گفته‌ها و نا‌گفته‌های روزنامه‌های صبح امروز

گزارش کیهان از نقش رادیو اسراییل در گرانی ارز

بهای ارز در روزنامه‌های امروز، نقش پر رنگی داشت؛ از روزنامه‌هایی که دولت را عامل نوسانات بازار می‌دانستند تا روزنامه دولت که مدعی است، واقعیت‌های اقتصادی کشور طلا و ارز را مهار می‌کند و کیهان که نقش رادیو اسرائیل را در افزایش بهای ارز ناکارآمد نمی‌داند.

کد خبر: ۲۷۱۷۶۹

تاریخ: ۲۱ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۱:۱۴

افزایش بی‌سابقه بهای ارز در روزهای گذشته و نیز در آخرین ساعات دیروز که بهای دلار را از مرز ۲۶۰۰ تومان هم گذراند، موضوع روز همه بحث و نقل‌ و قول‌های و محافل است و روزنامه‌ها هم این موضوع را پوشش داده‌اند.

مهمترین موضوعی که روزنامه‌های صبح امروز در قالب تیتر یک و گزارش‌های ویژه به آن پرداخته‌اند، ماجرای افزایش بهای ارز و کاهش ارزش پول ملی است. در گزارش زیر نگاهی داریم به مطالب چند روزنامه صبح امروز در پرداختن به این موضوع و نخست با روزنامه کیهان آغاز می‌کنیم.

این روزنامه که در روزهای گذشته، بیشتر به پوشش تحولات منطقه‌ای و بیداری اسلامی در کشورهای عربی می‌پرداخت، سرانجام یک موضوع داخلی را به تیتر یک خود تبدیل کرده و در گزارشی به تحلیل تحولات بازار ارز در کشور پرداخته است.

سرمقاله امروز روزنامه کیهان نیز به قلم حسین شریعتمداری با نام «عریضه‌ای درباره ارز!» هم به این موضوع می‌پردازد. شریعتمداری در این یادداشت با اشاره به اینکه رخداد تازه‌ای در معادلات و چرخه اقتصادی کشور روی نداده که بازار ارز دچار تحول شود، در بررسی علل این اتفاق در بندی می‌نویسد: «۳ شب پیش (شنبه شب) رادیو فارسی زبان اسرائیل که به نوشته «جروزالم پست» و به نقل از «نیویورکر» هولناک‌ترین ضربه را از اجلاس تهران دریافت کرده بود، در یک تفسیر خبری‌ ـ بخوانید پیام به ستون پنجم داخلی ـ پیش بینی کرد که قیمت دلار طی دو، سه روز آینده در ایران «تا مرز ۲۳۰۰ تومان و شاید بیشتر از آن» افزایش خواهد یافت! و در ادامه گفت: «بعید نیست قیمت دلار حتی تا مرز ۶۳۰۰ تومان نیز پیش برود» و... فردای آن روز، بی‌آنکه پدیده تازه‌ای به چرخه اقتصادی کشور و معادلات آن وارد شده باشد، قیمت دلار و سپس سکه طلا افزایش یافت. آیا سوال برانگیز نیست؟! و آیا افزایش دهندگان جهشی قیمت دلار مخاطبان اصلی پیام رادیو اسرائیل نبوده‌اند؟!
گفتنی است که در جریان فتنه آمریکایی ـ اسرائیلی ۸۸ نیز شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» که آشوبگران در روز قدس سر داده بودند، دو روز قبل از آن از سوی سایت فارسی زبان وزارت خارجه اسرائیل به فتنه‌گران پیشنهاد شده بود».

روزنامه جهان صنعت اما گفته رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس را برای تیتر نخست خود برگزیده که اشتباهات دولت را عامل نوسانات بازار ارز می‌داند. این روزنامه در گزارش خود می‌نویسد: «مجلسی‌ها و کار‌شناسان اقتصادی، بالا گرفتن دوباره التهاب در بازار ارز را ناشی از توقف عرضه ارز به بازار و اظهارات غیرکار‌شناسی دولتمردان می‌دانند. حالا دلار رکوردی زده که همین چند ماه پیش هم کسی تصورش را نمی‌کرد؛ چه کار‌شناسان و حتی دلالان بازار، آن‌ها که دلار می‌خرند و نگه می‌دارند تا قیمت این ارز مهم بالا رود. حتی آن‌ها هم فکرش را نمی‌کردند که روزی قیمت دلار، قله‌های دو هزار و ششصد تومان را درنوردد. حالا سایت‌ها و رسانه‌های داخلی از اینکه قیمت دلار، سکه، یورو و پوند را مستقیم در رسانه‌شان درج کنند، اجتناب کرده‌اند و تنها خبرآنلاین به عکسی از قیمت‌های یک صرافی اکتفا کرده است».

این روزنامه در ادامه گزارش خود می‌نویسد: «رییس کمیسیون برنامه و بودجه نیز می‌گوید: بزرگترین اشتباه دولت این است که از سه هفته قبل، عرضه دلار (ارز) در بازار متوقف شده است.

حجت‌الاسلام غلامرضا مصباحی‌مقدم درباره اختلاف نرخ مرجع و آزاد ارز و رانت‌خواری ناشی از آن تأکید کرد: در حال حاضر رانت‌خواری درباره اختلاف نرخ مرجع و آزاد ارز وجود دارد چون ارز مرجع فقط برای کالاهای اساسی و دارو اختصاص می‌یابد.

رییس کمیسیون برنامه و بودجه افزود: متأسفانه دولت بزرگ‌ترین اشتباه تاریخی انجام داده که برای پاسخ به تقاضاهای بازار ارز تزریق نمی‌کند و از سه هفته پیش، عرضه دلار توسط بانک مرکزی متوقف شده است.

مصباحی‌مقدم افزود: توقف عرضه دلار توسط بانک مرکزی باعث افزایش قیمت شدید در بازار شده و اگر عرضه دلار بر اساس تقاضا بود، با افزایش شدید قیمت مواجه نمی‌شد».

روزنامه جمهوری اسلامی نیز در گزارش یک خود با نام «سکه و ارز دوباره یکه تازی می‌کنند، دولت و بانک مرکزی پاسخگو نیستند» هم دولت را عامل نوسانات بازار ارز می‌داند. این روزنامه می‌نویسد: «دوباره آتش به جان بازار ارز و سکه افتاده است؛ قیمت دلار چند روزی است که سربالا می‌تازد؛ بی‌اعتنا به وعده‌ها و هشدار‌ها.

در این میان مسئولان حتی از دادن‌‌ همان وعده‌های خشک و خالی نیز ابا می‌کنند و مانند معاون ارزی بی‌تجربه بانک مرکزی، خود را تنها به مسئولان بالا‌تر پاسخگو می‌دانند. در این وانفسا متقاضیان ارز مانده‌اند و دندان‌های تیز و بی‌رحم دلال‌ها؛ دلال‌هایی که روز گذشته هر دلار را تنها با ۲۶ هزار ریال از پول ملی کشورمان معاوضه می‌کردند».

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: «عضو هیأت رئیسه کمیسیون برنامه و بودجه گفت: بانک مرکزی در مدیریت کردن بازار ملتهب ارز مقصر و ناتوان است. غلامرضا اسداللهی هم در مورد تکلیف ماده ۸۱ قانون برنامه پنجم در مورد نرخ شناور مدیریت شده ارز گفت: مشکلات نوسان ارزی کنونی به سوء مدیریت دولت برمی‌گردد و وقتی شرایط ارز التهابی شده باید مسئولان راهکار جدیدی ارائه کنند و به مقتضای شرایط کنونی بازار ارز را مدیریت کنند.

عضو هیأت رئیسه کمیسیون برنامه و بودجه افزود: درست است شرایط تحریم در افزایش قیمت ارز اثر دارد، اما آنقدر نیست که باعث التهاب بازار شود و همه مسائل به تحریم ربط ندارد. نماینده تربت جام، تایباد و باخزر افزود: هم بانک مرکزی ضعیف عمل کرد و هم برنامه جدید برای مسائل ارزی ندارد و اگر خود بانک مرکزی نمی‌تواند این مسئله را حل کند لااقل از اقتصاددانان راه حل و برنامه بخواهد».

اما در این میان و در حالی که روزنامه قدس امروز گزارشی از کاهش ارزش پول ملی را منتشر کرده و دنیای اقتصاد هم این پرسش را مطرح کرده که «مهار تقاضای دلار؛ چگونه؟» روزنامه ایران مدعی شده که «واقعیت‌های اقتصادی کشور طلا و ارز را مهار می‌کند» و در مطلبی با همین عنوان می‌نویسد: «بازار ارز با شوک هجوم دلالان مواجه شده و در حالی که واقعیت‌های اقتصادی کشور بر خلاف روندی است که در بازار ارز مشاهده می‌شود، برخی به دنبال التهاب در این بازار برای بهره‌برداری‌های خود هستند.

از سوی دیگر، کار‌شناسان دلیل رشد حباب‌گونه قیمت دلار در روزهای اخیر را میل به خرید بیشتر و تحریک تقاضا می‌دانند. همچنین برخی از کار‌شناسان هم معتقدند، روند فعلی بازار ناشی از جو روانی است که در سطح جامعه ایجاد شده و به زودی می‌شکند. برخی دیگر نیز بر این باورند که اکنون دلار به یک کالا تبدیل شده که اگر تقاضای کاذب برای آن کم شود، قیمت آن کاهش خواهد یافت.

شرایطی که بر بازار آزاد ارز حاکم شده، ناشی از اخلال‌گری‌های هدفمندی است که در این بازار قابل مشاهده است و انتظار می‌رود با فروکش کردن التهاب مقطعی، قیمت ارز به زودی روند نزولی به خود بگیرد».

به هر روی، افزایش بهای ارز، موضوعی است که نه تنها روزنامه‌های امروز کشور، که مکالمات روزانه ما را هم تحت تأثیر قرار داده و باید به انتظار نشست و دید که سرانجام این بازی پر استرس چه خواهد شد.

اما اگر از ماجرای ارز بگذریم، سخنان رحیمی و ‌پورمحمدی و همچنین عذرخواهی باهنر از کرباسچی در صفحات سیاسی روزنامه‌های گوناگون امروز خودنمایی می‌کرد. یک روز پس از آنکه رحیمی تخلف مالی را به یکی از اعضای سابق دولت نسبت داد، پورمحمدی به سخنان او واکنش داد تا باعث شود، روزنامه ایران در مطلبی با نام «واکنش شتابزده مرجع ضمیر!» این را بپرسد که چرا پورمحمدی به سخنان معاون اول رئیس‌جمهور واکنش نشان داد؟ و بنویسد: «پس از آن‌که معاون اول رئیس‌جمهور در جشنواره تعاونی‌های بر‌تر کشور، بدون ذکر نام شخصی خاص، به تخلف ۲۱ میلیارد تومانی یکی از وزرای اخراجی دولت اشاره کرد، مصطفی پورمحمدی، وزیر اسبق کشور بلافاصله و در واکنشی شتابزده خود را مرجع ضمیر سخنان رحیمی معرفی و تلاش کرد به این اتهامات پاسخ دهد. پورمحمدی در حالی که رحیمی اساساً از فردی نام نبرده بود، با اشاره به اینکه چرا وقتی چنین اتهامی را اعلام می‌کنند آن را علنی نمی‌کنند تا ما نیز بتوانیم به آن پاسخگو باشیم، ادعا کرد: «مورد اتهامی آقای رحیمی وامی بوده است که به کارکنان وزارت کشور پرداخت شده است.»

رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: «در زمانی که مسئولیت وزارت کشور را بر عهده داشتم به بیش از سه هزار نفر از کارکنان این وزارتخانه وام پرداخت کردم که وام گیرندگان باید در یک دوره زمانی آن را برگشت می‌دادند».

پورمحمدی مدعی شد: «بعد از اینکه وزارت کشور را‌‌ رها کردم، وزیر بعدی باید در جهت بازپس‌گیری ‌آن اقدام می‌کرده است!»

این روزنامه در ادامه به گزارش خبرنگاری می‌پردازد که ماجرای وام مذکور را در وزارت کشور پیگیری کرده و می‌نویسد: «به نظر می‌رسد، ادعای پرداخت ۲۱ میلیارد تومان وام به پرسنل زحمتکش و محترم وزارت کشور از سوی‌ پورمحمدی ادعایی است که شامل همه واقعیت نمی‌باشد. در صورت لزوم بزودی اطلاعات دقیق‌تری در این زمینه منتشر خواهد کرد. ضمناً آماده انتشار توضیحات رئیس سازمان بازرسی کل کشور نیز می‌‌باشیم».

از سوی دیگر، محمدرضا باهنر که سخنان چندی پیش وی درباره کرباسچی جنجال ساز شده بود، گفت که به این خاطر از وی عذرخواهی می‌کند. روزنامه ابتکار در این خصوص نوشت: «نایب رئیس مجلس که با خانه ملت گفت‌و‌گو می‌کرد، درباره جوابیه کرباسچی به اظهارات خود، گفت: من نکته‌ای گفته بودم مبنی بر اینکه مشهور است آقای کرباسچی به مهندس موسوی رأی داد، در حالی که رئیس ستاد آقای کروبی بود. آن هم به این دلیل بود که در تاریخ ۲۳ یا ۲۴ خرداد ماه سال ۸۸ در رسانه‌‌ها آمد که آقای کرباسچی به آقای مهندس موسوی رأی داد، من تکذیبیه رسمی این مسأله را از ایشان ندیدم و به اصطلاح فکر می‌کردم که رأی آقای کرباسچی به مهندس موسوی بوده است، بر این اساس بود که وقتی از من درباره آقای کروبی سوال شد، در پاسخ گفتم آقای کروبی که رئیس ستادش به فرد دیگری رأی بدهد تکلیفش روشن است.

دبیر کل جامعه اسلامی مهندسین، ادامه داد: اگر ایشان به آقای کروبی رأی داده، رسما اعلام کند که من به آقای کروبی رأی دادم و من هم می‌گویم اشتباه کردم. چون برداشت من این بود، آن زمان مطرح شد که وی به آقای مهندس موسوی رأی داده و بعد هم مسأله از سوی ستاد آقای کروبی یا شخص کرباسچی تکذیب نشد یا شاید از چشم من گذر نکرد، من مستند دارم که در روزنامه‌ها نوشتند آقای کرباسچی به مهندس موسوی رأی داده، اگر آقای کرباسچی هم مستندی دارد اعلام کند ما قبول می‌کنیم، اعلام هم نکند من از این بابت عذرخواهی می‌کنم، بنده مشکلی ندارم که بگویم اشتباه کردم. بحث من آقای کروبی بود که سال ۸۴ اعلام کرد من نیم ساعت خوابیدم و رأی من را دزدیدند و یک ‌بار دیگر سال ۸۸ آن کار را ‌کرد، بر همین اساس در رجل سیاسی ـ مذهبی بودن وی یک مقدار تردید می‌شود».

آذربایجان یک ماه پس از زلزله

تهران امروز در شماره امروز خود، گزارشی به قلم مریم نظری خبرنگار اجتماعی خود درباره بررسی مناطق زلزله زده آذربایجان پس از یک ماه را منتشر کرده است. در بخشی از این گزارش می‌خوانیم: « یک ماه پس از آنکه زمین در مناطقی از آذربایجان شرقی لرزید، اهالی مناطق زلزله زده نگران سرمای زودهنگامی هستند که کم‌کم از راه می‌رسد. گزارش سازمان هوا‌شناسی از کاهش ۱۰ درجه‌ای دما در این استان خبر می‌دهد، برف و باران در راه است و چادرهای زلزله زدگان توان مقابله با زمستان را ندارد. سه روز پس از وقوع زلزله در آذربایجان شرقی، محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور ضمن بازدید از مناطق زلزله زده در جمع خبرنگاران مطرح کرد که «خانه‌های روستایی طی دو ماه بازسازی می‌شود». از آن پس با یک حساب سرانگشتی ساده روستاییان تا یک ماه دیگر منتظر تحویل گرفتن منازلی هستند که بتوانند بدون نگرانی از پس لرزه‌ها و پایین آمدن دما، شب‌ها را زیر سقف آن صبح کنند. اگرچه استاندار آذربایجان شرقی وعده داده که تحویل منازل زلزله زدگان از دو هفته آینده آغاز می‌شود و تاکنون با وجود همه تلاش‌ها در بازسازی منازل مسکونی تنها دو خانه مسقف و تحویل داده شده اما با این همه محرم فروغی، فرماندار ورزقان نسبت به روند ساخت و ساز خوشبین است».

در ادامه این گزارش می‌خوانیم: «عباس فلاحی باباجان، نماینده اهر، هریس و ورزقان که در روزهای گذشته در مجلس از کافی نبودن اقدامات برای کمک و بازسازی در اهر و هریس انتقاد کرده بود به تهران امروز می‌گوید: «انتقاد‌ها به مدیریت بحران است. اهر و هریس در برابر سرما بی‌پناه مانده‌اند. ۸۰ درصد ساختمان‌های اهر و هریس فرو ریخته و در جلسه‌ای که در کمیسیون عمران مجلس داشتیم، دست‌اندرکاران بازسازی گزارشی ارائه کردند. در اینکه آن‌ها تلاش می‌کنند شکی نیست. اگر یک بار برف ببارد و هنوز آواربرداری تمام نشده باشد، چه باید کرد؟ مگر می‌شود زیر برف آوار برداشت؟».

او ادامه می‌دهد: «مردم بی‌سرپناه مانده‌اند و ساخت خانه برای آن‌ها عزم ملی می‌طلبد. مسئولان مسکن روستایی و شهری اگر مشکل یا کمبودی دارند به مجلس اعلام کنند و اگر موانعی وجود دارد، اعلام کنند تا وظایف در بین نهادهای مختلف به اشتراک گذاشته شود».

پاسخ به یک پرسش مهم

روزنامه جمهوری اسلامی در آستانه سالروز شهادت رئیس مذهب جعفری حضرت امام صادق ـ علیه السلام ـ در سرمقاله خود پرسشی را مطرح می‌کند با این مضمون که: «سؤال مهمی که سال‌هاست مطرح است و در تمام این مدت واقعاً سؤال روز بوده و اکنون نیز هست، این است که علی‌رغم اسلامی بودن حکومت و تلاش زیاد دستگاه‌های فرهنگی و وجود رسانه‌های گوناگون که همگی مشغول کار فرهنگی هستند، چرا احکام اسلامی و اخلاق دینی و در یک کلام فرهنگ اسلامی در جامعه ما حاکم نیست؟ چرا وضع حجاب و عفاف هر روز بد‌تر می‌شود؟ چرا فساد و فحشا رو به افزایش است؟ چرا رشوه و ربا و اختلاس و انواع آلودگی‌های مالی آن هم در حجم بالا جامعه را رنج می‌دهد؟».

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: «درست در همین جاست که باید به محضر امام صادق ـ علیه السلام ـ مشرف شویم و از مکتب پرفیض آن حضرت برای پیدا کردن پاسخ سؤال مهم خود استفاده نماییم.

از امام صادق ـ علیه السلام ـ روایت شده است که فرموده‌اند: «کونوادعات الناس بغیرالسنتکم» مردم را نه به زبان (بلکه با عمل خود) به دین و اخلاق دعوت کنید.

این مضمون با عبارات مختلف از سایر معصومین ـ علیهم السلام ـ نیز نقل شده است. علاوه بر این، سیره عملی پیشوایان دین نیز بر همین واقعیت استوار بود. آن‌ها پیش از آنکه چیزی بگویند به آن عمل می‌کردند و از زبان مبارک چند تن از ائمه ـ علیهم السلام ـ به صورت مکرر این نکته در کتب روایی آمده است که هیچ گاه چیزی بر زبان جاری نکرده‌ام، مگر آنکه قبل از آن، خودم به آن عمل کرده باشم. روایات دیگری نیز هستند که بعضی ائمه همین مطلب را درباره ائمه دیگر شهادت می‌دهند و یا بعضی از اصحاب همین روش را درباره ائمه بیان می‌کنند. واقعه معروف رفتار امام حسن مجتبی ـ علیه السلام ـ با کسی که به تحریک دشمنان اهل بیت متعرض آن حضرت شده و در منظر عام ایشان را به باد ناسزا گرفته بود، ولی حضرت او را آرام کردند و به خانه بردند و با پذیرایی و تکریم به راه راست هدایت کردند، نمونه‌ای روشن از همین روش و اثرگذاری قطعی آن را نشان می‌دهد».