موانعی‌که باید از سر راه اقتصاد مقاومتی کنار زد

گفتگو با دکتر مهدی رضوی

کد خبر: ۲۷۰۹۲۷

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۲:۳۷

مهدی رضوی استاد تمام دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی دارای دکترای اقتصاد و مهندسی سیستم‌ها از آمریکا، دارای چندین کتاب در زمینه بانکداری و اقتصاد اسلامی و سیر تحول بانکداری در ایران است.وی سابقه مدیرعاملی بانک صنعت و معدن، مدیریت سرمایه‌گذاری‌های خارجی ایران، مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی و همچنین قائم مقامی و یا عضویت هیئت‌مدیره بانکهای تجاری و تخصصی کشور را در کارنامه خود دارد و به عنوان یک متخصص در زمینه اقتصاد و بانکداری اسلامی و نیز مهندسی سیستم‌ها مطرح است.

مهدی رضوی در گفت‌وگوی تفصیلی درباره اقتصاد مقاومتی و ظرفیت تبدیل شدن آن به یک نظریه دانشگاهی افزود: به عنوان کسی که در زمینه برنامه‌ریزی اقتصادی کار کرده‌‌ام، به نظرم اقتصاد مقاومتی می‌تواند به عنوان نقشه راه عمل کرده و با جوهره مقاومت پدیده ای بدیع بوده و در ادبیات اقتصاد متعارف نظیری ندارد. از اینرو به منظور اجرایی کردن آن باید روش شناسی دقیق علمی، توسط افراد آگاه، علماء، اندیشمندان، متخصصین، و کارشناسان اقتصاد تهیه شود.

* برنامه عمل، اهداف و شاخصهای اقتصاد مقاومتی تهیه شود

این استاد دانشگاه تاکید کرد: باید شاخص‌های اقتصاد مقاومتی و اهداف آن با جوهره مقاومت پیوند منطقی داشته باشد. در این راستا باید چالش‌های پیش رو شناسایی و در دایره ای بزرگتر با عنایت به چالش‌های اقتصاد امت اسلامی تعریف و برای آن برنامه و راه حل ارائه شود.

* ارکان اقتصاد مقاومتی: مردمی کردن اقتصاد، افزایش ثروت ملی

استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: ارکان اقتصاد مقاومتی در ایران شامل مردمی کردن اقتصاد، اجرای سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی، توانمند سازی بخش خصوصی،افزایش ثروت ملی و صیانت از آن، کاهش وابستگی به درآمد نفتی، مدیریت مصرف و استفاده از ظرفیت و امکانات داخلی کشور است.

*اقتصاد مقاومتی یک واژه و سنگ بنای جدید

رضوی افزود: اقتصاد مقاومتی یک واژه جدید است که حوزه‌های مختلفی را در بر می‌گیرد. در چند سال گذشته که در شرایط تحریم قرار داشتیم، قدرت‌های بزرگ و کشورهای غربی هم پیمان آنها از هیچ تلاشی برای تضعیف اقتصاد ایران فروگذار نکردند. باید برای بی‌اثر کردن این تحریم ها به طور علمی روش‌ شناختی صحیحی ارائه شود.

این استاد اقتصاد افزود: بنا بر گفته مقام معظم رهبری اصل قضیه در دشمنی با ایران، مسائل اسلامی است، وگرنه انرژی هسته‌ای بهانه‌ای بیش نیست، آنها مخالف شکل گیری امت اسلامی و قدرت‌ یافتن کشورهای اسلامی هستند.

وی تاکید کرد: اقتصاد مقاومتی یک سنگ بنای جدیدی در اقتصاد ایجاد می‌کند که برنامه های عمل آن را می توان با عنایت به نیازهای اقتصاد امت اسلامی مطرح نمود و با عنایت به روش شناختی مطروحه اجزای آن را به طور منطقی به یکدیگر مرتبط کرد، به عبارت دیگر، در پرتو نظام کلی اسلامی است که اجزای آن تعریف و پیوند اصولی میان آنها مشخص می شوند.

استاد دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: اقتصاد مقاومتی نیاز به زیرساخت و روش شناسی علمی دارد. بر این اساس به منظور حصول به اهداف تعیین شده باید برنامه های عمل (Action Plans) به دقت اجرایی شوند و فعالیت پروژه‌های گوناگون بر اساس تقویم زمانی هر یک به طور مداوم و مستمر کنترل و یا پایش شوند.

رضوی تاکید کرد: برای رسیدن به اهداف اقتصاد مقاومتی باید مهندسی مقاومت و یا ترسیم هندسه روش شناختی و استفاده از روش مهندسی سیستم‌ها،‌چالش‌ها و محدودیت‌ها را شناسایی و تبیین کرد.

وی تاکید کرد: در حال حاضر با محدودیت هایی در اقتصاد ایران مواجه می‌شویم که از نظر مقاومت اقتصادی چالش به حساب می‌آید، از جمله پایین بودن نرخ پس انداز ملی، بالا بودن میل نهایی به مصرف بخش خصوصی، بی ثباتی سیاست های پولی و ارزی کشور، حجم تصدی دولت، مشکلات اساسی در نظام اداری و تشکیلاتی و غیره.

رضوی خاطرنشان کرد: بر اساس آمار بانک مرکزی که در کتاب سیر تکاملی بانکداری در ایران ارائه شد، موجودی بیش از 80 درصد پس اندازها یا سپرده‌های مردمی در نظام بانکی کشور، زیر 100 هزار تومان است. که در نگاهی خرد و در سطح بانکی نشان می‌دهد پس انداز مردمی پایین است و باید تقویت شود.

وی تاکید کرد: وقتی پس انداز ملی ایران نسبت به نرخ جهانی پایین است، یعنی میل نهایی به مصرف در کوتاه مدت بالا است که عدم پس انداز را شامل می‌شود و خود مردم متوجه این قضیه می‌شوند که درصد قابل توجهی از حقوق و دریافتی خود را صرف هزینه ای گوناگونی، نظیر مسکن، مواد غذایی، پوشاک، حمل و نقل و غیره می‌کنند و درصد ناچیزی پس انداز می‌شود.

استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: اقتصاد مقاومتی در دنیا هنوز دارای شاخص نشده، اما در کشور ما توزیع ناعادلانه ثروت و درآمد در شرایط کمبود پس انداز ملی به چشم می‌خورد.

رضوی تاکید کرد:‌ رشد سریع سطح عمومی قیمت‌ها که همان تورم است، تاثیر زیادی بر کاهش پس انداز و افزایش میل نهایی به مصرف دارد و بخش عمده‌ای از پس انداز مردم به واسطه تورم مستهلک شده است.

این اقتصاد دان افزود: بسته‌های سیاستی پولی باید با شرایط کشور سازگاری داشته باشد و در صورت فقدان امنیت سرمایه‌گذاری تولید کاهش می‌یابد و همچنین با افزایش قیمت حامل‌های انرژی زمینه کار و تولید دچار خدشه می‌شود.

*نظام ارزی یکسان فرو ریخت

وی با بیان اینکه محدودیت‌های اقتصاد کشور باید شناسایی و راهکار عملی ارائه شود، گفت: بی‌ثباتی سیاست‌های پولی و ارزی کشور باعث تغییراتی در نظام ارزی شده و یکسان سازی نرخ ارز که از سال 82 اجرا شد، در حال حاضر فرو ریخته است.

* حجم عملیات دولت در اقتصاد بالاست

رضوی افزود:‌ هنوز حجم عملیات دولت در اقتصاد بسیار بالاست. تصدی دولتی کاهش نیافته است و از طرفی فرهنگ هزینه در دستگاه‌های دولتی اصلاح نشده است. بهره‌وری دستگاه‌های اجرایی پایین بوده و دیوان سالاری اداری و نظارت ناکافی بر هزینه‌ها همچنین ناکارآمد بودن نظام تامین اجتماعی از چالش‌های اقتصاد مقاومتی به شمار می‌رود.

این استاد اقتصاد تاکید کرد: جمهوری اسلامی به عنوان یک الگو برای امت اسلامی گرچه مشکلات کمتری نسبت به مصر و عربستان و یا اردن دارد، اما برخی از محدودیت‌ها در زمینه بازرگانی خارجی وجود دارد مثلا تعدد مراکز تصمیم گیری برای صادرات باعث شده انگیزه صادر کنندگان کاهش یابد.

رضوی با بیان اینکه نرخ ارز مرجع و بازار آزاد تفاوت دارد، گفت: این اختلاف ارز آزاد و مرجع روند صعودی به خود گرفته و سؤال مردم این است که چه کسانی از تفاوت نرخ ارز سود می‌برند و چه کسانی به فقر می‌رسند.

*دولت دارای بزرگترین دخایر طلا و ارز

وی با بیان اینکه دولت بزرگترین دارنده ذخایر طلا و ارز است، گفت: اگر قیمت طلا و ارز بالا و پایین شود، آیا درآمد دولت به همان نسبت افزایش می‌یابد، یا اینکه فشار مالیات بر طبقه ضعیف جامعه است.

*عده‌ای یک شبه به مال و مکنت رسیدند

این استاد اقتصاد تاکید کرد: اختلاف نرخ ارز باعث شد خیلی افراد با فقر مواجه شده، و عده‌ای یک شبه به مال و مکنت برسند. همچنین تغییرات قوانین ارزی بر روی بازرگانی داخلی و خارجی اثر منفی گذاشته و تخصیص بهینه منابع را با مشکل مواجه می‌کند.

وی خواستار منطقی شدن حقوق گمرکی و سود بازرگانی و اصلاح بخش تولید و توزیع و واردات شد و گفت: مالیات گرفتن مربوط به بخش واقعی اقتصاد است و سیاست‌های پولی و مالیاتی باید با هم هماهنگ شوند.

استاد دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: علیرغم آمار ارائه شده، حجم سرمایه‌گذاری خارجی جذب شده در ایران نسبت به کشورهای همسایه پایین است و اگر برخی بر روی رقم حدود 4.3 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی مانور می‌دهند، این رقم حتی در مقایسه با سرمایه‌گذاری خارجی جذب شده در عربستان و ترکیه ناچیز است.

رضوی افزود: بر اساس گفته مقام معظم رهبری باید موانع تحقق اقتصاد مقاومتی از بین برود و جاده اقتصاد مقاومتی از موانع سر راه زدوده شود.

*حرکت رو به جلوی نظام اسلامی

وی تاکید کرد: حرکت رو به جلوی نظام اسلامی با آرمان گرایی و واقع بینی همراه است و امت اسلامی در دایره بزرگ‌تر دارای منافع مشترک است.برای اقتصاد مقاومتی باید برنامه عمل تهیه شود و پروژه‌هایی برای رسیدن به اهداف، طراحی و شاخص‌های رسیدن به آن تدوین شود.

رضوی اهتمام به بهبود مستمر فضای اقتصاد کشور و مشارکت دادن مردم در فعالیت‌های اقتصادی و رسیدن به شاخص‌های اقتصادی را در راستای تقویت اقتصاد مقاومتی دانست.

* شاخص بدون عمل فایده ندارد

وی گفت: گرچه آقای شیخ الاسلامی وزیر کار و تامین اجتماعی گفته بود، شاخص‌های اقتصاد مقاومتی تدوین شده است، اما اگر این شاخص‌ها و برنامه‌ها به مرحله اجرا نرسد، تدوین شاخص فایده‌ای نخواهد داشت.

این استاد اقتصاد در ادامه افزود: شاخص‌های حصول به اهداف و اجرای برنامه‌های اقتصاد مقاومتی باید تدوین شود. شاخص کاهش هزینه‌های دولت، بهبود و تقویت پول ملی، امنیت بیشتر برای کارآفرینان مسلمان که قبل از سود به کسب حلال و قرب الی الله فکر می‌کنند، از جمله برنامه‌های اقتصاد مقاومتی به شمار می‌رود.

* مشکلات بانکداری با وجود سه دهه اجرای قانون بانکداری بدون ربا

رضوی خاطرنشان کرد: امروز با گذشت سه دهه از اجرای قانون بانکداری بدون ربا، مشکلات زیادی در اجرای عقود اسلامی وجود دارد، باید برنامه عمل برای آن تعریف کرد و در راستای حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی شاخص‌های آن به طور شفاف تعریف شود.

استاد دانشگاه شهید بهشتی در تعریف اقتصاد مقاومتی گفت: تبدیل شرایط فشار و تحریم، به فرصتی برای شکوفایی اقتصاد و همچنین استفاده از مدیران کارآفرین و سیاستگذاران با تجربه بسیار مفید است.

*اقتصاد مقاومتی فعال و پویا است و بسته نیست

رضوی تاکید کرد: اقتصاد مقاومتی به معنای اقتصاد پویا و فعال است و برنامه عمل و شاخص پیشرفت برای آن لازم است و هرگز اقتصاد مقاومتی به معنای انزوا و یا اقتصاد بسته نیست.

وی تأکید کرد: نیروی انسانی آموزش دیده و تحصیل‌کرده یکی از اجزای مهم و عوامل اقتصاد مقاومتی بیشتر از خود دانشگاه‌ها بحث آموزش حین خدمت است، یعنی کسی که رشته اقتصاد خوانده و می‌خواهد در نظام بانکی استخدام شود، اگر آموزش عملی و تخصصی در حین خدمت نبیند، در کار موفق نمی‌شود.

* نیروی انسانی کارا جزئی از اقتصاد مقاومتی

رضوی تأکید کرد: نیروی انسانی جزئی از دستگاه اقتصاد مقاومتی است و مهمتر از آن کارآیی نیروی انسانی است که دولت در صدد استفاده از بودجه شرکت‌های دولتی در اقتصاد است و نباید حجم بودجه شرکت‌های دولتی بیشتر شود، بلکه در اقتصاد مقاومتی باید کاهش هزینه جاری و پرسنلی دولت مدنظر قرار گیرد.

رضوی افزود: اگر شاخص‌ها و درصدهای اندازه‌گیری نباشد، نمی‌توانیم قضاوت کنیم که در افق برنامه اقتصاد مقاومت چه اتفاقی افتاده است.

* 98درصد منابع بانکی برای 1.5درصد جمعیت

این استاد دانشگاه با بیان اینکه 98 درصد منابع بانکی برای یک و نیم درصد جامعه است، گفت: باید به واحدهای کوچک و متوسط امکان رشد و توسعه دهید، البته به معنای بنگاه‌های کوچک و زوده بازده باشد.

وی افزود: نظر مقام معظم رهبری در اقتصاد مقاومتی این گونه بیان شد که مردم در اقتصاد مشارکت داشته باشند و افزایش پایه‌های مالیاتی درآمدهای دولت را از مالیات بیشتر کند و این گونه نباشد که افراد غنی‌تر کمتر در تور مالیاتی دولت قرار گیرند و در عوض از افراد ضعیف‌تر مالیات ستانده شود.

رضوی گفت: قیمت کالاهای ضروری مورد نیاز مردم که دارای کشش تقاضاست، چقدر در اقتصاد مقاومتی کاهش پیدا کرده است و یکی از شاخص‌های اقتصاد مقاومتی افزایش صادرات غیرنفتی در کشور است.

استاد دانشگاه شهید بهشتی گفت: نفت که جزء انفال و ثروت ملی است، از زیر زمین کشیده می‌شود و روزی تمام خواهد شد، اما صادرات غیرنفتی یک منبع لایزال است، بنابراین دولت با کاهش نوسان ارزی از صادرات غیرنفتی حمایت کند.

* کاهش نوسان ارزی و افزایش صادرات غیر نفتی

این استاد دانشگاه افزود: هر چه نوسان‌های قیمت ارز کاهش یابد افزایش مشارکت مردم در صادرات غیرنفتی و هر چه افزایش مشارکت مردم در خرید اوراق مشارکت اتفاق افتد، در راستای اقتصاد مقاومتی خواهد بود.

رضوی افزود: در حال حاضر بارها برخی از وزارتخانه ها برای طرح‌های گوناگونی اوراق مشارکت منتشر کرده که استقبال خوبی از آن نشده است.

این استاد اقتصاد یکی از جنبه های افزایش مقاومت اقتصاد را افزایش بهره‌وری عوامل تولید دانست و گفت: معافیت مالیاتی منطقی شود.

رضوی گفت: افزایش حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ و تراکم بیش از حد جمعیت باعث کاهش مقاومت اقتصادی می‌شود، به گونه‌ای که ملاحظه شده در یک ساختمان نیمه تمام بعضا تعداد قابل توجهی کارگر در یک اتاق کوچک به سر می‌برند و باید آحاد جامعه از حداقل امکانات برخوردار شوند.

وی افزود: برای شناخت اقتصاد مقاومتی اول محدودیت‌ها و چالش‌ها و موانع باید شناسایی شده و براساس ظرفیت‌ها و امکانات آنها را رفع نماییم و برای هر کدام از این محدودیت‌ها برنامه عمل تهیه شده و چند پروژه تعریف شود.

وی افزود: همچنین علت عقب‌افتادگی جامعه از شاخص‌های اقتصاد مقاومتی باید بررسی شود.

*عملیات نظامی فایده ندارد،زیر ساخت اقتصادی تحریم می‌شود

رضوی با بیان اینکه دشمن می‌خواهد از طریق تحریم تمام زیرساخت‌های کشور اسلامی را به هم بریزد، گفت: امروز دنیای سلطه به این نتیجه رسیده که عملیات نظامی کارایی ندارد و از طریق تحریم تمام زیرساخت‌های یک کشور اسلامی را هدف قرار می‌دهند و بدون شلیک یک تیر اقتصاد مدرن و ناعادلانه دنیا از طریق تحریم و یا شورای امنیت به آن ضربه می‌زند.

این کارشناس افزود: مقام معظم رهبری در سخنرانی اجلاس عدم تعهد اشاره کردند که چند عضو شورای امنیت دور هم جمع شده و برای خود حق وتو تعریف کردند که این حق ناعادلانه در بیانیه تهران نیز به آن اشاره شد که یک رابطه غیر متقارن در سازمان ملل وجود دارد.

وی گفت: دشمن با تحریم بدون خرج کردن یک فشنگ می‌خواهد 75 میلیون نفر را تحت تأثیر قرار دهد. با اقتصاد مقاومتی می‌توان فشار و اثر تحریم‌ها را خنثی کرد و این کار نیاز به نقشه راه و شناسایی جوهره اقتصاد مقاومتی دارد.

استاد دانشگاه شهید بهشتی در مورد منابع صندوق توسعه ملی و افزایش مقاومت اقتصاد گفت: وقتی اقتصاد مقاومتی به اهداف می‌رسد که منابع مالی مانند خونی که در بدن گردش دارد و به اعضا تصمیم‌گیر مانند مغز می‌رسد، این نقدینگی به درستی به جریان تولید برسد و منابع مالی در دستگاه اقتصاد کشور برای بهتر شدن معاش مردم چرخش داشته باشند.

*نیاز به نقدینگی به مثابه خون‌رسانی

رضوی افزود: نیاز صنعت، معدن، تجارت، کشاورزی، صادرات و خدمات به تأمین منابع مالی مانند رسیدن خون به شاهرگ‌های حیاتی است و صندوق توسعه ملی که براساس قانون و سیاست‌های کلی رهبری تشکیل شده و 20 درصد درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز در آن واریز می‌شود، مانند دستگاه گردش خون در بدن، منابع مالی را به بخش‌های تولیدی می‌رساند.

وی تأکید کرد: استفاده بهینه از صندوق توسعه ملی نیاز به یک برنامه عمل و شاخص‌هایی برای رسیدن به اهداف دارد و باید پروژه‌های اولویت‌دار تعریف شوند.

رضوی در مورد اینکه آیا برنامه‌های توسعه اقتصادی که تاکنون 4 برنامه پایان یافته و برنامه پنجم در حال اجراست، به معنای برنامه عمل شناخته می‌شود، گفت: مهم داشتن رویکرد و یک هندسه از اقتصاد مقاومتی است که براساس روش مهندسی علمی سیستم‌ها برنامه‌های عمل و پروژه‌های آن تعریف شود.

وی گفت: مفادی که در قانون برنامه پنجم است، بسیار جالب است، اما به شرط اینکه در عمل اجرا شود و اگر اجرا شود، قطعا به رونق اقتصادی کشور منجر خواهد شد.

*کاهش هزینه عمومی دولت

رضوی تأکید کرد: مثلا یکی از شاخص‌های قانون برنامه پنجم کاهش هزینه عمومی دولت به قیمت‌های ثابت است، اما برای این هدف باید شاخص تعریف شود که چند درصد از هزینه‌های دولت در ردیف‌های متمرکز بودجه کاهش پیدا کند و یا چقدر بودجه‌های جاری و پرسنلی دولت کاهش پیدا کرده است.

وی تأکید کرد: این شاخص‌ها باید توسط افراد متخصص و علمای اقتصاد تهیه شود و کنترل پروژه برای برنامه‌های عمل به طور مداوم و مستمر انجام شود.

رضوی افزود: برای اجرای هر برنامه توسعه باید پروژه‌هایی مشخصا تعریف شود و عده‌ای به پایش این پروژه‌ها و سازوکار کنترلی بپردازند، مثلا بحث کاهش تصدی دولت با شعار دادن حل نمی‌شود، باید برنامه عمل وجود داشته باشد و هزینه‌های عظیم جاری دولت در هر سال براساس شاخص‌ها کاهش پیدا کند و آنگاه می‌توان گفت: دولت چقدر در رسیدن به این هدف توفیق داشته است.

استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: در علم مدیریت بحث تحقیق در عملیات و مدیریت مطرح است که اگر قرار است، از نقطه آ به ب برسند، پروژه زمان بندی و شاخص تعریف می‌شود که در طول اجرای این پروژه مشخص می‌شود، چقدر به هدف نزدیک شده‌اند.

وی تأکید کرد: کتاب جدیدی زیر چاپ دارم که نام آن "برنامه‌ریزی برای سیستم‌های بزرگ مقیاس: کاربردی در اقتصاد و نظام بانکی کشور" است و یک نقشه راه و شناخت علمی براساس شاخص UPPS یا همان برنامه‌ریزی یکپارچه است که این روش می‌تواند در اقتصاد مقاومتی بسیار مؤثر باشد.

رضوی تأکید کرد: بر اساس مهندسی سیستم‌ها ماتریس‌های بزرگ برای پروژه‌های صندوق توسعه ملی تهیه کردم که به مثابه نقشه راه و چراغ راه عمل می‌کند و امروز فرمایشات مقام معظم رهبری در مورد سیاست‌های اصل 44 و کاهش وابستگی درآمد دولت به نفت و یا توانمند‌سازی مردم باید با شاخص و معیار اندازه گیری شود.

*اقتصاد مقاومتی فعال است نه بسته

استاد دانشگاه شهید بهشتی در پاسخ به این پرسش که آیا اقتصاد مقاومتی یک اقتصاد بسته و خودکفاست، یا اینکه اقتصادی باز و در تعامل با کشورهای دیگر است.

وی جواب داد: به عقیده من اقتصاد مقاومتی واقعی بسته نیست بلکه فعال و پویاست و به معنای منفعل بودن نخواهد بود، بلکه در مسیر حرکت آرمانی اقتصاد، چالش‌ها و موانع و تنگناهایی وجود دارد که باید شناخته شده و اهداف پیش رو تعریف شود.

وی گفت: در یک دایره وسیع‌تر اقتصاد مقاومتی در امت اسلامی و یک جامعه بزرگتر مطرح می‌شود که آن قدر جذبه دارد که نظام‌مند بوده و برگرفته از تعالیم نورانی قرآن و سنت پیامبر است.

رضوی خاطرنشان کرد: اقتصاد مقاومتی با آنچه که در اروپا به عنوان اقتصاد ریاضیتی مطرح می‌شود، فرق دارد، آنها اگر با کسری بودجه مواجه هستند، از طریق ریاضت و فشار بر مردم می‌خواهند، درآمدهای دولت را تأمین کنند، اما اولا اقتصاد ما بحران‌زده نیست، ثانیا در اقتصاد مقاومتی باید نقش مردم و حضور مردم در اقتصاد تقویت شود، پس اقتصاد مقاومتی یک اقتصاد ریاضتی نیست.

رضوی تصریح کرد: علمای اسلام هندسه اقتصاد مقاومتی را براساس تعالیم اسلامی و قرآن و سنت تهیه کنند و متخصصان اقتصاد برنامه عمل و شاخص‌های کنترل و پایش را تدوین نمایند.

وی تأکید کرد: با توجه به اینکه اجزای امت اسلامی به هم پیوند دارد و آن حرکت بر مبنای اصول قرآن و سنت پیامبر(ص) است، به نظر می‌رسد، جوهره اقتصاد مقاومتی در امت اسلامی اثرگذار است و این به معنای مقابله با خدعه‌ها و تحریم‌های نیروهای مخالف اسلام است.

استاد دانشگاه شهید بهشتی در پاسخ به این پرسش که آیا امت اسلامی می‌تواند یک واحد پول اسلامی مانند دینار اسلامی همانند آنچه در اتحادیه اروپا به اسم یورو مطرح شد، برای خود تعریف کند.

وی گفت: قطعا این کار امکان‌پذیراست و در شانزدهمین اجلاس جنبش عدم تعهد و در بیانیه تهران آمده است که خیلی از کشورهای بزرگ که در این جنبش قرار دارند و تقریبا هم صدا هستند، اما در عمل برخی از اعضا کوتاهی می‌کنند، اما در جامعه کشورهای اسلامی چالش‌ها و موانع مشابه هم دارند و از طرفی اهداف مشابه و سیستم هنجاری یکسانی دارند که برگرفته از قرآن و سنت است.

* مغفول نگه داشتن 7 قرن تاریخ درخشش تمدن اسلامی

رضوی تصریح کرد: بررسی تاریخ نشانگر حدود هفت هزار سال بین قرن 5 تا 13 میلادی زمان شکوفایی تمدن اسلامی بوده است، که متأسفانه به صورت عمدی از دید مورخان غرب مغفول مانده است و اگر به تاریخ تمدن نوشته غربی‌ها نگاه شود، معمولا بین قرون 5 تا 13 از تمدن اسلامی حرفی به میان نمی‌آید، در حالی که دقیقا در اوج دوره شکوفایی تمدن اسلامی بوده است، آنها با مخفی‌کاری می‌خواهند مجد و عظمت تمدن اسلامی را نادیده بگیرند، در حالی که واقعیت این است که غربی‌ها آن زمان بسیاری از علوم مانند طب، شیمی، ریاضی و غیره، و نیز آداب اجتماعی همچون شیوه پاکیزگی، نحوه تناول غذا، استعال بوی خوش، لباس پوشیدن و غیره را از جامعه اسلامی تقلید می کردند و آنها دستاوردها و ارزش‌های اسلامی را گرفتند، نوسازی و بازسازی کردند و امروز همان ارزش‌ها را به خورد ما می‌دهند.

این استاد دانشگاه افزود: متأسفانه امروز چشم برخی از کشورهای اسلامی هم به تمدن غربی است، در حالی که این پیشرفت‌ها براساس همان پیشرفت‌هایی بود که در جامعه اسلامی و در قرن‌های شکوفایی تمدن اسلامی اتفاق افتاده است.

*تعریف کردن واحد پول اسلامی، ارتش، پلیس و اقتصاد امت اسلامی

رضوی گفت: به هر حال باید برنامه عمل و پروژه برای ایجاد بازارهای اسلامی تعریف شود، همچنین می‌توان علاوه بر واحد پول اسلامی مفاهیمی مانند پلیس امت اسلامی و یا ارتش کشورهای اسلامی تعریف کرد و تمام کشورهای اسلامی به صورت آنلاین به هم متصل باشند و این اقتصاد اسلامی بر مبنای جوهره اقتصاد مقاومتی است.

رضوی افزود: قطعا امکان تعریف پول مشترک در کشورهای اسلامی وجود دارد و اگر کشورهای اسلامی به تقویت منابع مالی کمک کنند، می‌توان بازار مشترک اسلامی و پول مشترک تعریف کرد.

وی با اشاره به فروپاشی شوروری گفت: از سال 1991 وقتی کمونیسم بعد از 76 سال سلطه در کشورهای شوروری و بلوک شرق به یکباره فرو ریخت 11 کشور مشترک‌المنافع از اتحاد جماهیر شوروی جدا شدند و بعد از آن کشورهای اروپایی براساس قرارداد ماستریخت در شهر کوچکی به همین نام نزدیک مرز آلمان در هلند دور هم جمع شده و برای اقتصاد اتحادیه اروپا یک پول واحد تعریف کردند.

رضوی گفت: در کتاب تاریخ تمدن جهان نوشته آقای حکیمی بحث جامعه اسلامی و تمدن اسلامی به خوبی بیان شده است و در آن عنوان شده غربی‌ها در آن زمان به شدت دارای شقاوت و قتل عام بودند، به گونه‌ای که در کشورهای اروپایی همچون انگلیس، فرانسه و آلمان به خون هم تشنه بودند و بی‌رحمی که در آن زمان بی‌سابقه بود، اما وقتی قرارداد ماستریخت بیان شد، همین کشورهایی که روزی به خون هم تشنه بودند، دور هم جمع شده و اتحادیه اروپا را تشکیل دادند و پول واحد تعریف کردند.

* امت اسلامی می‌تواند پول واحد داشته باشد

این استاد اقتصاد افزود: قطعا امت اسلام دارای اشتراکات قرآن و سنت پیامبر(ص) است به راحتی می‌توانند یک پول واحد، پلیس واحد، ارتش واحد، بازار و فناوری مشترک و برخط برای امت اسلامی تشکیل دهند که هزینه‌های هر یک از این کشورها کاهش پیدا کرده و کشورهای اسلامی به راحتی با یکدیگر می توانند ارتباط داشته و هزینه‌های کنترل، کاهش و رفاه مردم در جامعه اسلامی و امت اسلامی افزایش پیدا کنند.

منبع: فارس