پیگیری‎‎های رهبری در کوی دانشگاه و کهریزک

کد خبر: ۲۵۷۹۰۲

تاریخ: ۲۴ تير ۱۳۹۱ - ۱۶:۵۶

انتخابات ریاست جمهوری سال 88 اگر چه پویایی و نشاط سیاسی ایرانیان را به رخ جهانیان کشید اما التهاب سیاسی پس از آن، تلخ کامی‎هایی را نیز به همراه داشت. در میان رویدادهای ناگوار پس از انتخابات، حمله به کوی دانشگاه تهران و حوادث تلخ بازداشگاه کهریزک آزار دهنده‎تر و البته پیچیده‎تر از بقیه بود به گونه‎ای که رهبر معظم انقلاب بر ضرورت مجازات آمران و عاملان این حوادث تأکید فرمودند و نمایندگان ملت نیز پیگیری این پرونده‎ها را در دستور کار خود قرار دادند. آنچه از نظرتان می‎گذرد، مروری است کوتاه بر این دو حادثه تلخ بدین امید که دگر بار نشنویم و نخوانیم و نبینیم!

25خرداد 88: تعیین هیأت ویژه پیگیری از سوی مجلس
دوشنبه 25خردادماه و ساعاتی پس از حمله نیرو‎های امنیتی و انتظامی به کوی دانشجویان دانشگاه تهران واقع در خیابان امیرآباد شمالی، علی لاریجانی رئیس مجلس هشتم هیأتی ویژه مرکب از ابوترابی‎فرد، کاتوزیان، زاکانی، نادران، عباس‎پور و کاظم جلالی تشکیل داد و با فراخواندن این نمایندگان به دفترش از آنها خواست تا به بررسی ابعاد مختلف اغتشاشات و آسیب‎‎های وارده به مردم بپردازند. به این ترتیب ابوترابی‎فرد، نادران، زاکانی و کاظم جلالی راهی کوی دانشگاه شدند و در جریان اتفاقات کوی قرار گرفتند.

به گفته جلالی طی تماس‎‎ها و جلساتی، نتیجه بررسی‎‎های اولیه خود را به استحضار رئیس مجلس و نیز سایر مسئولان از جمله نیروی انتظامی رساندند و خواستار جبران خسارات وارده و دلجویی از دانشجویان و آزادی بازداشت‎شدگان و پیگیری و مجازات آمران و عاملان این وقایع ناگوار شدند. ابوترابی‎فرد نایب‎رئیس مجلس نیز شخصاً در گفت‎و‎گو با سعید مرتضوی دادستان وقت تهران و احمدی‎مقدم فرمانده نیروی انتظامی کشور خواستار آزادی دانشجویان شد. دکتر زاکانی هم شخصاً با حضور در بازداشتگاه‎‎های مختلف، موجبات آزادی دانشجویان را فراهم آورده بود. هم‎زمان دکتر نادران نیز با حضور در مجتمع کوی، یک شب را تا صبح در کنار دانشجویان مستقر در مسجد گذارند تا اطمینان خاطر و آرامش فضا و حمایت معنوی از آنها تأمین شده باشد.

26خرداد 88: تشکیل کمیته حقیقت‎یاب  مجلس
علی لاریجانی در مقام ریاست مجلس هشتم پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم و مسائل پس از آن‎ که حمله به مجتمع مسکونی نمایندگان و کوی دانشگاه بخشی از آن بود، کمیته‎ای را تحت عنوان «کمیته حقیقت‎یاب» برای بررسی این موارد تشکیل داد. او در نطق پیش از دستور خود در روز 26 خرداد (در فاصله‎ای چهار روزه پس از انتخابات) حمله به کوی دانشگاه، مجتمع‎های مسکونی نمایندگان و سبحان و چند نقطه دیگر را «برخورد‎های نسنجیده و نادرست» خواند و با اشاره به ناراحتی دانشجویان و ساکنان این مناطق اظهار داشت: «چه معنایی دارد که نیمه‎شب به دانشجویان در کوی حمله شود و یا ساعت 5/2 شب عده‎ای به مجتمع مسکونی سبحان حمله کنند و آسایش ساکنان را برهم بزنند؟» لاریجانی با تأکید بر این‎که «وزیر‎کشور در این زمینه مسئول است و باید پاسخگو باشد» تصریح کرد: «در این موارد باید چهارچوب قانونی رعایت شود. مجلس شورای اسلامی نیز با جدیت این خواسته را دنبال می‎کند.»

صادق محصولی وزیر‎کشور وقت نیز در واکنش به سخنان لاریجانی در نامه‎ای به استاندار تهران دستور پیگیری حادثه کوی دانشگاه تهران را صادر کرد که البته نتیجه‎ای در بر نداشت. این درحالی بود‎که بیشتر دانشجویان بازداشت شده که کاملا تصادفی دستگیر و ضرب‎و‎شتم شده بودند، در همان زمان در بازداشتگاهی در طبقه منهای چهار ساختمان وزارت‎کشور واقع در میدان فاطمی نگهداری می‎شدند و حتی تا آخرین لحظه هم مورد آزار و اذیت قرار گرفته بودند؛ آن‎هم توسط نیرو‎های انتظامی که مستقیما زیر نظر وزیر‎کشور فعالیت می‎کردند.

دومین هیأت از سوی رئیس مجلس به مجتمع سبحان رفتند و از وی نیز خواستند تا شخصا در این محل حضور یابد. به این ترتیب علی لاریجانی به همراه ابوترابی‎فرد و حمیدرضا کاتوزیان در مجتمع سبحان حضور یافته و از ساکنان آن دلجویی کرده بود. سردار محمدی‎فر معاون پارلمانی نیروی انتظامی نیز در این جمع حاضر شد و وعده داد که نیروی انتظامی با قدرت بیشتری از مردم در برابر این تهاجمات دفاع کند.

26خرداد 88: ارائه گزارش غیررسمی هیأت ویژه به مجلس
تمامی نمایندگان عضو هیأت ویژه بررسی اغتشاشات اخیر صبح روز 26 خرداد پیش از آغاز جلسه علنی مجلس در دفتر رئیس مجلس حضور یافتند تا گزارش عملکرد خود را ارائه دهند. حمیدرضا کاتوزیان نماینده تهران همان روز در جمع خبرنگاران حاضر شد تا از مجموع اقدامات این هیأت گزارش دهد؛ گزارشی که نشان می‎داد اصل جریان تخریب، توهین و ضرب‎وشتم مردم که از سوی لباس‎شخصی‎‎ها انجام می‎شود را کانون‎‎های خارج از کشور هدایت می‎کنند و برخی به نام دین‎داری و دفاع از اسلام، رهبری و انقلاب به بحران‎‎های اخیر دامن زده و در پی ایجاد فاصله میان مردم و حاکمیت جمهوری اسلامی و رهبری هستند. به گفته وی بخشی از آنها نیز افراد جاهلی هستند که تخریب و توهین و رفتار ناشایست علیه شهروندان را درپیش گرفته‎اند.

27خرداد 88: ارائه نخستین گزارش رسمی کمیته حقیقت‎یاب مجلس
اما نخستین گزارش رسمی کمیته حقیقت‎یاب توسط محمدحسن ابوترابی‎فرد نایب رئیس مجلس و رئیس این کمیته در جلسه غیرعلنی و غیررسمی روز 27 خرداد قرائت شد؛ گزارشی که با اعتراض نمایندگان حامی دولت همچون مهدی کوچک‎زاده مواجه شد و نیمه‎کاره ماند. اوج این اعتراضات تا آن‎جا بود که حتی به درگیری لفظی و زد‎و‎خورد محدود طاهرخانی و ‎عباس‎پور نمایندگانی از دو فراکسیون اقلیت و اکثریت انجامید و با وجود آغاز به‎کار جلسه علنی ادامه یافت. ریشه این اعتراضات در این بود که برخی نمایندگان ازجمله جانی، رسایی و کوچک‎زاده گزارش ارائه شده از سوی ابوترابی‎فرد را بی‎طرف ندانسته و خواستار محکوم کردن اعمال خلاف قانون نامزد‎های معترض به نتیجه انتخابات شدند. در این بخش از گزارش، ابوترابی‎فرد از دیدار اعضای این کمیته با میرحسین موسوی و تمایل وی برای ایجاد آرامش و وحدت در جامعه خبر داده بود! که به مذاق نمایندگان خوش نیامد.

در ادامه جلسه همان روز، ساعت پایانی جلسه غیر علنی اعلام شد تا طی آن علی‎رضا زاکانی و الیاس نادران به ادامه قرائت گزارش کمیته حقیقت‎یاب بپردازند. این بخش از گزارش با اعتراضی مواجه نشد. نمایندگانی چون کوچک‎زاده و ستار هدایت‎خواه کمیته حقیقت‎یاب را کمیته خاص رئیس مجلس و نه منتخب کل مجلس می‎خواندند که گزارشات آن را هم نباید به کل مجلس تعمیم داد. البته آقایان کوچک‎زاده و رسایی که با قرائت گزارش کمیته مجلس مخالف بوده و آن کمیته را فاقد صلاحیت می‎دانستند، حتی درباره آزادی و دفاع از دانشجویان کوی که بسیاری از آنان را دانشجویان مذهبی و انقلابی تشکیل می‎دادند حاضر به پیشگیری هم نشدند.

در نتیجه این اعتراضات، لاریجانی برای ادامه فعالیت کمیته رأی‎گیری کرد که نمایندگان با اکثریت آراء خواستار ادامه فعالیت این کمیته شدند. البته این تلاش‎‎ها در حالی از سوی نمایندگان مجلس شکل می‎گرفت که وزرای کشور و اطلاعات دعوت مجلس برای حضور در جلساتی غیرعلنی را نپذیرفتند. همچنان که بر خلاف وعده اعلام شده، صادق محصولی و غلامحسین محسنی‎اژه‎ای به جلسه روز 31 خرداد مجلس نیامدند تا در جلسه‎ای غیرعلنی و غیر‎رسمی گزارشی از مجموعه مسائل مربوط به انتخابات اخیر و اغتشاشات خیابانی ارائه دهند. البته غیبت این دو وزیر به گفته رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به‎دلیل «گرفتاری‎‎های آنان در مورد مسائل اخیر» بوده است. کمی بعد و در جریان معرفی کابینه جدید آقای احمدی‎نژاد این دو وزیر از مسئولیت خود کنار گذاشته شدند و وزرای جدید هم هرگز پاسخی درباره تخلفات صورت گرفته توسط نیرو‎های انتظامی و امنیتی ارائه نکردند.

اعضای کمیته علاوه بر دیدار با معترضان انتخابات، مشغول بازدید از مناطق مختلف تهران بودند که مورد هجوم اخلالگران و آشوبگر‎ها قرار گرفته بود.
هم‎زمان تحصن اساتید و دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به واقعه کوی در مسجد دانشگاه در جریان بود که با اقدام ریاست دانشگاه و همراهی دانشجویان و اساتید، کمیته پیگیری تشکیل شد و همراه با کمیته مجلس اقداماتی را برای تحقیق و احقاق حقوق آسیب دیدگان به‎عمل آورد.

22تیرماه 88: کهریزک
اخبار تأسف‎برانگیز بازداشت متهمان به رهبر معظم انقلاب رسید و ایشان دستور تعطیلی سریع بازداشتگاه کهریزک را صادر کردند. اما متأسفانه در این ماجرا سه جوان از خانواده‎‎های متعهد کشور به نام‎‎های محسن روح‎الامینی، محمد کامرانی و امیر جوادی‎فر مظلومانه جان خود را از دست دادند. مقام معظم رهبری بارها حوادث صورت گرفته را «تخلف» و «جنایت» خواندند.
با وجود تلاش برخی از مقصران در فجایع کوی دانشگاه 88 و کهریزک که می‎کوشیدند بر ماجرا سرپوش گذاشته و مانع از پوشش رسانه‎ای این جنایت‎ها شوند، برخی از رسانه‎ها با شفاف‎سازی در این زمینه راه بهانه‎جویی دشمنان داخلی و خارجی را سد کردند. همچنین چهره‎‎های ارشد نظام و انقلاب در همراهی با موضع مقام معظم رهبری بر ضرورت پیگیری این آسیب‎ها تأکید کردند. از جمله آیت‎الله جوادی‎آملی فرمودند: «خون‎خواهی وظیفه نظام اسلامی است و نظام در پیگیری این موضوع نسبت به مردم و اولیای دم اولویت دارد.»

هشتم شهریور 88: دیدار اساتید دانشگاه با مقام معظم رهبری
در جریان دیدار استادان دانشگاه با رهبر معظم انقلاب، دومین سخنران جلسه دکتر عبدالحسین روح‎الأمینی رئیس سابق انستیتو پاستور ایران بود که فرزندش را در کهریزک از دست داده بود. بخش دوم صحبت‎‎های دکتر روح‎الأمینی درباره سرمایه اجتماعی بود. وی از همه می‎خواست که به رفتار و گفتارشان توجه کنند تا باعث بی‎اعتمادی مردم و از بین رفتن این سرمایه نشوند و البته از نبود فرهنگ عذرخواهی و استعفا در میان مسئولان و کارگزاران نظام گله کرد و آن را سبب بی‎اعتمادی مردم دانست. وی بعد از این‎که نظام را بزرگ‎ترین مظلوم فتنه اخیر دانست، از مقام معظم رهبری تشکر کرد که از 40 روز پیش و از اولین ساعاتی که در جریان حوادث قرار گرفتند (در حالی‎که او امروز شکایتش را مطرح می‎کند) به‎طور ویژه پیگیر ماجرای قتل مشکوک فرزندش و دیگر آسیب‎دیدگان حوادث اخیر بودند و دستور تعطیلی آن بازداشتگاه را صادر کردند روح‎الأمینی در پایان صحبت‎هایش از مقام معظم رهبری خواست: «رویه‎‎ها اصلاح شود تا این ضایعات را کمتر داشته باشیم و این مظلومیت مضاعف نظام را هم پیش رو نداشته باشیم...»

سپس مقام معظّم رهبری فرمودند: «این نکته لزوم پاسخ‎گویی که آقای روح‎الأمینی اشاره کردند کاملا درست است؛ ما این را تصدیق می‎کنیم. جزء اعتقادات بنده است از سابق. در طول این سال‎‎ها گاهی اتفاق افتاده که از کسی تخلفی سر زده؛ یک قول و یک نظر این بوده که به‎خاطر خدماتی که این شخص کرده ‎از آن تخلف بگذریم. یک حرف دیگر این بوده که ما تخلف را در وزن خودش و اندازه خودش محاسبه کنیم؛ به معنای واقعی کلمه؛ آثار تخلف را هم بر آن بار کنیم؛ به‎جای خود از خدمات هم تقدیر کنیم. بنده به این نظر دوم همیشه معتقد بودم و الآن هم معتقدم. این را هم این برادر عزیزمان و خانواده محترمشان و هم همه کسانی که در این قضایا یک آسیبی بر آن‎‎ها وارد شده (به هر نوعی و از سوی هر کسی) بدانند که بنای نظام و تصمیم نظام بر مجامله کردن نیست. همان‎طور که ما با کسانی که با نظام صریحاً معارضه می‎کنند، بنای بر مجامله نداریم؛ معتقد به ایستادن در موضع قانون و موضع حق هستیم؛ عیناً همان‎طور اگر چنان‎چه در مجموعه منتسب به نظام تخلفی انجام بگیرد؛ کار بدی انجام بگیرد؛ خدای نکرده جنایتی انجام بگیرد؛ باز هم اعتقاد من همین است. ما در موضع قانون و در موضع حق باید بایستیم. خدای متعال کمک کند بتوانیم این چیزی را که می‎خواهیم انجام بدهیم. مسئولین دارند تلاش می‎کنند در این زمینه إن‎شاء‎الله که همین خواهد شد..... این را هم شما بدانید از اولی که این قضایا برای چند نفری از قبیل شما اتفاق افتاد که بعضی‎شان از دوستان خود من بودند، بیشترین دعای من برای بازماندگان بوده. آن در‎گذشتگان که درگذشته‎اند و رفته‎اند و سر و کارشان با خداست اما این بازماندگان دچار درد‎هایی هستند. بیشترین دعای ما برای این بوده که خدای متعال آرامشی به این‎‎ها بدهد...»

سوم آذر 88: دیدار خانواده مرحوم روح‎الامینی با رهبر معظم  انقلاب
مقام معظم رهبری در ملاقات با خانواده جانباختگان مظلوم این حوادث ضمن تفقد از آن‎ها، دستورات لازم را برای هدایت پرونده در مسیر صحیح، مجازات مجرمان و مقصران و نیز احقاق حقوق بازماندگان صادر فرمودند؛ از جمله این‎که در دیدار با خانواده مرحوم روح‎الامینی یادآور شدند: «عنوان مجرمانه اگر ثابت شود، حاشیه امنی برای هیچ‎کس نیست.»
همچنین طبق گفته خانواده مرحوم کامرانی همان هفته اول از دفتر مقام معظم رهبری تماس گرفته شده و علاوه بر ابلاغ پیام تسلیت، اظهار دلجویی و همدردی شده است.

20 دی ۸۸: ارائه گزارش کمیته ویژه پیگیری حوادث پس از انتخابات به مجلس
سرانجام گزارش کمیته ویژه پیگیری حوادث پس از انتخابات در 20دی ماه 88 در صحن مجلس قرائت شد. این گزارش که توسط کاظم جلالی نماینده مردم شاهرود و سخنگوی کمیته ویژه مجلس قرائت شد، در 7 بند تنظیم شده و علاوه‎بر ریشه‎یابی وقایع و تبیین و توصیف دقیق حوادث اتفاق افتاده، شامل معرفی متخلفان و موارد اتهامی آن‎ها هم می‎شد. در عین‎حال این گزارش ارائه راهکار و شیوه‎‎های پیشگیرانه را نیز برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه در آینده مورد توجه قرار داده بود.

جلالی در ابتدای گزارش درباره سیر شکل‎گیری کار این هیأت گفت: «پس از حوادث انتخابات ریاست‎جمهوری با تدبیر ریاست محترم مجلس شورای اسلامی کمیته‎ای جهت پیگیری مسائل مربوط به بازداشت‎شدگان و التهابات پیش آمده تشکیل شد. این کمیته متشکل از جمعی از اعضای کمیسیون‎‎های امنیت ملی، قضائی، بهداشت و درمان و آموزش و تحقیقات بوده است.» در فراز نخست این گزارش درباره وقایع کوی دانشگاه آمده بود که قبل از تشکیل این کمیته در روز 24 خرداد یعنی دو روز پس از برگزاری انتخابات ریاست‎جمهوری به دلیل حوادث به‎وجود آمده در کوی دانشگاه تهران از جانب ریاست محترم مجلس شورای اسلامی کمیته‎ای با مسئولیت جناب آقای ابوترابی نایب رئیس مجلس شورای اسلامی تشکیل شد. لذا ارائه گزارش در خصوص حوادث خوابگاه دانشجویان بر عهده آن کمیته می‎باشد و این کمیته ورود در بررسی مسائل مربوط به کوی نداشته است.

چهارم اسفند 88: دیدار خانواده مرحوم کامرانی با مقام معظم رهبری
چهارم اسفند 1388 مقام معظم رهبری با خانواده مرحوم محمد کامرانی دیدار خصوصی داشتند. خانواده مرحوم کامرانی در این باره می‎گویند: «زمانی که ما در چهارم اسفند با ایشان دیدار داشتیم، بعد از تقدیر و تشکر و برای چندمین بار تسلیت و اظهار دلجویی تأکید داشتند بر این ‎که یک گام هم از حق و حقوقتان عقب‎نشینی نکنید و من هم با اقتدار در کنار شما هستم جهت احقاق حق مرحوم محمد کامرانی»

تا به امروز چه شده است؟
با پیگیری مقام معظم رهبری دستگاه قضا در مقام برخورد با متهمان واقعه کهریزک برآمد و فرایند دادخواهی در مجاری مختلف پیگیری شد اما از زمان قرائت گزارش کمیته حقیقت‎یاب مجلس درباره واقعه کوی دانشگاه، هیچ مسئولی در این‎باره موضع‎گیری نکرده است. جای آن دارد که هم‎زمان با برگزاری آخرین دادگاه‎‎های متهمان کهریزک، مسئولان قضائی متهمان حادثه وحشتناک کوی دانشگاه 88 را نیز شناسایی و با آنان برخورد کنند. هنوز که هنوز است دانشجویان منتظر دلجویی مقامات مسئول هستند.

منبع: هفته نامه پنجره
[منابع در دفتر هفته‎نامه موجود است]