یوزپلنگ ايراني منقرض مي‌شود؟

کد خبر: ۲۶۴۰۱۳

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۳۹۱ - ۱۵:۰۰

می‌تواند با سرعت 110 کیلومتر در ساعت بدود، يعني از برخي وسايل نقيله ساخت انسان سريع‌تر. فرم بدنی آن یکي از شاهکارهاي خلقت به حساب می‌آید، يوزپلنگ ايراني را نماد حيات وحش ايران مي‌دانند، جانور منحصر به فردي كه روزگاری در بخش‌های وسیعی از آسيا پراکندگی داشته اما اکنون تنها محدود به چند ده قلاده در نواحی شرقی ايران شده است. پناهگاه حيات وحش عباس‌آباد در شهرستان نایین مهمترين زيستگاه اين جانور در ايران است.

مدیر اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نایین، یوزپلنگ ايراني را یک سرمایه و گنجینه طبیعی توصيف مي‌كند و مي‌گويد: يوزپلنگ ايراني یک میراث زیست محیطی جهانی به حساب می‌آید زیرا نژاد اين یوزپلنگ در دنيا منحصر به فرد است.

حسین اکبری در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اين‌كه زيستگاه يوزپلنگ آسيايي در گذشته سطح وسيع‌تري داشته است، مي‌افزايد: يوزپلنگ آسيايي از عربستان تا هندوستان زيست مي‌كرده اما زيستگاه اين جانور هم‌اكنون تنها به ايران محدود مي‌شود و نماد حيات وحش كشور است.

مسؤول پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد نایین ادامه مي‌دهد: یوزپلنگ جز دو گونه بزرگ گربه سانان ایران است كه خطر انقراض آن به شدت احساس می‌شود.

مدیر اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان نایین با بيان اين‌كه یوزپلنگ در حال حاضر در 13 تا 14منطقه از ایران مشاهده شده است، ادامه مي‌دهد: حضور یوزپلنگ در 10 منطقه كشور قطعی است اما در چهار منطقه ديگر تنها مستنداتي مبني بر مشاهده اين جانور وجود دارد.

اکبري اضافه مي‌كند: در مناطق شكار ممنوع کوه بزرگ نایین، "خارو" در شهرستان اردستان، منطقه "کوه‌یخان" در آران و بید گل و حوزه "گندم چاه" نایین بيشترين احتمال حضور یوز وجود دارد و در پناهگاه حيات وحش عباس‌آباد حضور اين جانور قطعي است.

وي با اشاره به اين‌كه پناهگاه حیات وحش عباس آباد نایین بهترین و مهمترین زیستگاه یوزپلنگ در کشور است، مي‌گويد: در مورد جمعیت یوزپلنگ با قطعیت نمی‌توان صحبت کرد اما در سال‌های اخیر در ایران جمعیت این گونه توسط دوربین‌های تله‌اي برآورد شده است.

مسؤول پناه گاه حیات وحش عباس آباد نایین، جمعیت یوزپلنگ در ایران را بر اساس برآوردهاي انجام شده در زيستگاه‌هاي اين جانور در حدود 70 تا 120 قلاده عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: این آمار در استان اصفهان به 9 تا 13 قلاده می‌رسد.

اكبري، جزیره‌ای شدن زیستگاه يوزپلنگ، از بین رفتن کریدورهای ارتباطی و جمعیت بسیار کم اين جانور كه موجب كاهش جفت‌یابی آنها شده است را مهمترین تهديد براي اين جانور در استان اصفهان مي‌داند و مي‌گويد: شکار غیرمجاز اين حيوان، شکار غیرمجاز طعمه‌های يوزپلنگ و تصادفات جاده‌ای از دیگر عوامل از بین رفتن یوزپلنگ است.

وی با بيان اين‌كه گسترش بی‌رویه معادن و جاده‌ها از جمله دلايل اصلی جزیره‌ای شدن زیستگاه این گونه است، ادامه مي‌دهد: علاوه بر جزيره‌اي شدن زيستگاه يوزپلنگ، جمعیت کم و تنوع ژنتیکی پایین باعث کاهش جفت یابی و افزایش بیماری در بین این گربه سان شده است.

مدیر اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نایین با اشاره به اين‌كه خشکسالی اثرات نامطلوبي بر این گونه داشته است، مي‌افزايد: خشكسالي علاوه بر کاهش زادآوری يوزپلنگ موجب ایجاد بیماری ناشی از سوء تغذیه و شیوع بیماری‌های واگیردار شده است.

اكبري اضافه مي‌كند: با خشک شدن منابع آبی و از بین رفت منابع غذايي طعمه‌های اين جانور، جمعيت طعمه‌ها نيز كاهش يافته و تمام اين عوامل یوزپلنگ را مجبور به مهاجرت غیر ایمن به مناطق آزاد كرده است.

وي با اشاره به اين‌كه انقراض یوزپلنگ ضرر جبران ناپذیری به کشور وارد می‌کند زیرا هم یک گونه جانوري را از دست می‌دهیم و هم یک زيرگونه جدا نابود می‌شود، ادامه مي‌دهد: حيوانات به سه رده خانواده، گونه و زيرگونه تقسيم‌بندي مي‌شود و با انقراض يوزپلنگ نه تنها يك گونه جانوري بلكه زيرگونه منحصر به فرد يوزپلنگ آسيايي نيز از بين مي‌رود.

مدیر حفاظت از محیط زیست شهرستان نایین خاطرنشان مي‌كند: با آموزش مردم محلی منطقه توانسته‌ایم افکار آنها را نسبت به این جانور تصحیح کنیم اما وضعیت یوزپلنگ ايراني بسیار حساس است و حفاظت این گونه هر روز باید بیشتر از روزهای قبل شود.

اكبري و مي‌افزايد: اگر مسؤولان امکانات و تجهیزات لازم براي حفظ اين گونه جانوري را مهيا كنند كشور افتخار بزرگي در مجامع بین المللی كسب خواهد كرد چراكه تمام جهان چشم دوخته‌اند تا ببیند ایرانیان چگونه یوزپلنگ را حفاظت می‌کنند.

وی با بيان اينكه براي حفظ يوزپلنگ ايراني بايد يك عزم جدي و همدلي در كشور ايجاد شد، مي‌گويد: بدون وجود عزم جدي براي حفظ اين گونه، يوزپلنگ ايراني در آستانه انقراض حتمی قرار خواهد گرفت.