنوان سرويس مدارس استفاده شده، حداقل كاري كه مي‌توان انجام داد اين است كه وضع ايمني اين خودروها را در مراكز معاينه فني ارزيابي كرد تا در صورت نقص فني يا داشتن هر گونه مشكلي، امنيت جاني دانش‌‌آموزان در معرض تهديد قرار نگيرد. در حال حاضر، ديگر از پيكان به عنوان سرويس مدارس استفاده نمي‌‌شود، پرايد هم اولويت دوم است و اعلام شده بيشتر از پژو تاكسي يا ون به عنوان سرويس مدارس استفاده شود.

منبع: جام جم