ريزگردها ايران را بمباران می‌كنند

مریم نظری

کد خبر: ۲۵۷۸۴۵

تاریخ: ۲۴ تير ۱۳۹۱ - ۱۳:۵۷

با اينكه ميزان آلاينده‌ها در هواي پايتخت در شرايط هشدار قرار دارد اما هنوز تهراني‌ها چشم به راه تشكيل جلسه مسئولان براي ارائه راه‌حلي هستند تا شايد مجبور نباشند براي حاضر شدن در محل كار خود هواي آلوده را نفس بكشند و عامل كلكسيوني از بيماري‌ها را به ريه‌هاي خود فرو ببرند.

يك هفته اي مي‌شود كه ريزگردها آسمان تهران را بمباران كرده اند و با هجوم آنها به پايتخت، بازهم دستگاه‌هاي سنجش آلودگي هوا، ميزان ذرات معلق با قطر كمتر از دو و نيم ميكرون را تا سه برابر، بالاتر از حد مجاز نشان مي‌دهند اما به گفته معاون عمرانی استاندار تهران:«میزان آلودگی هوای تهران به میزانی نیست که جلسه کمیته اضطرار تشکیل شود!» اين اظهارات محمودي در حالي صورت مي‌گيرد كه علاوه بر نمايندگان مجلس، متخصصان و كارشناسان محيط‌زيست نيز از قصور مسئولان دولتي در حل معضل آلودگي هوا سخن مي‌گويند. بااين حال محمودي انگشت اتهامش را به سوي رسانه‌ها نشانه رفته و آنها را به سياه‌نمايي متهم مي‌كند.

او گفته است:«آلودگی هوای تهران به اندازه ای که رسانه‌ها بزرگ نمایی می‌کنند بحرانی نیست. هوای تهران در وضعیت ناسالم است و نیازی به تشکیل کمیته اضطرار نیست و در صورت افزایش آلودگی هوا این کمیته تشکیل جلسه می‌دهد.» تنها محمودي نبود كه بر عدم نياز به تشكيل جلسه كميته اضطرار پافشاري مي‌كرد. رسول علي اشرفي پور مدیرکل محیط زیست استان تهران نيز در اظهاراتي همسو با همكارانش در دولت، اعلام كرده بود:« به دلیل وزش باد، با بروز گرد و خاک در سطح شهر تهران مواجه شدیم اما وضعیت به‌گونه ای نیست که کمیته اضطرار تشکیل شود.»

اگرچه حمله ريزگردها به آسمان پايتخت براي شهروندان تهراني تكراري شده، اما اين نخستين بار است كه مسئولان حتي از تشكيل جلسه براي همفكري درباب اين معضل خودداري مي‌كنند.

دكتر يوسف رشيدي مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا درباره هجوم ريزگردها مي‌گويد:«تشکیل کمیته اضطرارآلودگی هوا دردی دوا نمی‌كند، چرا كه اقدامات اساسی و عملی برای کاهش آلودگی هوا صورت نمی‌گیرد. برای رفع این معضل باید اقدام اساسی انجام شود که ظاهرا تاکنون اقدامات دستگاه‌های مسئول یعنی وزارت بهداشت، سازمان محیط زیست و وزارت امور خارجه بی نتیجه بوده است، در این شرایط انتظار می‌رود که مجلس و سازمان بازرسی کل کشور نیز موضوع را پیگیری کنند.»

او ادامه مي‌دهد:«پيش از اين و در دستورالعمل قبلي اگر سازمان هواشناسي 48 ساعت قبل شرايط پايداري براي هوا اعلام مي‌كرد، جلسه مواقع اضطرار با حضور اعضاي كميته تشكيل مي‌شد اما دستورالعمل جديد اين تشخيص را برعهده وزارت بهداشت گذاشته است. به اين منظور هرگاه استانداري، سازمان محيط‌زيست و وزارت بهداشت به اين اجماع برسند كه بايد جلسه مواقع اضطرار تشكيل شود، اين كميته تشكيل جلسه خواهد داد.» او ادامه مي‌دهد:« از آنجایی که دولت این کشور اقدامی‌در راستای کنترل منابع توليذ ريزگرد نمی‌کند باید از راهکار‌های بین المللی و دیپلماتیک برای متقاعد کردن این کشور جهت مهار ریزگرد‌ها استفاده کرد.»

رشيدي مي‌گويد:«در شرایطی که فرسودگی و کیفیت پایین خودروها، تردد موتورسیکلت‌های فاقد استاندارد و پایین بودن کیفیت سوخت سبب آلودگی هوای شهرهای‌مان می‌شود؛ نباید اجازه دهیم عوامل دیگری به آن دامن بزند.»

مرگ خاموش شهروندان

در دولت نهم نيز آنقدر جلسات كاهش آلودگي هوا تشكيل نشد كه آلودگي هوا به مرز بحراني رسيد. سرانجام به‌جاي سازمان حفاظت محيط زيست، استانداري تهران رياست اين جلسات را برعهده گرفت. با اين‌همه راهكارهايي چون آب‌پاشي تهران با پنج فروند هواپيماي سمپاش، خروجي اين جلسات بود. پاي ريزگردها كه به آسمان تهران باز شد، معضل ديگري به معضلات اين شهر اضافه شد. معضلي كه مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست در دولت نهم براي حل آن به كشورهاي همسايه سفر كردند و حتي اجلاسي چهارجانبه هم در باب آن برگزار شد. اما نتيجه همه اين اقدامات هيچ بوده است چرا كه چندي پيش علي محمد شاعر، قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست در جمع خبرنگاران اعلام كرد كه اين سازمان براي ريزگردهايي كه منشاء خارجي دارند هيچ كاري نمي‌تواند انجام دهد!

اما وحيد نوروزي مشاور زیست محیطی معاون شهردار تهران با تشبیه هجوم ریزگردها به کشورمان به تهاجم نیروهای بیگانه مي‌گويد:« این پدیده یک موضوع امنیتی در ابعاد کلان و در سطح ملی است که دست کمی‌از جنگ ندارد اما تا این لحظه عزمی ‌برای رفع این مشکل وجود نداشته است. وقتی شاخص استاندارد آلاینده هوای تنفسی شهرها از مرز 200 رد می‌شود و وضعیت هوا در شرایط اضطرار قرار می‌گیرد، پدیده‌ای مرگ آور شکل می‌گیرد. در شرایط اضطرار آلودگی هوا، خروج مادران باردار، نوزادان، خردسالان، کودکان، کهنسالان و بیماران از خانه آنها را یک قدم به مرگ نزدیک تر می‌کند و جسم و جان آنها را در معرض خطر قرار می‌دهد.» نوروزی با اشاره به اینکه ریزگردها زندگی و سلامت شهروندان به‌ویژه اقشار حساس جامعه را مورد تهدید قرار داده، مي‌گويد: «ریزگردها با آلاینده‌های هوا متفاوتند و تاثیرات آن نیز با هم تفاوت دارد اما ریزگردها همان طور که از نام‌شان پیداست به قدری ریزند که به راحتی وارد سیستم تنفسی می‌شوند.»

چند سالي مي‌شود كه صاحبنظران از عدم جديت مسئولان ايراني و عراقي براي مهار ريزگردها سخن مي‌گويند. نوروزي نيز در اين باره مي‌گويد:«براي کنترل ريزگردها هیچ اقدام اجرایی اثرگذاری چه از سوی مقامات کشورمان و چه از سوی مسئولان عراقی صورت نگرفته و تصمیمات احتمالی طرفین از روی کاغذ فراتر نرفته و به مرحله اجرا در نیامده است.»

به گفته او به‌نظر مي‌رسد پديده ریزگرددر نگاه مقامات کشورمان به یک موضوع عادی تبدیل شده است. او مي‌گويد:«این پدیده نیمی‌از کشور را تحت‌تاثیر قرار داده و پیشنهاد می‌کنم شورای عالی امنیت ملی به آن به‌عنوان یک مسئله امنیتی ورود پیدا کند. هجوم ریزگردها به کشور شبیه حمله نیروهای مهاجم است. هردوی این حملات، پیر و جوان را در معرض خطر مرگ قرار می‌دهند اما تفاوت آنها در این است که تهاجم نیروهای دشمن با به‌کارگیری انواع سلاح‌ها، پر‌سر و صداست ولی هجوم ریزگردها همچون اسلحه‌ای که صدا خفه کن روی آن نصب شده باشد، بی سر و صداست.»

شهروندان، متضرران اصلي

نوروزی معتقد است كه «ریزگردها هوای تنفسی را دچار کمبود اکسیژن کرده و آرامش و آسایش را از افراد سلب می‌کنند. اين در حالي است كه شهروندان متضرر اصلی آلودگی هوا هستند و متاسفانه مسئولان سازمانی که براساس قانون مرجع اصلی رفع مشکل آلودگی هواست، بارها اعلام کرده اند توان اجرایی در خصوص کنترل و مقابله با ریزگردها را ندارند.»

وی با بیان اینکه در 5 سال گذشته موضوع مهم مبارزه با آلودگی هوای تنفسی شهرها به حال خود رها شده و سلامت شهروندان در معرض خطر قرار گرفته، مي‌گويد: «در این سال‌ها قوانین مصوب در باره کاهش آلودگی هوا هرگز شکل اجرایی به خود نگرفته اند.»

نوروزی با ابراز تعجب از اینکه سازمان متولی محیط زیست کشور در سال‌های اخیر بخشی از وظایف اجرایی خود را به برخی دستگاه‌ها محول کرده، ادامه مي‌دهد:«البته با توجه به گفته مسئولان این سازمان که درخصوص رفع مشکلات زیست محیطی نه ردیف بودجه ای دارند و نه قدرت اجرایی، پس همان بهتر که سایر وظایف خود را نیز واگذار کنند.»

وی با ذکر این نکته که مشکلات محیط‌زیست شهرها و به‌طور مشخص مشکل آلودگی ناشی از ریزگردها نه مسئله‌ای نا شناخته و مبهم است و نه موضوعی لوکس و تجملی، تاكيد مي‌كند:«ریزگردها یک پدیده زیست‌محیطی آلوده‌کننده هستند که سلامت مردم را نشانه رفته اند و هر‌چه سریع‌تر باید در‌خصوص متولی این پدیده تجدیدنظر کرده و آن را به یک مجموعه توانمند اجرایی بسپاریم.»

او با تاکید بر اینکه آنقدر این موضوع اهمیت دارد که به صورت همزمان دستگاه دیپلماسی کشور نیز باید در جهت جلوگیری از تهاجم این ذرات میکرونی به کشورمان فعال شود، ادامه مي‌دهد: «اگر لازم باشد بايد در زمینه تشکیل کنوانسیون جدید یا تنظیم پروتکل تازه ای نیز در این خصوص به فوریت اقدام کرد.» به گفته او اگر دست روی دست بگذاریم، سایه مرگ و میرهای ناگهانی بر شهر سایه می‌اندازد و سکته‌های قلبی و مغزی سلامت افراد را مورد تهدید قرار می‌دهد و مرگ خاموش شهروندان را رقم می‌زند.

منبع: تهران امروز