نگاهي به نيم قرن فعاليت غير متعهدها

کد خبر: ۲۶۸۳۵۵

تاریخ: ۰۷ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۱:۲۸

شانزدهمين اجلاس غير متعهدها درحال برگزار مي شود كه پس از نيم قرن برگزاري اين اجلاس با فراز و نشيب‌هاي فراواني همراه بوده و موضوعات مورد بحث در آن به نسبت شرايط بين‌المللي و معضلاتي كه اعضا با آن دست به گريبان بوده اند تغيير كرده است.

به گزارش ايسنا ششم سپتامبر 1961 نخستين اجلاس غير متعهدها در بلگراد برگزار شد. در اين اجلاس و اجلاس بعدي با در نظر گرفتن شرايط جهاني و از سر گذراندن جنگ سرد و نتايج اسفباري كه به دنبال داشت تا مدت‌ها، حفظ صلح و امنيت جهاني، رفع اختلافات از طريق صلح، همكاري بين‌المللي در اولويت قرار داشت و پس از آن مباحثي چون ارائه راهكارهايي در زمينه حل مسائل اقتصادي و در زمينه مسائل سياسي از جمله تبعيض نژادي در كشورهاي آفريقايي نيز مطرح مي‌شد.

ولي با توجه به اينكه با گذشت زمان تعداد اعضا از 25 كشور به 120 كشور افزايش يافت و با توجه به پيشرفت سريع تكنولوژي و تحولاتي كه در عرصه‌هاي مختلف در جهان به وجود آمد موضوعاتي مانند تجديد ساختار سازمان ملل، مشكلات اقتصادي و اجتماعي موجود در جهان سوم، خلع سلاح و امنيت بين‌المللي، همكاري بين‌المللي براي توسعه، ضرورت برخورد مناسب جنبش با تحولات بين‌المللي، همكاريهاي اقتصادي و تروريسم نيز در اجلاس غير متعهدها مورد توجه قرار گرفت.

همچنين با گذشت 50 سال از تشكيل اجلاس غير متعهدها اعضا اين جنبش درصدد هستند تا با ايجاد فضايي مناسب شرايطي را فراهم كنند تا كشورهاي عضو به بررسي مسائلي نظير تجديد ساختار سازمان ملل، تروريسم، بدهي‌هاي خارجي، محيط زيست و توسعه، علوم و تكولوژي، بررسي وضعيت كشورهاي كمتر توسعه يافته، نژاد پرستي، تبعيض نژادي و مواد مخدر بپردازند.

بررسي مباحث اقتصادي ازجمله مسائلي است كه در اين اجلاس مورد توجه قرار مي گيرد و در آخرين گزارش اتاق بازرگاني ایران هم آمده كه روند مبادلات تجاری در سال گذشته و چهار ماهه نخست سال جاری به نفع ایران مثبت شده و صادرات غیرنفتی جمهوری اسلامی ایران به كشورهای عضو جنبش عدم تعهد نيز از میزان واردات فراتر رفته است، به نحوی كه در سال گذشته ایران 20 میلیارد و 719 میلیون دلار انواع كالا به این كشورها صادر و در مقابل تنها 14 میلیارد و 484 میلیون دلار انواع كالا از كشورهای عضو جنبش عدم تعهد وارد كرد.

در اين ميان امضاي موافقت‌نامه‌هاي دو جانبه و يا چند جانبه مالياتي و گمركي در خصوص اجراي طرح‌هاي معافيت‌هاي مالياتي و تسريع عمليات گمركي به كشورهاي عضو جنبش نقش مهمي در توسعه و رونق فعاليت هاي اقتصادي اين جنبش دارد.

همچنين از ديگر دستاوردهاي اين اجلاس مي توان به سهم 20 درصدي كشورهاي جنبش غير متعهدها از محل جذب سرمايه گذاري خارجي اشاره كرد و اينكه براساس آخرين آمار منتشره در خصوص ميزان جذب سرمايه گذاري خارجي در سال 2011 كشورهاي عضو جنبش عدم تعهد توانسته‌اند 305 ميليارد دلار يعني 20 درصد سرمايه هاي خارجي در حال گردش در جهان را جذب كنند.

از سوي ديگر با توجه به اين كه انرژي‌هاي فسيلي با گذشت زمان تبديل به منابعي غيرقابل رقابتي خواهند شد نكته قابل توجه اين است كه سهم كشورهاي عضو جنبش غيرمتعهد ها در خصوص توليد و صادرات منابع فسيلي از مجموع 40 كشور عمده توليدكننده 27 كشور است كه همگي اين كشورها عضو جنبش عدم تعهد هستند.

به گزارش ايسنا، اجلاس غير متعهدها در حالي در تهران برگزار مي‌شود كه تحولات بسياري در منطقه رخ داده و اكثر همسايكان ما با تنش‌هاي بسياري روبرو هستند از سوي ديگر با توجه به شرايط فعلي كشور برگزاري اجلاس «نم» مي‌تواند روابط کشورهاي عضو را در دوره آينده تسهيل کند، با توجه به اينکه در اين اجلاس کشورهاي صاحب نظر و صاحب اعتباري شرکت دارند، اين اجلاس مي‌تواند در روابط آتي اعضا تاثيرگذار باشد.

چرا كه برگزاري يک اجلاس آن هم پس از تمام شايعات و تلاش‌هايي كه براي منزوي نشان دادن ايران صورت گرفت مي‌تواند به اعتبار و جايگاه کشور بيفزايد؛ به اين دليل که در هر صورت حضور سران بسياري از كشورها، اداره و هماهنگي برنامه‌هاي اجلاس همگي به نوعي تجربه مديريتي در يک کشور محسوب شده و که نشان مي‌دهد ما تا چه حد از توان بسيج و توانايي مديريت برخوردار هستيم.

همچنين يكي از موضوعاتي که امروز از اهميت زيادي برخوردار است بحث بداري اسلامي شكل گرفته در منطقه است و با توجه به ميزباني ايران و اين كه کشور ميزبان به نوعي نقش موثرتري را مي‌تواند در صدور بيانيه‌ها و در اعلام مواضع داشته باشد؛ به احتمال قوي در اجلاس تهران اين مساله بسيار پررنگ خواهد بود .

بحث‌هاي مرتبط با بيداري اسلامي، بحث کشورهاي مسلمان و درحال توسعه و سياست هاي مرتبط با جهان استعمار و نظام سلطه و موضوع بحران‌هاي جهاني که امروز شاهد آن هستيم از جمله محورهايي است که مي‌تواند با توجه به اينکه اين اجلاس در تهران برگزار مي‌شود مواضع ايران در اين خصوص را شفاف‌تر اعلام کند.