مگر قرار است مسوولان توفان را تاييد كنند؟

صدرا محقق

کد خبر: ۲۶۱۵۸۹

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۳۹۱ - ۰۸:۴۳

ريزگردهاي عربي كم بود حالا بايد توفان‌هاي نمكي را هم به معضلات زيست‌محيطي ضلع غربي كشور اضافه كرد. با اين تفاوت كه اين بار سرچشمه معضل جديد كاملا وطني است و ربطي به كشورهاي ديگر ندارد.

اين معضل توفان‌هاي نمكي برخواسته از بستر خشك شده درياچه اروميه است. البته فرارسيدن چنين روزهايي چندان غافلگير‌كننده نبود چراكه مدت‌هاست كارشناسان محيط‌زيست سررسيدن روزهاي وقوع اين توفان‌ها را پيش‌بيني و وعده داده بودند، وقوع اين رويداد را اول بار چندي پيش شهروندي از اهالي آذربايجان با عكس‌هايي از وقوع اولين توفان نمكي در آذربايجان گزارش كرد. عكس‌هاي اين شهروند در شبكه‌هاي اجتماعي و رسانه‌ها ‌هزاران بار دست به دست شد و ديده شد. با اين همه تاكنون بيشتر مسوولان مرتبط، تنها به تكذيب وقوع توفان نمكي در درياچه بسنده كرده‌اند. در جديدترين اظهارنظر پيرامون حال و روز درياچه اما روز گذشته معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط‌زيست كشور به فارس، گفت: «غبار سونامي نمك درياچه اروميه به استان‌هاي البرز و تهران هم مي‌رسد.»

اصغر محمدي‌فاضل افزوده است: «موضوع توفان نمك موضوعي است كه از ساليان گذشته توسط كارشناسان حوزه محيط‌زيست هميشه در رابطه با آن اخطار داده مي‌شده است و هنوز هم مورد نگراني ما قرار دارد. حتي در گزارشاتي كه ما به مقامات كشور داده‌ايم و همچنين جلسه‌اي كه در مجلس شوراي اسلامي برگزار كرده‌ايم عنوان شد كه نگراني ما درخصوص توفان‌هاي نمك در درياچه اروميه اين است كه ما توفان نمك را در حوزه استان آذربايجان شرقي بسيار محتمل مي‌دانيم و احتمال رسيدن غبار نمك به استان زنجان به صورت جدي است. استان‌هاي البرز و تهران هم در معرض خطر غبار سونامي نمك هستند.» فاضل اضافه كرد: «بنابراين اعتقاد ما اين است كه در مورد درياچه اروميه بايد يك اقدام عاجل، جدي و ملي صورت بگيرد.» اين گفته‌هاي معاون سازمان حفاظت محيط‌زيست در حالي بيان مي‌شود كه همين چند روز پيش مديركل محيط‌زيست آذربايجان‌غربي و رييس اداره هواشناسي استان آذربايجان‌شرقي وقوع توفان نمكي را تكذيب كرده و عكس‌هاي منتشر شده در اين‌باره را جعلي خوانده بودند.

در ميانه اين تاييد و تكذيب‌ها اما ترديدي نيست كه بهترين و بي‌واسطه‌ترين روايت را بايد از زبان همسايگان درياچه شنيد. مردمي در شهرها و روستاهاي همجوار درياچه در حال نابودي اروميه، درياچه‌اي كه به گواه آمارهاي رسمي سازمان محيط‌زيست كشور تاكنون 65‌درصد از آن كاملا از بين رفته است. «رضا» كه يكي از شهروندان اروميه است مي‌گويد من با چشم خودم بلند شدن دانه‌هاي نمك بستر درياچه را با وزش باد ديده‌ام، اين جملات روايت او از توفان نمكي در درياچه اروميه است: «اينكه مسوولان وقوع توفان نمك و بادهاي شور را تكذيب مي‌كنند مشكلي را حل نمي‌كند، چون اين توفان‌ها تازه شروع شده‌اند و هركس آنها را نديده و لمس نكرده است فقط بايد مدتي صبر كند، علاوه بر اين وجود پلاژهايي در ساحل درياچه كه مربوط به منطقه «آق‌گنبد» در بخش شرقي درياچه اروميه است كاملا به وضوح رخ دادن اين پديده در درياچه اروميه را اثبات مي‌كند، تكذيب اين رويداد فقط چشم بستن بر مساله‌ای است كه دير يا زود همه را گرفتار خواهد كرد و مشكلي را حل نمي‌كند.»

«ياشار» يكي ديگر از اهالي آذربايجان در اين‌باره پرسشي را طرح كرده است با اين مضمون: «من نمي‌دانم در شرايطي كه توفان نمك در راه است و همه مي‌دانيم چه تبعات خطرناكي دارد و اينكه ذرات نمك قرار است منطقه آذربايجان و استان‌هاي سرسبز همجوار را به كوير تبديل كند، چرا ارگان‌هاي مرتبط از برداشت نمك از سوي روستاييان بيكار روستاهاي نظير «انگنه» و غيره جلو‌گيري مي‌كنند؟ چرا نمي‌گذارند كمي از نمك نابود‌كننده و ويرانگر بستر درياچه كم شود و تعدادي بيكار روستايي هم به نان و نوايي برسند؟» شهروندي از سنندج با ابراز تاسف از بي‌تفاوتي و تكذيب‌هاي مسوولان در اين‌باره مي‌گويد: «بايد به اين مسوولان گفت حفظ محيط‌زيست فقط با چند تا پوستر بي‌روح و بي‌محتوا امكان‌پذير نيست. اكنون وقت عمل رسيده. يك فكر اساسي بكنيد. درياچه زيباي اروميه افتخار تمامي مردم غرب از آذربايجان گرفته تا كردستان و كرمانشاه و... است. من به عنوان يك سنندجي بارها از اين درياچه زيبا ديدن كردم. در صورتي كه اين درياچه زيبا خشك شود مسوولان مربوطه را هرگز نخواهيم بخشيد. نه ما و نه نسل آينده.

از تمامي NGO‌هاي طرفدار محيط‌زيست در استان‌هاي غربي خواهش مي‌كنم كه براي بيداري مسوولان از خطرات خشك شدن اين درياچه اقداماتي انجام دهند. گويا برخی مسوولان اطلاعي از اهميت اين درياچه ندارند.

«مصطفي» از اهالي «آق‌گنبد» نيز در اين‌باره مي‌گويد: «واقعا اگر كسي دلش به حال مردم آذربايجان مي‌سوزد و اگر قرار است براي درياچه كاري انجام شود چرا فقط باید حرف و نظر مسوولان را گوش كرد، اگر كسي مي‌خواهد از حقيقت اين توفان‌ها آگاه شود بهتر است به شهرها و روستاهاي نزديك درياچه بيايد و چند روزي را اينجا بگذراند تا همه چيز را با چشم خود ببيند. مگر قرار است مسوولان توفان را تاييد كنند؟ اهالي اين شهرها و روستاها بايد تاييد كنند كه شبانه روز را با ترس توفان نمك مي‌گذرانند.»

شيرين ساكن اروميه هم به طعنه در اين‌باره مي‌گويد: «آب پشت سد و ما روي نمك مي‌گرديم...»
عليرضا از اهالي روستاي كنعان در همسايگي ضلع جنوب غربي ساحل درياچه اروميه هم در اين‌باره معتقد است: «به نظر من وقت تنگ است و مسوولان بايد هرچه سريع‌تر فكري براي اين معضل كنند وگرنه نيمه شمالي كشور با بحران زيست‌محيطي وحشتناك و غيرقابل جبراني روبه‌رو مي‌شود. اگر درياچه خشك شود هيچ صنعتي در اين منطقه پا نمي‌گيرد زيرا اين منطقه با توفان‌هاي نمكي كه از كف درياچه بر مي‌خيزد به همراه پسمانده‌هاي فاضلاب‌هاي سمي و صنعتي كه سال‌ها وارد آب درياچه شده‌اند امكان ادامه زيست انساني در اين منطقه را مختل خواهد كرد و ‌هزاران بيماري لاعلاج و نسلي عقيم تحويل آيندگان خواهد داد. ضمنا ريزگردهاي وارده از بيابان‌هاي عراق را فراموش نكنيد. پس دولتمردان ايران در مجلس وظيفه‌اي خطير در قبال اين انسان‌ها دارند زيرا عواقب آن گريبان‌گير همه ايرانيان خواهد بود.»

وقوع توفان‌هاي نمكي را تنها اين شهروندان تاييد نمي‌كنند بلكه پيش از اين نمايندگاني از استان آذربايجان‌غربي نيز با تاييد ماجرا در رابطه با آن هشدار داده‌اند. چند روز پيش نادر قاضي‌پور نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي در اين‌باره به فارس گفت: وقوع توفان نمك در درياچه اروميه در روزهاي اخير صحت دارد، بادهايي كه در اين منطقه درياچه اروميه وزيدن مي‌گيرد به طور مسلم نمك‌ها را نيز با خود به حركت درآورده و جابه‌جا مي‌كند، پس مي‌توان گفت كه توفان رخ داده است. با توجه به شرايط بحراني درياچه اروميه بايد تدابير بهتري براي نجات اين درياچه و اراضي اطراف آن اتخاذ شود. قاضي‌پور اضافه كرد: «آثار اين بادها به طرف آذربايجان‌غربي كمتر مي‌آيد و اين باد بيشتر به طرف آذربايجان‌شرقي حركت مي‌كند و شهرهايي نظير تبريز، شبستر، عجب‌‌شير و... در تيررس هستند.»

«عابد فتاحي» ديگر نماينده مردم اروميه در مجلس نيز در اين‌باره گفته است: «متاسفانه به‌علت خشكسالي شديد و عملكرد نامناسب مسوولان آب تبخير و نمك در تمام منطقه جمع شده است كه به‌طور حتم در زمان توفان به‌جاي پديده گرد‌وغبار، توفان نمك ايجاد مي‌شود. به‌طور حتم وقوع توفان نمك در اين منطقه موجب بروز فاجعه زيستي در سطح كشور مي‌شود. فتاحي با اشاره به اينكه ايجاد و وقوع پديده توفان نمك در غرب كشور، موجب فراگيري اين پديده در تمام كشور مي‌شود، تصريح كرد: براساس بررسي‌هاي انجام شده در صورت قرار گرفتن كريستال‌هاي شوره‌زار و نمك‌زار در حالت ميكرو، به ترتيب استان آذربايجان‌شرقي و غربي، كردستان، اردبيل، زنجان، قزوين و در نهايت تهران با اين پديده روبه‌رو خواهند بود.»

منبع: شرق