تاراج هنر معماری ایران توسط همسایگان

کد خبر: ۲۷۸۰۹

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۸۷ - ۱۱:۲۶

در سالهای اخیر برخی از کشورهای همسایه با خرید کتاب و آثار تحقیقی و تألیفی محققین و اساتید هنر و تاریخ هنر ایران و ترجمه و تبدیل این آثار به زبان عربی و ترکی اقدام به جعل تاریخ فرهنگ و هنر ایران زمین، تحت عنوان آثار تاریخی خود کرده اند.

در این باره استاد برجسته نقاشی و مینیاتور ایرانی که هم اکنون در ایلات متحده آمریکا به سر می برد در یک گفتگوی تلفنی به خبرنگار مهر گفت : متاسفانه سابقه جعل و سو استفاده از هنر ، فرهنگ و هنرمندان ایرانی تنها مربوط به امروز نیست چنانکه در زمان حاکمیت دولت بعثی در عراق هم کتابی با نام " عروبه العلما العجم " که مشاهیر و اساتید معروف ایران مانند سعدی، حافظ، زکریای رازی و ... را عربی معرفی می کرد به چاپ رسید.

بنا بر بررسیها و کاوشهای باستانشناسی سابقه معماری ایران به حدود هزاره هفتم قبل از میلاد باز می گردد واز آن زمان تا کنون پیوسته این هنر در ارتباط با مسائل گوناگون، بویژه علل مذهبی توسعه و تکامل یافته است.

معماری ایران دارای ویژگیهایی است که در مقایسه با معماری کشورهای دیگر جهان از ارزشی به خصوص برخوردار است. ویژگیهایی چون طراحی مناسب، محاسبات دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوانهای رفیع، ستونهای بلند و بالاخره تزئینات گوناگون که هریک در عین سادگی معرف شکوه معماری ایران است.

محمود فرشچیان در این باره ادامه می دهد: در سالهای اخیر یک کتاب دیگر نیز که هنر معماری و کاشیکاری ایرانی را هنر عربی و "اسلامیک آرت " معرفی کرده است با نام " اشکال الهندسیه العربیه " در برخی کشورهای عربی به چاپ رسیده که تا کنون آن را به 27 زبان دنیا ترجمه کرده اند و همسایگان ترک ما نیز هنر نقاشی ایرانی را هم اکنون در موزه " اسمتسونیا " در واشنگتن دی سی پایتخت آمریکا با نام ترکیش آرت به بازدیدکنندگان این موزه معرفی می کنند.

این استاد برجسته نقاشی و مینیاتور ایرانی با اعلام اینکه هنر ایرانی و هنر اسلامی با وجود نزدیکی هایی با هم دارند کاملا از هم جدا و متفاوتند گفت : خود من نسبت به مذهب و عقاید دینی ام بسیار متعصب و حساس هستم اما این دلیل نمی شود که برخی هنر ایرانی را تحت عنوان غلط انداز دیگری در دنیا معرفی کنند و من حساسیت نشان ندهم. هنر ایرانی و هنر اسلامی اگر چه لازم و ملزوم هم هستند ولی نمی توان هر چیزی که شامل هنر ایرانی می شود را حتما هنر اسلامی نیز نامید. به طور مثال برخی از بزرگترین هنرمندان ما در هنر نقاشی از مساجد، ارمنی و مسیحی هستند اما آیا می توان آنها را شامل هنر اسلامی به حساب آورد؟

محققان آثار باستانی و معماری مهمترین ویژگیهای معماری ایرانی را درونگرایی یا حفظ کرامت و احترام انسان، نیارش (فن اجرای ساختمان)، خود بسندگی واستفاده از مصالح بوم آورد، مردم واری و تبعیت از نیازها و ابعاد انسانی و پرهیز از بیهودگی می دانند. امری که به گفته یکی از معدود اساتید برجسته و بازمانده معمارسنتی ایرانی به شدت مورد توجه همسایگان ایران است.

محمود ماهر النقش به خبرنگار مهر می گوید: عربها اخیراً آمده اند تمام فوت و فن معماری سنتی ایرانی را در کتابی به هفت زبان زنده دنیا چاپ کرده اند و هر جا می نشینند می گویند این معماری مال ماست نه ایرانیها و این معماری، معماری عربی است. آن وقت ما اینجا نشسته ایم و زار می زنیم که معماری ایرانی مرده. عربها که تا دیروز اصلاً نمی دانستند ریاضی چیست، هندسه یعنی چه و اصلاً معماری نداشته اند حالا هر جا که می روند می گویند اشکال الهندسیه العربیه!

وی با تایید اینکه همسایگان عرب ما هنرهای ایرانی را با نام خود در دنیا معرفی می کنند می افزاید: هنرمندان کشورهای پاکستان و افغانستان همیشه به وامگیری و الگوبرداری از هنر معماری ایرانی اذعان می کنند و خود من هم در سفر به این کشورها این مسئله را از نزدیک دیده ام، اما متاسفانه در کشورهای عربی با اینکه همه آن چیزی که در معماری استفاده می کنند نشئت گرفته از معماری ایرانی است آن را انکار کرده و متعلق به خود می دانند.

این استاد برجسته معماری سنتی که چندین کتاب در رابطه با معماری ایرانی نوشته است می گوید: اعراب همسایه ما هیچ پیشینه ای در هنر معماری ندارند و با توجه به اینکه کار دست معماران ایرانی از هندوستان تا غربی ترین نقاط خاورمیانه وجود دارد منابع خود در این رشته را این آثار و همچنین تالیفات اساتید ایرانی قرار داده و مبادرت به نوشتن کتاب با نام معماری عربی کرده اند در حالی که تنها اعراب شمال آفریقا دارای یک معماری با هویت مستقل هستند که آن نیز به رغم نزدیکیهای جزئی تفاوتهای زیادی با معماری ما دارد و چندان هم قوی نیست.

سکوت مسئولان

محمود فرشچیان درباره واکنش مسئولان سازمان میراث فرهنگی و سایر نهادهای مرتبط به خبرنگار مهر گفت : بزرگان و مسئولان ما گاهی بنا بر اقتضائات مملکتداری و سیاسی در مورد این مسائل سکوت می کنند اما متاسفانه اعراب هیچ توجهی به این مسائل از خود نشان نمی دهند و با کار خود هنر ایرانی را مورد تهاجم قرار داده اند.

استاد برجسته نقاشی و مینیاتور ایرانی در ادامه گفتگوی خود با خبرنگار مهر افزود: ایران مانند یک گنجینه غنی و با ارزش از انواع هنرهاست و همسایگان ما چون می خواهند برای خود فرهنگ سازی کنند چنین کارهایی را انجام می دهند در صورتی که مسئولان و مراجع و اساتید هنر ایرانی باید با مرجع یابی مسائل رخ داده برای آن چاره اندیشی کنند.