تغییر رویه مصرف‌گرایی به تولید و کارآفرینی

گفتگو با میرمهدی سید اصفهانی

کد خبر: ۲۶۹۹۴۱

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۰:۲۴

میرمهدی سید اصفهانی که به مدت 11 سال معاون وزیر صنایع سنگین بوده و همچنین مدتی رئیس دانشگاه خواجه‌نصیر‌الدین طوسی، رئیس دانشگاه تربیت مدرس، معاون طرح و برنامه دانشگاه امام صادق(ع) بوده و هم اکنون مشاور رئیس دانشگاه امام صادق و عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر است.

سید اصفهانی درباره اقتصاد مقاومتی و گفته معاون رئیس جمهور اندونزی در دیدار با رهبری که به عنوان یک اقتصاددان ایده اقتصاد مقاومتی را یک مبحث نو عنوان کرده بود، افزود: اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری تأکید کردند، ای  کاش این تأکید بعد از تمام شدن جنگ تحمیلی انجام می‌شد، چون هم اکنون اقتصاد کشور به سمت مصرف‌گرایی و تجمل پیش رفته و جامعه وارد فرهنگ خاصی شده که این فرهنگ حاکم غلط باید عوض شود.

این استاد دانشگاه افزود: حدود 55 سال پیش اقتصاد ایران مقاومتی بود و کمتر پرت داشت، اسراف و دورریز نبود، اما امروز اسراف و دورریز کالا زیاد شده و اگر شاخصی برای اقتصاد مقاومتی تعریف شود، باید از اسراف‌ها جلوگیری شود.

سید اصفهانی تأکید کرد: صرفه‌جویی و جلوگیری از اسراف به معنای کم مصرف کردن نیست، بلکه به معنای درست مصرف کردن است. فرهنگ مصرفی در نسل کنونی زیاد شده، به گونه‌ای که بچه‌ها اگر یک لباس را چند بار بپوشند، آن را کنار می‌اندازند، در حالی که در زمان‌های گذشته جوراب و حتی شلوار و لباس وصله‌دار به تن بچه‌ها می‌کردند، یعنی اینکه از اسراف جلوگیری می‌شد، اما امروز اقتصاد ما از هر لحاظ مصرفی شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر افزود: به عنوان مثال در اطراف جام جم و صدا و سیما بیشتر فروشگاه‌ها تبدیل به فست‌فود شده‌اند، در حالی که این اصطلاح در گذشته کجا بود، اما امروز فرهنگ جامعه تجملی و مصرفی شده که این موارد جز ضرر و زیان چیزی ندارد.

وی گفت: هیچ پزشکی مصرف غذای فست‌فود را توصیه نمی‌کند و هیچ عقل سالمی اقتصاد مصرف‌زدگی را که به سلامت مردم زیان می‌رساند، توصیه نمی‌کند.

سید اصفهانی افزود: در گذشته نوشیدنی‌های مفید و ساده در کشور مصرف می‌شد، اما امروز نوشابه‌های گازدار که ضرر فراوانی دارد، در سبد غذایی مردم قرار گرفته، گرچه یک زمانی در اول انقلاب می‌گفتند مردم پپسی نمی‌خورند، چون که مالکان آن بهایی هستند، اما نسل جدید به جای مصرف دوغ که یک نوشیدنی مفید است، نوشابه می‌خورند.

وی تاکید کرد: اقتصاد مقاومتی بهترین نوع اقتصاد است و باید فرهنگ تولید و کارآفرینی در آن رایج شود. در سالهای اول انقلاب اسلامی، تولید داخلی و تولید ملی مد نظر بود و همگی دنبال افزایش کیفیت بودند.

این استاد دانشگاه افزود: امروز برای ماندن در دنیای کسب و کار باید اقتصاد مشتری‌مداری مد نظر باشد و این نکته را بدانیم که مشتری دانا است و حق انتخاب دارد و باید کیفیت افزایش و قیمت کاهش یابد و برای مشتری فرق نمی‌کند، کالای داخلی یا خارجی باشد، اگر کالای داخلی کیفیت پایین داشته و یکبار مصرف باشد، آن را مصرف نمی‌کند و کالای خارجی می‌خرد.

سید اصفهانی خاطر نشان کرد: در اقتصاد تولیدی باید به افزایش کیفیت و کاهش قیمت توجه کرد، وگرنه تولید کننده بر اثر رقابت از بازار خارج می‌شود.

* 60 تا 70 درصد ظرفیت کارخانه‌ها خالی است

عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر در حال حاضر 60 تا 70 درصد ظرفیت کارخانه‌ها خالی بوده و برای تکمیل این ظرفیت باید زحمات فراوانی کشیده شود.

سید اصفهانی افزود: مقام معظم رهبری استراتژی‌های محوری را بیان می‌کند و اما اقتصاددانان و نه اقتصادخوان‌ها باید آن را تبیین کنند.

وی گفت: اقتصاددان واقعی کسی است که در دنیای کسب و تجارت موفق شده است، نه اینکه کسی فقط اقتصاد خوانده باشد و حتی یک مغازه را هم اداره نکرده و با  5 تا 6 کارگر سر و کار نداشته است، چون او ارزش تولید را درک نکرده و فقط خوانده است که با افزایش عرضه قیمت کم می‌شود و اگر دولت پول چاپ کند، تورم ایجاد می‌شود.

سید اصفهانی گفت: کسی که در عمل کار کرده و به کسب و کار و تولید پرداخته، به قول معروف خاک بازار خورده و یا کارخانه احداث کرده، او اقتصاددان واقعی است و امثال ایروانی در کفش ملی  و یا خیامی در ایران خودرو و یا حاجی برخوردار، باید به دید یک اقتصاددان نگاه شود که از یک کارگاه شروع کردند و به کارخانه‌داری بزرگ رسیدند.

این استاد دانشگاه گفت: نسل جدید می‌خواهد کارخانه داشته باشد، اما با پول میلیاردی که از بانک وام می‌گیرد، در حالی که کارخانه‌های بزرگ دنیا مانند سامسونگ، ال‌جی، هوندا و دیگران از کارگاه‌داری شروع کرده‌اند، یا کارخانه دایملر یک کارگاه کوچک بود که تبدیل به بزرگترین کمپانی خودروسازی شد، چون تولید در ذات این کارفرمایان قرار دارد، این‌ها اقتصاد را خوب می‌شناسند.

* نسل جدید کارخانه دار با پول بادآورده

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه جاده ابریشم از ایران عبور کرده، گفت: متأسفانه فرهنگ دلالی در ایران به خوبی پیدا می‌شود، اما اخلاق  دلالی از بسیاری از فعالان رخت بربسته است، الان دلالان می‌گویند یک ریال آنها باید 10 ریال شود و یک جوان 25 ساله که شاگردی نکرده و خاک مغازه نخورده، می‌خواهد با پول بادآورده شبکه بانکی میلیاردر شود و نسل جدید دنبال کارآفرینی نیست، در حالی که باید جوانان به فکر کارآفرینی باشند نه اینکه فقط به فکر استخدام و جذب در دولت باشند.

سیداصفهانی در مورد صندوق توسعه ملی و نقش آن در افزایش مقاومت اقتصاد گفت: همه این منابع می‌تواند در جهت افزایش مقاومت اقتصاد به کار گرفته شود، به شرط اینکه سیاست توسعه اقتصادی و استراتژی صنعتی وجود داشته باشد و بانک‌ها بدون دلیل به کسی وام ندهند.

وی گفت: اگر یک کارآفرین نیاز دلاری دارد چه لزومی است که بانک به او ریال وام بدهد و بعد او ریال را تبدیل به دلار کند، بلکه می‌تواند به طور مستقیم اگر 10 میلیون دلار نیاز دارد، برای او فراهم کرده و تولید رونق گیرد.

وی تأکید کرد: باید واقعیت‌ها مد نظر قرار گیرد، دولت در هدفمندی یارانه‌ها زحمت زیادی کشیده و تا حدی موفق شده است، اما اگر سیاست یارانه نقدی تغییر می‌کرد، بهتر بود یعنی اجرای هدفمندی یارانه‌ها در روش اشکال دارد، اما اصل هدفمندی یارانه‌ها کار بسیار خوبی است.

وی تأکید کرد: صندوق توسعه ملی باید به صورت هدفمند وام در اختیار کارآفرینان قرار دهد، نه اینکه عده‌ای بخواهند، با این منابع نفتی فقط به واردات کالای خارجی بپردازند و ما لازم نیست که فقط اسم صندوق را عوض کنیم.

وی تأکید کرد: هدف تولید‌کننده داخلی باید بازار اروپا و غرب باشد که در آن صورت است، کیفیت افزایش می‌یابد.

سید اصفهانی تأکید کرد: دست‌اندرکاران نظام باید استراتژی مقام معظم رهبری در اقتصاد مقاومتی را به کار گیرند، وگرنه اقتصاد کشور دچار همان بدبختی می‌شود که اروپا دچار آن شده است و آنها از یک اقتصاد تولیدی به اقتصاد مصرف‌گرا تبدیل شدند، گرچه وضع آنها از ما کمی بهتر است.

وی گفت: در فرهنگ جامعه کنونی ما مصرف‌زدگی فراوان شده به گونه‌ای که در مهمانی‌ها و عروسی‌ها اسراف فراوانی به چشم می‌خورد، اما بسیاری از ایرانی‌ها که در اروپا زندگی می‌کنند، در خانه‌های 70 یا 80 متری از دم قسط زندگی می‌کنند و وقتی به آنها می‌گوییم به ایران مراجعه کنند، می‌گویند آن قدر تجملات حاکم شده که نمی‌توانند در ایران راحت زندگی کنند، چون چشم هم چشمی زیاد شده است.

سید اصفهانی افزود: فرهنگ کارآفرینی و تولید باید به جای فرهنگ تجمل‌گرایی و فخرفروشی حاکم شود و فرهنگ کشور به سمت اقتصاد مقاومتی تغییر پیدا کند.

این استاد دانشگاه در مورد کاهش اتکاء به نفت و افزایش مقاومت اقتصاد گفت: برای کاهش وابستگی به نفت برنامه لازم دارد و برای تحقق این شعار باید ظرف  5 سال اقتصاد کشور مقاومتی شود و از وابستگی معنی‌دار به نفت به قطع وابستگی مانند کشور مالزی و یا اروپایی‌ها برسد که حداکثر 20 درصد از اقتصاد آنها وابسته به نفت است.

سید اصفهانی تأکید کرد: برنامه‌ریزی به گونه‌ای باشد که حداکثر  10 تا 15 درصد از اقتصاد کشور وابسته به نفت باشد و بقیه از محل تولید تأمین شود.

وی گفت: قیمت دلار به عنوان یک ثروت به بیش از دو هزار تومان رسید و این به معنای کاهش ارزش ریال در برابر دلار است و تولید‌کننده باید وضعیت خود در بازار جهانی را بررسی کند.

وی گفت: بعد از انقلاب برنامه‌های خوبی در اقتصاد تهیه شد، اما مهم این است که این برنامه‌های اقتصادی چقدر محقق شده است ، در قانون برنامه پنجم کاهش وابستگی به نفت ذکر شده، اما نباید فقط به آوردن این حکم در قانون دل خوش کرد، بلکه وابستگی به نفت باید در عمل کاهش یابد.

* 80 درصد کارخانه‌ها مستهلک شده‌اند

سید اصفهانی تأکید کرد: در فرهنگ ایرانی گفته می‌شد باید دخل و خرج خانوار با هم بخواند وگرنه گفته می‌شد، فلانی عقل معاش ندارد، یعنی اگر پدر خانواده 10 تومان درآمد داشت 5 تومان خرج می‌کرد و بقیه برای روز مبادا پس‌انداز می‌شد، اما امروز 80 درصد کارخانه‌ها مستهلک شده و باید به تکنولوژی مدرن مجهز شود.

وی تأکید کرد: برای نوسازی صنایع ارز زیادی مورد نیاز است و سازمان گسترش و نوسازی صنایع درست شد، اما فقط به گسترش صنعت توجه کرد و به سمت نوسازی صنایع نرفت و به خاطر این مسئله بیش از 70 تا80 درصد کارخانه‌ها مستهلک و فرسوده شده و نیاز به نوسازی اساسی دارند.

منبع: فارس