یازده سال عقب ماندگی کافی نیست؟

تا کی به دنبال قطر بدویم؟

داستان پارس جنوبی، داستان امروز و دیروز نیست؛ داستان یازده سال عقب ماندگی ایران و در عین حال برداشت حریصانه قطر از این میدان غنی هیدروکربوری است که تنها به بحث گاز نیز محدود نمی‌شود. امروز آمار رسمی از سازمان بازرسی کل کشور دیده می‌شود که حاکی از برداشت ۱۳ برابر بیشتر از لایه نفتی این میدان توسط قطر است.

کد خبر: ۲۵۳۳۲۱

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۱ - ۱۲:۳۰

به گزارش «تابناک»، ایران در چهار منطقه دارای ذخایر مشترک نفت و گاز با کشورهای همسایه است. بخش مهمی از این میادین مشترک، مربوط به پارس جنوبی و دوازده میدان مشترک دیگر در منطقه خلیج فارس است. در همین حال، شاید بدون اغراق بتوان گفت که میدان پارس جنوبی با در اختیار داشتن ۱۸۰۰ تریلیون فوت مکعب گاز و همچنین منابع غنی‌ نفتی، مهمترین میدان مشترک برای ایران است.

بنا بر این گزارش، کشور قطر تولید گاز از میدان پارس جنوبی را از سال ۱۹۹۰ میلادی آغاز کرده، ولی نخستین فاز گازی ایران برای برداشت گاز از این میدان مشترک در سال ۲۰۰۱ میلادی آغاز شد که این حاکی از عقب ماندگی یازده ساله در برداشت گاز از این میدان مشترک است.

اما عقب ماندگی ایران تنها مربوط به برداشت از ذخایر گازی در این میدان نمی‌شود. به تازگی سازمان بازرسی با بررسی سرنوشت طرح توسعه لایه مشترک نفتی پارس جنوبی، گزارش داد: برداشت ایران از این لایه نفتی مشترک، در حالی هنوز به ۳۵ هزار بشکه نرسیده است که قطر روزانه ۴۵۰ هزار بشکه برداشت می‌کند.

به رغم آن که بنا بر معاهدات و قرارداد‌ها، برداشت ایران و کشورهای همسایه از میادین مشترک باید با توجه به خط نیمساز در فلات قاره انجام بگیرد، برداشت حریصانه قطر از این میدان بزرگ ـ که با سرمایه‌گذاری‌های کلان شرکت‌های خارجی در این میدان همراه بوده ـ باعث شده سهم ایران از این میدان به شدت در خطر بیفتد؛ زیرا عملا امکان جلوگیری از حرکت نفت و گاز به سمت منطقه برداشت قطری وجود ندارد و برداشت بیشتر قطر، موجب سرازیر شدن منابع این میدان به سمت این کشور می‌شود.

در همین حال، بزرگترین مشکل ایران در بحث برداشت از این گونه میادین به باور کار‌شناسان، کمبود منابع مالی برای تأمین هزینه زیرساخت‌ها و صنایع استخراجی تولیدی است. امروز نماینده مردم اهواز در مجلس خاطرنشان کرده است که اگر بتوانیم ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش نفت انجام دهیم، تنها توانسته‌ایم سطح تولید را نگه داریم. در صورتی که اگر ۱۲۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای بخش نفت محقق نشود، در این حوزه پسرفت خواهیم داشت‌.

این در حالی است که هرچند قطر روزانه سهم برداشت خود را از این میدان بیشتر می‌کند، متأسفانه ما درگیر مسائل ابتدایی در این زمینه هستیم.

بنا به گزارش سازمان بازرسی، صرفا چاه‌های مربوط به بلوک A در میدان حفاری شده و در بلوک C که نزدیک مرز است، هیچ چاه تولیدی حفاری نشده و پیشرفت طرح توسعه، کمتر از ۵۰ درصد بوده است!

از سویی، با وجود ضعف پیمانکار و نیز اختلاف میان شرکت نفت و گاز پارس و شرکت‌های پترو ایران و نیکو، مدیریت شرکت ملی نفت، موضوع را جدی دنبال نکرده و کار اصولی برای رفع ابهامات و حل مشکلات انجام نداده است؛ اما در حالی که متأسفانه، ایران درگیر مسائل اینچنینی است، قطر روزانه ۴۵۰ هزار بشکه نفت از این میدان برداشت می‌کند و با طرح توسعه دو فاز جدید ـ که قرار است به زودی به انجام برساند ـ سهم خود را هم در گاز و هم در نفت بیشتر نیز خواهد کرد.

حال پرسش اساسی اینجاست، قرار است تا چه زمان ایران سهم خود از میدان پارس جنوبی را به دلیل ضعف مدیریت و سرمایه‌گذاری تقدیم به قطر کند؟

سال 90 محمد علی آبادی، سرپرست وقت وزارت نفت، اعلام کرده بود که طرح جبران عقب‌ماندگی یازده ساله از قطر در برداشت از میدان پارس جنوبی در دست تدوین است و وزارت نفت به طور جدی از طریق بخش خصوصی به فاینانس‌های خارجی و سرمایه‌گذاری‌های این وزارتخانه سرمایه مورد نیاز اجرای طرح‌های این میدان را تأمین می‌کند.

اما اکنون پس از گذشت یک سال از این وعده، مشخص می‌شود که نه تنها هنوز سرمایه‌گذاری جدی برای گسترش فازهای پارس جنوبی انجام نشده، بلکه ضعف در اجرای عملیات پیمانکاری و اختلافات بین شرکت‌های نفتی، باعث می‌شود که همین اندازه سهم از میدان پارس جنوبی نیز از دست کشور بیرون آمده و ما همچنان به دنبال قطر بدویم!

بی‌گمان، مسئولان ذیربط به ویژه در وزارت نفت، باید پاسخگوی این تعلل‌ها و مشکلات پیش پا افتاده اینچنینی باشند، زیرا مسئولیت حفظ و نگهداری از سرمایه‌های کشور در این حوزه ـ چه در گذشته، چه در حال و چه در آینده ـ بدون هیچ شک و شبهه‌ای با ایشان است.