روابط ارمنستان با تركيه و فراموشي «قتل عام ارامنه»؟

وزیر خارجه ارمنستان تصریح کرد: هم‌اکنون فعالیت کمیسیون مشترک ارمنستان ـ ترکیه ویژه بررسی «قتل عام» ارامنه امکان‌پذیر است، در حالی‌ که چندی پیش، ایروان حتی مایل به شنیدن این موضوع نبود.

کد خبر: ۲۷۳۴۸

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۸۷ - ۱۲:۰۹

سرويس بين‌الملل «تابناک» ـ خبرگزاري «ترند نيوز» در گزارشي بيان داشت: بهبود روابط ديپلماتيک بين ايروان و آنکارا، مي‌تواند پيامدهاي غير قابل تصوري در پي داشته باشد.
به نظر مي‌رسد، ارمنستان براي حفظ اوضاع اقتصادي حساس خود، در آينده‌اي نزديک از ادعاي «قتل عام» ارامنه عليه ترکيه خودداري كند.

«ولاديمير ژاريخين»، کارشناس روس امور قفقاز بر اين باور است: روابط ارمنستان و ترکيه در صورت خودداري ارمنستان از پيگيري قتل عام بهبود خواهد يافت، زيرا قتل عام سال 1915 معني مجازي دارد، ليکن گرسنگي امروز در ارمنستان يک واقعيت است.

ترکيه و ارمنستان پس از بسته شدن پانزده ساله مرزها و ادعاهاي دوجانبه، مصمم به عادي‌سازي روابط ديپلماتيک هستند.

به گزارش «سي.ان.ان» ترک، علي باباجان، وزير خارجه ترکيه، روز گذشته اعلام کرد: ما طرفدار برقراري روابط بر مبناي روند جديد با ارمنستان هستيم و در پيام کتبي به حکومت جديد اين کشور نسبت به آغاز گفت‌وگوها اعلام آمادگي کرده‌ايم.

«ادوارد نالبنديان»، وزير خارجه ارمنستان در سفر اخير خود به ترکيه اعلام کرد، کشورش بدون هيچ‌گونه پيش شرطي آماده بهبود روابط با ترکيه است.

نالبنديان در مصاحبه با خبرگزاري «مديا ماکس» گفت: قتل عام صفحه سياه تاريخ مشترک ماست و ما بايد مشترکا و با مرور بر آن، آينده ثابت خود را تشکيل دهيم».

به نوشته روزنامه «زمان» ترکيه، وزير خارجه ارمنستان تصريح کرد: هم اکنون فعاليت کميسيون مشترک ارمنستان ـ ترکيه ويژه بررسي «قتل عام» ارامنه امکان‌پذير است، در حالي که چندي پيش، ايروان حتي مايل به شنيدن اين موضوع نبود.

رجب طيب اردوغان، نخست وزير ترکيه در سال 2006 به رئيس‌جمهور ارمنستان پيشنهاد تشکيل کميسيون مشترکي مرکب از مورخان با هدف بررسي قتل عام ارامنه را داده بود. طرف ارمني از پذيرش اين پيشنهاد خودداري کرده و گفته بود که نسبت به مسأله «قتل عام» شکي ندارد.

اين خبرگزاري مدعي شد، به باور ناظران، دليل اين رفتار دوستانه ايروان ساده است: ارمنستان در چنان اوضاع ژئواقتصادي است که بدون بهبود روابط خود با ترکيه، نمي‌تواند ادامه موجوديت داشته باشد.

«ژيريخين»، رئيس انيستيوي کشورهاي همسود گفت: هنگامي که از گفت‌وگوهاي بدون پيش شرط سخن مي‌رود، عقب‌نشيني از اصول اساسي نيز ديده مي‌‌شود.

«آلتان تان» تحليلگر ترک مي‌گويد: ترکيه و ارمنستان علاقه‌مند به گسترش روابط مشترک هستند و تشکيل کميسيون مشترک ـ که به موضوع بررسي قتل عام مي‌پردازد ـ مشخص خواهد کرد که در آن هنگام، چه تعداد ارمني و ترک کشته شده‌اند.

تان در ادامه مدعي شد: تشکيل کميسيون فوق، موقتي موضوع قتل عام را مسکوت خواهد گذاشت و دست‌كم تا آن هنگام، روابط بين دو کشور ارتقا خواهد يافت.

به گزارش خبرگزاري «نوويستي» ارمني، «آيک دمويان»، رئيس موزه قتل عام در شهر ايروان در اين باره در کنفرانسي که به بررسي مسأله قتل عام مي‌پرداخت، گفت: هنگامي که ترکيه پيشنهاد تشکيل کميسيون مشترک از مورخان براي بررسي موضوع قتل عام را مطرح مي‌کرد، گفته بود که ارمنستان اين پيشنهاد را نخواهد پذيرفت، چرا که واقعيت را مورد ترديد قرار مي‌دهد. در اين حال، آنکارا مي‌خواهد به جامعه جهاني بقبولاند که ارمنستان با بررسي مشترک اين موضوع موافق نيست.

وي افزود: اين كار ترکيه در واقع جنگ رواني عليه ارمنستان است. او گفت: اگر ترکيه خواهان بررسي اين موضوع بود، امکان فعاليت تاريخدانان مستقل را فراهم مي‌ساخت. روشن است که هيچ کدام از اين مسائل با منافع ترکيه همخواني ندارد.

«رشاد رضا قلي اف»، کارشناس آذربايجاني نيز بر اين باور است که باز شدن مرزها و برقراري روابط ديپلماتيک با ترکيه، گذر از افسانه قتل عام و خواسته‌هاي ديرپاي ارمنستان است.

گفتني است، ارمنستان و جوامع ارمني متعدد، سال‌هاست براي تصويب قطعنامه‌هاي مبني بر کشتار تعداد يك و نيم ميليون ارمني از طرف ترکيه توسط کشورها و پارلمان‌هاي خارجي تلاش مي‌کند.

اين در حالي است كه ترکيه اين تهمت‌ها را رد مي‌کند و از سال 1993 روابط ديپلماتيک با ارمنستان را قطع و مرزهاي خود با اين کشور ـ که براي ايروان شاهراه حمل و نقلي ضروري است ـ بسته است.