نفتی که آسیایی مانده است

در هفته‌های اخیر و در پی انتشار اخباری مبنی بر تلاش‌های ژاپن و کره جنوبی برای افزایش واردات نفت از ایران، رسانه‌های جهان درگیر تحلیل این موضوع و پرداختن به این مطلب هستند که مشتریان نفتی ایران، کمک شایانی به گذر از تحریم‌ها و خنثی کردن بخش مهمی از اثرات تحریم اتحادیه اروپا و آمریکا خواهند کرد.

کد خبر: ۲۶۵۲۶۵

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۱ - ۱۳:۵۴

به گزارش «تابناک»، در ماه اخیر، مشتریان نفتی ایران در آسیا، راه‌های گوناگونی برای گذر از تحریم‌های سنگین مالی و بیمه‌ای که بر ایران تحمیل شده به کار بسته‌اند.

این در حالی است که هم‌اکنون ژاپن، هند، چین و کره جنوبی ـ که به تازگی واردات از ایران را ادامه داده‌‌اند‌ ـ مجموعاً بیش از یک میلیون بشکه از نفت تولیدی ایران را خریداری می‌کنند.

رویترز در مطلبی با اشاره به این موضوع نوشته است، پس از یک دوره کاهش واردات این کشور‌ها از ایران ـ که در ماه ژوئن و جولای و در پی تحریم‌ها روی داد ـ تحلیل‌ها حاکی از آن بود که در ماه آگوست و سپتامبر، بار دیگر رشد واردات نفت این کشور‌ها از ایران آغاز خواهد شد.

همچنین گفته می‌شود، چنانچه اروپا و آمریکا اقدامات جدیدی در راه اعمال تحریم‌های دوچندان بر ایران انجام ندهند، به احتمال بسیاری قوی، این میزان از خرید نفت مشتریان آسیایی از ایران تا پایان سال ثابت خواهد ماند.

«تریور هاوسر»، مشاور سابق وزارت خارجه آمریکا در این باره گفته است: به نظر نمی‌رسد که در نیمه دوم سال جاری، صادرات نفت ایران به آسیا کاهش داشته باشد، اما باید گفت که انتظار افزایشی بیش از این نیز دور از ذهن است.

با اعمال تحریم اروپا درباره بیمه نفتکش‌ها، واردات نفت از ایران برای مشتریان آسیایی به شدت کاهش پیدا کرد.

در همین حال، قرار است ژاپن در ماه آگوست، میزان واردات خود از ایران را افزایش داده و به مجموع هفت میلیون بشکه در ماه برساند که با این رقم، نسبت به ماه جولای معادل سه میلیون بشکه افزایش خواهد داشت.

همچنین گفته می‌شود، هند در ماه آگوست به میزان دو میلیون بشکه نفت از ایران وارد خواهد کرد و چین، بزرگترین وارد کننده نفت از ایران، بدون تغییر در ماه آگوست میزان هشت میلیون بشکه نفت از ایران واردات خواهد داشت.

این گزارش در ادامه یادآور می‌شود، کاهش واردات مشتریان نفتی ایران، پیش از اعمال تحریم‌های ایالات متحده آغاز شده بود که منجر به معافیت شش ماهه برای بیشتر این کشور‌ها شد، ولی با اعمال تحریم اروپا درباره بیمه نفتکش‌ها، واردات نفت از ایران برای مشتریان آسیایی به شدت کاهش پیدا کرد.

اما پس از مدتی، ژاپن نخستین کشوری بود که اقدام به فراهم کردن بیمه دولتی برای پوشش حمایتی از نفتکش‌های ایرانی و محموله‌های آن‌ها کرد. چندی بعد، هند نیز از اقدام به اجرای طرح بیمه برای نفتکش‌های ایرانی سخن به میان آورد و به تازگی نیز کره جنوبی گفته است که در مذاکرات اخیر برای ادامه واردات از ایران، امکان استفاده از بیمه ایرانی برای محموله‌ها وجود دارد.

تحریم در رکود اقتصاد جهانی

شاید پیش از اجرای تحریم‌ها، تحلیل‌ها همگی حاکی از آن بود که با اجرای تحریم نفتی ایران، بهای نفت به شدت افزایش خواهد یافت. در واقع بسیاری بر این باور بودند که اروپا و آمریکا با این کار دست به یک بازی خطرناک می‌زنند؛ همان گونه که در ماه فوریه، تنش‌ها موجب رسیدن بهای نفت به مرز ۱۲۸ دلار شده بود، ولی پس از مدتی، کاهش بهای نفت بر اثر افزایش تولید تعدادی از کشور‌ها و همچنین کمبود تقاضای نفت به دلیل رکود اقتصادی آغاز شد.

اکنون پس از گذشت بیش از یک ماه از تحریم ایران، رکود اقتصادی در ابعاد گوناگون، همچنان دغدغه اصلی کشورهای آمریکا، چین و اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهد. آمارهای ضعیف هر روزه که از وضعیت اقتصادی این کشور‌ها منتشر می‌شود و پیش‌بینی‌هایی که به تازگی بدبینانه نیز بوده، افزایش تقاضا برای نفت را خنثی و از بالا رفتن یکباره بهای نفت جلوگیری کرده است.

این میزان افزایش بهای نفت در بازار جهانی نیز به نظر بیش از آنکه ناشی از تحریم ایران باشد، ناشی از بالا رفتن تنش‌ها در خاورمیانه و مسائل سیاسی و ژئوپلتیک است.

اما و در پایان، امروز مشتریان نفتی ایران، هنوز بخش مهمی از نفت کشور را خریداری می‌کنند و اثرات تحریم‌ها را تا اندازه بسیاری خنثی می‌سازند. بخش اعظمی از این امر، ناشی از ناتوانی این کشور‌ها برای قطع واردات نفت از ایران در کوتاه مدت به دلایل فنی است و بخش مهمی از آن شاید صرفه اقتصادی ادامه واردات از ایران حتی به میزانی محدود در زمان تحریم باشد.