شهرنشينی شيرها و كودكی سگ‌ها

عباس طهماسبی‌زاده

کد خبر: ۲۵۳۷۸۵

تاریخ: ۰۶ تير ۱۳۹۱ - ۱۰:۰۴

پيدا شدن چهار توله شير و دو توله خرس در مشهد، باز پرونده حيوانات وحشي را مورد توجه رسانه‌ها و افكار عمومي قرار داد، حيواناتي كه هنوز هم بسياري از مردم براي ديدن آنها از پشت قفس باغ‌وحش‌ها وحشت دارند. صبح يك روز آفتابي حوالي ساعت 10 صبح راسته خيابان مولوي را از ميدان اعدام به سمت خيابان ري در پيش مي‌گيرم و از مغازه‌داران سراغ فروشندگان حيوانات را مي‌گيرم، جواني حدود 28 ساله كه كيف و قاب گوشي موبايل در گوشه‌اي بساط كرده، مي‌گويد كه با طرح‌هاي ضربتي نيروي انتظامي ديگر مغازه‌اي حتي پرنده نيز نمي‌فروشد، اما سفارش مي‌كند كه صبح‌هاي جمعه منطقه خليج در غرب شهر را از دست ندهم، جايي كه به گفته او تمامي دلالان فروش حيوانات خانگي و وحشي هفته‌اي يك‌بار دور هم جمع مي‌شوند. چند باري كه خيابان مولوي را بالا و پايين مي‌كنم هيچ نشاني از مغازه‌هاي فروش حيوانات حتي مرغ و خروس هم پيدا نمي‌كنم. در چند مغازه‌اي هم كه قفسي جلوي فروشگاه خود گذاشته‌اند، هيچ نشاني از قناري، سره، فنچ و مرغ عشق نمي‌يابم.

با فروشنده‌اي صحبت مي‌كنم و علت نبود حيوان و پرنده در مغازه او را جويا مي‌شوم، حوصله جواب دادن ندارد و براي از سر باز كردن من مي‌گويد: تمام كردم. سراغ حيوان وحشي براي خريد را كه مي‌گيرم مي‌گويد مجوز اين كار را ندارد، اما دلالاني كه چند متر آن سوتر از مغازه‌اش ايستاده‌اند را نشان مي‌دهد.

چند دلالي كه كنار هم نشسته‌اند خرگوش‌هايي جلوي خودشان گذاشته‌اند، وقتي سراغ شاهين را از يكي از آنها مي‌گيرم مي‌گويد در حال حاضر ندارد، اما تا عصر چندتايي به دستش مي‌رسد. براي اين‌كه دست خالي برنگردم، پيشنهاد قرقي و جوجه عقاب با قيمتي حدود 500-400 هزار تومان را مي‌دهد.

كروكوديل نيم متري 800 هزار تومان

با شكل و شمايل دلالان كه آشنا شده‌ام انگار تازه چشم‌هايم باز شده و همه را در قالب دلال حيوان مي‌ديدم. چند متر آن طرف‌تر سراغ كروكوديل و ميمون را گرفتم كه قيمتي به ترتيب حدود 800 هزار تومان و يك و نيم ميليون داشتند. بحث تحريم و بالا رفتن قيمت در بازار حيوانات هم تاثير گذاشته و در اين چند ماه قيمت برخي از حيوانات را به دو برابر رسانده است.

قلق كار كه دستم آمد، پي حيوانات وحشي را ‌گرفتم. شير و خرس و ببر ديگر مثل ميمون و عقاب و ديگر حيواناتي نبود كه همه دلالان به خريد و فروش آن بپردازند. از چند نفر كه سراغ اين‌گونه حيوانات را گرفتم، صحبت از فردي به نام محمد مي‌كردند كه در كوچه پس كوچه‌هاي خيابان ري مي‌شد، پيدايش كرد. واسطه‌اي به او زنگ مي‌زند وآدرس جايي كه مي‌توانم او را پيدا كنم به من مي‌دهد.

قيمت‌هاي ميليوني شير، خرس و ببر

از محمد سراغ هر حيواني را كه مي‌گيرم، دارد. به قول خودش«هر چن‌تا بخوام» مي‌دهد. توله شير را به قيمت 4 و نيم ميليون، توله خرس را 4ميليون و ببر دو ماهه را 6 ميليون مي‌فروشد‌. حيوانات را فقط نقدي مي‌فروشد و تعيين محل تحويل هم با خريدار است. امير كه به خريد و فروش سگ و تعليم آنها مشغول است با اشاره به زمان‌هايي كه رسانه‌ها از پيدا شدن توله شير در سطح شهر خبر داده بودند، مي‌گويد:

«با انتشار خبر پيدا شدن شير در شهر؛ هر روز تماس‌هايي با من براي خريد توله شير گرفته مي‌شد. افراد زيادي هستند كه تازگي به خريد اين‌گونه حيوانات علاقه‌مند شده و حاضر هستند رقم‌هاي بالايي نيز براي تصاحب آنها پرداخت كنند»،

نگهداري حيوانات وحشي در ويلاهاي شمال تهران

اين فروشنده سگ‌هاي تربيت شده با بيان اين‌كه استقبال ايرانيان به حيوانات خانگي به‌ويژه گربه و سگ از ساير حيوانات بيش‌تر است قيمت سگ‌ها را از 20 هزار تومان تا 20 ميليون تومان با توجه به نژادهاي آنها عنوان مي‌كند و درباره اين‌كه چرا اخيرا مردم به نگهداري حيوانات وحشي در منازل خود روي آورده‌اند، مي‌گويد:

«متاسفانه مردم ما بدون اين‌كه مطالعه‌اي درباره حيوانات و حتي فرهنگ نگهداري آنها داشته باشند به دنبال اين هستند كه در منزل خود حيواني را نگهداري كنند كه ديگران آن را ندارند. در مناطق شمالي تهران از جمله نياوران، اقدسيه و به‌ويژه لواسان افرادي هستند كه حيوانات وحشي بسياري را در منازل خود نگهداري مي‌كنند».

فروش توله شير با مجوز

امير اقدام برخي از مراكز نگهداري رسمي حيوانات وحشي را در افزايش پديده حضور حيوانات وحشي در داخل شهر موثر مي‌داند و مي‌گويد: «زماني كه پارك ارم با مجوز و پس از دريافت 22 ميليون تومان توله شيري را با اين شرط كه پس از چهار سال آن را پس بگيرد، در اختيار افراد مي‌گذارد، طبيعي است در صورتي كه فرد امكانات لازم را براي نگهداري شير نداشته باشد، اين حيوان از آنجا فرار كرده و در سطح شهر ديده مي‌شود».

موضوع تحويل حيوانات از سوي برخي از مراكز نگهداري رسمي به مردم عادي موضوعي بود كه دلالان حيوانات در خيابان مولوي نيز آن را تاييد كردند اما معتقد بودند كه اين نوع اعطاي مجوز به صرفه نيست چراكه بايد چهار سال هزينه خورد و خوراك حيوان را پرداخت كرد، اما استفاده نهايي آن را مركز نگهداري مي‌برد.

علاقه به حيوان غيروحشي!

علاقه به حيوان اما محدود به گربه‌سانان وحشي و خرس و ميمون نمي‌شود؛ هستند كساني كه به نگهداري گربه و سگ بيش‌تر علاقه دارند. اما حيوانات اهلي نيز مشكلات خاص خودشان را دارند. كساني هم كه به صورت حرفه‌اي در اين زمينه فعاليت مي‌كنند از نگاهي كه به اين حيوانات وجود دارد گله‌مند هستند. احمد كه چهار سالي است حرفه‌اش آموزش و تربيت سگ است از بي‌توجهي نسبت به نژاد سگ‌هاي ايراني و ثبت آن انتقاد دارد.

او مي‌گويد: «مردمان برخي از كشورها براي سگ سالوكي كه نژادي ايراني است، مراتب معنوي قائل هستند و بيش‌ترين طرفداران آن هم اعراب متمول هستند.» اين آموزش‌دهنده سگ با بيان اين‌كه هزينه خريد هر سگ موادياب و زنده‌ياب غيربومي چند ده ميليون تومان است و به دليل اين‌كه نمي‌توان از آنها به خوبي استفاده كرد، هزينه‌هاي جانبي زيادي هم دارند، ادامه مي‌دهد:

«اگر عزمي وجود داشته باشد تا نژاد سگ‌هاي ايراني طبقه‌بندي شود در آن صورت مي‌توان از سگ‌هاي بومي براي كشف مواد يا در حوادث بهره برد و نهايت هزينه اين كار هم چيزي در حدود 5 ميليون خواهد بود»،سگ جايگزيني براي كودك احمد درباره اين بحث كه چرا تمايل افراد به نگهداري حيوانات خانگي خصوصا سگ زياد است، مي‌گويد:

«عده‌اي از افراد به‌خاطر اين سگ نگهداري مي‌كنند كه بچه‌دار نشوند يا تك فرزندي دارند كه سگ را به عنوان همبازي كودك خود انتخاب مي‌كنند، عده‌ا‌ي هم واقعا عاشق حيوانات و از جمله سگ هستند و افرادي هم هستند كه تنها براي اين‌كه بگويند ما حيوان داريم، سگ نگهداري مي‌كنند. »

او كه در رفتارشناسي سگ تخصص دارد با بيان اين‌كه مردم ما حاضر هستند پول براي خريد سگ پرداخت كنند اما حاضر نيستند كه هزينه‌اي براي آموزش و تعليم آن پرداخت كنند، مي‌گويد: «تازماني كه صاحب سگ براي نگهداشتن حيوان رفتار انساني از خود نشان دهد هيچ مشكلي به وجود نخواهد آمد چرا كه حيوان و انسان مي‌توانند سال‌ها در كنار هم حضور داشته باشند».

اين تعليم‌دهنده سگ درباره جمع‌آوري سگ‌ها توسط نيروي انتظامي مي‌گويد: «متاسفانه قشري از صاحبان سگ‌ها از اين‌كه در معابر عمومي و سطح شهر سگ‌شان به مردم حمله كند و از اين بابت مردم وحشت كنند، احساس رضايت و شادي به آنها دست مي‌دهد در حالي كه بايد هم از صاحبان حيوانات و هم افرادي كه با داشتن آنها مخالفت مي‌كنند خواست تا حيوان را به چشم يكي از مخلوقات خداوند ببينند».

در حالي كه هنوز بحث داشتن حيوانات خانگي در ايران موافقان و مخالفان زيادي دارد، موضوع حيوانات وحشي هم به اين اختلاف‌نظرها اضافه شده است. در برخي مواقع رفتارهاي مردم ما غيرقابل‌ پيش‌بيني است و تحليل كردن آن سخت است؛ علاقه به داشتن حيواني كه زندگي كردن با آن زير يك سقف با يك ترس هميشگي همراه است يكي از همين رفتارهاست، پديده‌هايي كه جدا از تبعات آن براي حيات وحش و گونه‌هاي كمياب جانوري نيازمند اين است كه از منظر جامعه‌شناختي نيز بررسي شوند و چرايي آنها در جذابيت خبري‌شان مورد غفلت قرار نگيرد.

منبع: ملت ما