نرخ تورم چگونه واقعی تر می‌شود؟

کد خبر: ۲۶۴۵۴۹

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ - ۰۹:۰۵

چند روز پیش رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگو با خانه ملت گفت: امسال تورم را واقعی‌تر اعلام می‌کنیم .

به نوشته روزنامه قدس بهمنی با اعلام اینکه بانک مرکزی سعی دارد ماهانه نرخ تورم را اعلام کند، اظهار داشت: بانک مرکزی قصد دارد، اقلام سبد کالایی خود را کاهش و سال پایه را افزایش دهد تا تورم را به شکل واقعی‌تری اعلام کند.

صرف نظر از اینکه کاهش اقلام سبد کالایی و افزایش سال پایه از 83 به 81 به واقعی تر شدن نرخ تورم کمک می‌کند یا نه این پرسش مطرح است که واقعی‌تر شدن نرخ تورم به معنای قبول بالاتر بودن نرخ واقعی تورم نسبت به آنچه تاکنون اعلام می‌شده هست یا خیر؟ و آیا قرار است نرخ تورم دوباره دستکاری شود؟

هنوز یک سال از دعوای مرکز آمار و بانک مرکزی بر سر اختلاف دو واحدی نرخ تورم نمی گذرد و خیلی ها به یاد دارند که این دو مرکز که هر دو وابسته به دولت هستند، چرا شمشیر را از رو بسته اند و در انظار عمومی راستگویی همدیگر را زیر سوال می‌برند؟ آن وقت بانک مرکزی یک باره از موضع خود پایین می‌آید و اعلام می‌کند، قرار است نرخ تورم را واقعی تر اعلام کند!.

بهمنی در یک عقب گرد دیگر گفته : طبق قانون برنامه پنجم توسعه مسؤول اعلام آمار نرخ تورم مرکز آمار ایران است و بانک مرکزی بر اساس تکالیفی که از گذشته دارد نرخ تورم را اعلام می‌کند.

بهمنی افزود: سبد کالایی بانک مرکزی دارای 359 قلم کالاست که نرخ تورم از میان آن اعلام می‌شود و بانک مرکزی قصد دارد، اقلام سبد کالایی خود را کاهش و سال پایه را افزایش دهد تا تورم را به شکل واقعی‌تری اعلام کند.

این در حالی است که سال گذشته یکی از موارد اختلاف بانک مرکزی و مرکز آمار بر سر حذف مسکن از سبد کالای خانوار بود، در حالی‌که در بیشتر شهرها بخصوص شهرهایی بزرگ مثل تهران و مشهد رقم اجاره یک تا یک و نیم برابر حقوق هر خانوار را تشکیل می‌دهد و حالا بانک مرکزی خبر از حذف یک سری دیگر کالا در سبد خانوار می‌دهد؟ این یعنی واقعی تر کردن تورم یا غیر واقعی کردن نرخ تورم؟

در این باره دکتر مسعود دانشمند عضو اتاق بازرگانی تهران به خبرنگار ما می‌گوید: محاسبه نرخ تورم نسبت دقیقی با موارد مبنا قرار گرفتن در سبد کالای خانوار دارد؛ یعنی اگر از سبد خانوار انرژی را برداریم، نرخ تورم یک چیز می‌شود و اگر هزینه مسکن را حذف کنیم، چیز دیگر.

وی می‌افزاید :اینکه مسکن چه نسبتی از سبد خانوار در تهران را تشکیل می‌دهد و در شهرستانها چه نسبتی خیلی مهم است، مثلاً رقم 20 درصد را در نظر بگیرید که در تهران بسیار کم و غیر واقعی است و در روستاها هم بسیار زیاد و غیر واقعی .

بنابراین باید دید مبنای آماری شان چیست ؟

وی ادامه می‌دهد : مبنا قرار ندادن برخی کالاها در سبد خانوار یا حذف آن باعث واقعی تر شدن نرخ تورم نمی شود، بلکه مردم را دچار تعارض با واقعیات زندگی می‌کند؛ یعنی وقتی مردم با گوشت و پوست خود گرانی و تورم و بی ارزش شدن پولشان را لمس می‌کنند و از سویی نرخ بانک مرکزی را در تیر ماه می‌خوانند 22 درصد ، دچار برخورد ذهنی می‌شوند.

وی با اشاره به اینکه آمار یک سری داده های خام است و تحلیل آن خیلی مهم می‌باشد، اظهار می‌دارد: توقع ما این است که مبنای پردازش اطلاعات توسط بانک مرکزی و مرکز آمار به صورت شفاف به همه مردم اطلاع رسانی شود .

وی می‌افزاید : به طور نمونه تورم تیرماه 9/22 درصد توسط بانک مرکزی اعلام شد، در حالی که مردم «حداقل» نرخ 30 درصد را احساس کردند .

دکتر مسعود دانشمند اضافه می‌کند: به جای اینکه دولت سبد کالایش را سبک و سبک تر کند تا نرخ تورم را ثابت نگه دارد، بهتر است به طور شفاف مبنای محاسبه خود را اعلام کند.