رشد نامتعارف در مبادلات تجاری ایران و تركیه

مبادلات بازرگانی ایران و تركیه در سال جاری میلادی روند متفاوتی داشته است، به طوری كه صادرات تركیه به ایران به سرعت رو به افزایش گذاشته و واردات این كشور از ایران نسبت به سالهای اخیر به شدت كاهش یافته است.

کد خبر: ۲۶۲۰۹۰

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۳۹۱ - ۱۸:۴۲

رشد بسیار سریع در صادرات تركیه به ایران موجب شده، آلمان كه همواره در صدر بزرگترین بازار صادراتی تركیه قرار داشت ، در ماه ژوئن ( خرداد/ تیر ) جای خود را به ایران بدهد و این كشور در رده دوم قرار گیرد.

به گزارش ایرنا،از سوی دیگر رشد خیره كننده در صادرات تركیه به ایران و در مقابل كاهش 20 درصدی واردات نفت خام تركیه از ایران موجب شده تا توازنی كه در سالهای اخیر در تجارت بین دو كشور همواره بر له ایران بود، تا حد قابل توجهی برهم خورده و كسری در تراز تجاری تركیه با ایران به حدود 1/1 میلیارد دلار كاهش یابد.

در حالی كه صادرات تركیه به ایران در ماه ژوئن ( خرداد/ تیر ) در سال جاری 2/471 درصد و در شش ماه نخست سال جاری میلادی 9/243 درصد نسبت به دوره مشابه سال گذشته افزایش دارد، واردات این كشور از جمهوری اسلامی ایران كه بخش اعظم آن را نفت ، گاز ، فرآورده ها و مشتقات نفتی تشكیل می دهد، به ترتیب 5/34 درصد كاهش و 4/16 درصد افزایش دارد.

به رغم این حجم ،تجارت تركیه به سرعت خیره كننده ای رو به افزایش است. به طوری كه در شش ماه نخست سال جاری حجم تجارت دو كشور به مرز 13 میلیارد دلار رسید.

به گزارش ایرنا، در صورتی كه فرآیند فعلی در مبادلات تجاری ادامه یابد، پیش بینی می شود كه حجم تجارت دو كشور به مراتب از پیش بینی های قبلی فراتر رفته و به بیش از 25 میلیارد دلار برسد.

بررسی های خبرنگار ایرنا از آمار موسسه آمار دولتی تركیه كه ساعتی پیش منتشر شد، نشان می دهد كه در شش ماه نخست سال جاری میلادی جمهوری اسلامی ایران بعد از آلمان، دومین بازار صادراتی تركیه شده و در مقابل پنجمین كشور بزرگ صادر كننده به تركیه بوده است.

در این دوره تركیه هفت درصد صادرات 4/74 میلیارد دلاری خود را به ایران و 0/6 درصد واردات 2/117 میلیارد دلاری خود را از جمهوری اسلامی ایران انجام داده است.

در این دوره صادرات تركیه به آلمان به عنوان بزرگترین بازار صادراتی تركیه به 7/6 میلیارد دلار شد تا این كشور همچنان در ردیف بزرگترین بازار صادراتی تركیه قرار گیرد. ایران با 9/5 میلیارد دلار در ردیف دوم، عراق با 05/5 میلیارد دلار در ردیف سوم، انگلیس با 1/4 میلیارد دلار در ردیف چهارم و روسیه با 2/3 میلیارد دلار در ردیف پنجم قرار داشت.

در مقابل روسیه با صادرات 7/12 میلیارد دلار به تركیه در ردیف بزرگترین صادر كننده به این كشور قرار گرفت. تركیه در این دوره

4 /10 میلیارد دلار از چین، 3/10 میلیارد از آلمان، 5/7 میلیارد دلار از آمریكا و افزون بر هفت میلیارد دلار نیز از ایران واردات داشته است.

در شش ماه نخست سال جاری میلادی در حالی كه صادرات تركیه به ایران نزدیك به دو و نیم برابر رشد داشته است، واردات این كشور از جمهوری اسلامی ایران فقط 4/16 درصد افزایش نشان می دهد.

رشد خیره كننده صادرات تركیه به ایران در دوره اخیر گمانه زنی های مختلفی را در محافل اقتصادی و رسانه ای تركیه مطرح كرده است.

در حالی كه ادعا می شود رشد سریع صادرات تركیه به ایران ناشی از صادرات افزون بر 1/3 میلیارد دلار طلا می باشد، برخی از تحلیل گران نیز با اشاره به انتقال بخشی از فعالیت شركتهای ایرانی از دوبی به تركیه و افزایش قابل توجه شمار تاسیس شركتهای ایرانی در این كشور بر این باورند كه این شركتها بخشی از صادرات خود به ایران را از طریق تركیه انجام می دهند و این لاجرم در آمار موسسه آمار تركیه به عنوان صادرات تركیه به ایران جای می گیرد.

شاید با بررسی آمار گمركات دو كشور و جدا سازی آمار صادرات مجدد شركتهای ایرانی از تركیه به كشورمان در صورت واقعیت داشتن و روشن شدن ادعای صادرات طلای تركیه به ایران، بتوان در این زمینه به داده های واقعی در خصوص مبادلات بازرگانی دو كشور دست یافت. ولی آنچه كه روشن است این است كه در شرایط فعلی و با استناد به آمار رسمی موسسه آمار دولتی تركیه، حجم مبادلات بازرگانی دو كشور به سرعت رو به افزایش است و ایران به صورت یكی از سه چهار كشور بزرگ شریك تجاری تركیه درآمده است.

به باور كارشناسان به هر روی رشد خیره كننده در بازرگانی خارجی ایران و تركیه در راستای هدف 35 میلیارد دلاری تعیین شده توسط مقامات بلند پایه دو كشور دیده می شود و پیش بینی می شود رسیدن به این هدف پیش از سال 2015 تحقق یابد.

مبادلات تجاری ایران و تركیه درحالی شتاب خیره كننده ای به خود گرفته است كه بازرگانی خارجی تركیه در سال جاری تحت تاثیر ركود جدی در منطقه یورو به عنوان بزرگترین شریك تجاری تركیه و تدابیر انقباضی دولت آنكارا برای كنترل تعمیق كسری در تراز بازرگانی و تراز پرداختهای این كشور رشد محسوسی نسبت به سال گذشته ندارد. البته بخش مهمی از این فرآیند ناشی از كاهش واردات تركیه است.

مبادلات تجاری ایران و تركیه در ماه ژوئن گذشته با 73/62 درصد افزایش نسبت به ژوئن سال گذشته از یك میلیارد و 451 میلیون و 863 هزار دلار به دو میلیارد و 362 میلیون و 657 هزار دلار رسید.

در ماه ژوئن، تركیه 0/12 درصد از صادرات خود و در شش ماه نخست نیز 9/7 درصد صادرات خودرا به ایران انجام داده است.

در ماه ژوئن صادرات تركیه به ایران 2/471 درصد نسبت به ژوئن سال گذشته افزایش یافته و از 279 میلیون و 45 هزار دلار به یك میلیارد و 593 میلیون و 898 هزار دلار و در مقابل واردات این كشور از ایران را كه بخش عمده آن را نفت ، گاز ، میعانات گازی و فرآورده های نفتی تشكیل می دهد، در ماه ژوئن در قیاس با ژوئن سال گذشته 5/34 درصد كاهش یافته و از یك میلیارد و 172 میلیون و 818 هزار دلار به 768 میلیون و 759 هزار دلار رسید.

در شش ماه نخست سال جاری میلادی نیز صادرات تركیه به ایران با 9/243 درصد افزایش نسبت به دوره مشابه سال پیش از یك میلیارد و 712 میلیون و 803 هزار دلار به پنج میلیارد و 890 میلیون

801 هزار دلار رسید.

صادرات تركیه به ایران از ماه مارس سال جاری به بعد شتاب گرفته است.

در مقابل واردات تركیه از جمهوری اسلامی ایران در شش ماه نخست سال جاری با 4/16 درصد كاهش از شش میلیارد و 49 میلیون و 377 هزار دلار به هفت میلیارد و 43 میلیون و 600 هزار دلار افت كرد.

واردات تركیه از ایران كه بخش عمده آن را نفت ، گاز ، میعانات گازی و فرآورده های نفتی تشكیل می دهد، در چند ماه اخیر مطابق اعلام قبلی دولت آنكارا كه میزان واردات نفت از كشورمان را به میزان 20 درصد كاهش خواهد داد و منابع جدیدی را جایگزین آن می كند، افت كرده است.

تركیه در این راستا گفت و گوهایی را با لیبی، عربستان و قطر شروع كرده است و بررسی داده های موسسه آمار دولتی تركیه نشان می دهد كه بازرگانی خارجی آنكارا به ویژه با عربستان و لیبی به سرعت رو به افزایش است.

در شش ماه نخست سال جاری میلادی كل حجم بازرگانی خارجی این كشور با رشدی به میزان كمی ( 33/0 درصد ) نسبت به دوره مشابه سال گذشته از 185 میلیارد و 323 میلیون دلار به 191 میلیارد و 536 میلیون رسید.

در این دوره صادرات تركیه با 4/13 درصد افزایش نسبت به دوره مشابه سال گذشته از 65 میلیارد و 588 میلیون دلار به 74 میلیارد و 373 میلیون دلار و واردات این كشور نیز با 1/2 درصد كاهش از 119 میلیارد و 735 میلیون دلار به 117 میلیارد و 163 میلیون دلار رسید.