سه اتفاق با تاثیراتی غیرقابل پیش بینی

نهمین‌پارلمان‌ایران‌چه‌سمت‌و‌سویی‌پیدا‌کرده‌است؟

کد خبر: ۲۵۲۷۳۰

تاریخ: ۰۱ تير ۱۳۹۱ - ۱۴:۲۰

گرچه در نگاه اول به نظر می‎رسد که علی لاریجانی مرد همه‎کاره مجلس نهم شده و طیف پایداری نیز توانسته اقلیت قدرتمندی تشکیل دهد، اما حقیقت این است که حالا هیچ کس در مجلس قدرت ندارد و نیروها و چهره‎های اصلی مدعی، از توانشان کاسته شده و جز با ائتلاف و امتیاز‎دهی نمی‎توانند عرض اندامی کنند.

به گزارش آفتاب، با پایان گرد و غبار حاصل از رقابت میان علی لاریجانی و حداد عادل و مشخص شدن ترکیب نیروها در مجلس جدید، حالا بهتر مي‎توان نتایج کلان رویارویی چند ماه گذشته و مناسبات شکل گرفته در پارلمان نهم و عرصه سیاسی کشور را ارزیابی کرد. طبیعتا در چهار سال آینده در پی وقوع اتفاقات و بحث‎های مختلف جمع‎‎بندی‎ها و تحلیل‎های گوناگونی به تناسب هر ماجرایی می‎توان ارائه کرد. با این وجود، برخی نتایج و جمع‎بندی‎ها وجود دارد که از همین آغاز کار قابل ارزیابی بوده و اگر اتفاق خاصی روی ندهد تا پایان چهار سال مجلس نیز وجود خواهد داشت که می‎تواند مبنای پیش‎بینی‎ها، ارزیابی‎ها و تحلیل‎ها قرار بگیرد و در بزنگاه‎های آینده مورد استفاده ناظران امور پارلمان قرار بگیرد.

جایی که همه اقلیتند

مجلس نهم را می‎توان مجموعه جزایری در نظر گرفت که هرکدام داعیه‎های خاصی دارد، اما توان چربش بر دیگر جزایر را ندارد. در این میان تیم حامی علی لاریجانی را باید تیم هوشمندی درنظر گرفت که موقعیت به دست آمده را بلافاصله شناخت و در صدد بهره‎برداری از آن برآمد. با این وجود مروری بر افراد راهیافته به پارلمان نشان می‎دهد که از قدرت و نفوذ لاریجانی تا حدی قابل ملاحظه‎ای کاسته شده است و بسیاری از یاران و حامیان متنفذ و کارکشته او از حضور در مجلس بازمانده‎اند.

از همان هیات رئیسه مجلس می‎توان به جهانبخش محبی‎نیا و محسن کوهکن اشاره کرد که حالا جایی در پارلمان ندارند. در سطح روسای کمیسیون نیز غیبت حمیدرضا کاتوزیان و علی عباسپور تهرانی قابل توجه بوده و شکست نمایندگان شاخصی همچون حجت الاسلام علی بنایی و حشمت‎الله فلاحت‎پیشه نيز وزن طرفداران اصیل لاریجانی را تا حد قابل ملاحظه‎ای کاهش داده است. در این میان پیروزی لاریجانی در انتخابات به واسطه بهره‎گیری از توان نیروهای شهرستانی گمنامی صورت گرفت که گرچه رایشان به کار می‎آید، اما نیروی تشکیلاتی استخوانداری به حساب نیامده و نمی‎توان روی آنها به عنوان هسته تیم لاریجانی حسابی باز کرد.

این اتفاق برای جبهه پایداری و تیم فراکسیون انقلاب اسلامی هم به شکل دیگری روی داد. گرچه این طیف بسیاری از نیروهای شاخص مجلس هشتم را در مجلس نهم نیز دارد، اما شکست چهره‎های پر سر و صدایی همچون ستار هدایت‎خواه، ولی اسماعیلی، محمدجواد ابطحی و حسن نوروزی و نیز شکست کاندیداهای مهمی همچون حسین جلالی (رئیس دفتر آیتالله مصباح) حجت‎الاسلام ذوالنور و پروین احمدی‎نژاد، انتظارات این طیف را فراهم نکرد و اين امر سبب خواهد شد كه در چهارسال آینده پایداریون نیز در مشاجرات کلامی و رویارویی‎های طیفی، از ضعف نیرو رنج برند. همین وضعیت برای اصلاح‎طلبان هم به طرز بارزتری دیده می‎شود. این طیف آنچنان نحیف و کم توان شده که حتی امکان تشکیل فراکسیون هم ندارد و اصلاح‎طلبان اعلام کرده‎اند با توجه به قلت نیروها تشکیلاتی ایجاد نخواهند کرد. اصولگرایان سنتی و نیز محسن رضایی هم نیروهای نزدیک به خود را در مجلس نهم نمی‎بینند و به این غیبت‎ها باید اضافه کرد چهره‎های اصلی فراکسیون مدیریت شهری که در مجلس نهم حضور ندارند و جای آن ها را افراد تازه واردی گرفته‎اند. به این ترتیب اولین نتیجه قطعی انتخابات را باید شکسته شدن توان تشکیلاتی طیف‎های مختلف و لزوم رایزنی و ائتلاف طیف‎های تضعیف شده برای رسیدن به نتیجه دانست. ائتلاف‎هایی که احتمالا در موضوعات مختلف، مقطعی بوده و هربار با توجه به سطح رایزنی‎ها نتایجی غیرقابل پیش بینی در پی خواهد داشت.

وضعیت دو قطبی

این خبر خوبی برای اصولگرایان نیست، اما برخي معتقدند حالا دیگر باید پذیرفت که اصولگرایان کاملا دوپاره شده‎اند و وضعیت در میان اصولگرایان به شکل کاملا دوقطبی در آمده است. زمینه‎های دو قطبی شدن اصولگرایان البته از ماه‎های قبل کاملا هویدا بود و در جریان انتخابات مجلس به صورت روشن مشخص شد که اصولگرایان همه در یک گلیم نگنجند و راهی که برخی چهره‎های شناخته شده در پیش گرفته‎اند از مسیر اعتدال و عقلانیت به دور بوده و سرانجام نامشخصی در پی دارد. با این وجود همچنان این امید در نزد برخی بزرگان و ریش سفیدان وجود داشت که اختلافات ایجاد شده ناشی از رقابت انتخاباتی بوده و با پایان رقابت فصل رفاقت فرا می‎رسد. این اتفاق در هفته‎های گذشته رخ نداد و رقابت پارلمانی جدیدی کلید خورد و عدم تشکیل فراکسیون واحد اصولگرایان و تشکیل دو فراکسیون نشان داد که دو قطبی شدن اصولگرایان در مجلس نهم و در عرصه سیاسی بسیار جدی است. در یک سوی این قطب اصولگرایان منتقد، اصولگرایان سنتی و چهره‎های معتدل جبهه اصولگرایی حضور دارند و هسته اصلی قطب دیگر را افراد شاخص جبهه پایداری و طیف ایثارگران تشکیل می‎دهند. با این وجود در شرایطی که اصولگرایان مستقل و منتقد و سنتی همه در کنار هم حضور دارند، همچنان این ابهام وجود دارد که آیا طیف ایثارگران (یا به عبارتی رهپویان) می‎تواند با فراکسیون انقلاب اسلامی (طیف پایداری) به تفاهم برسد و در یک جبهه قرار بگیرد یا خیر؟ هرچه باشد ایثارگرانی‎ها داعیه‎های خاص خود را دارند و در زمان انتخابات نیز با پایداری به اختلاف خوردند و این تنها حمایت از حدادعادل بود که این دو طیف را در هفته اول تشکیل مجلس کنار هم نشاند. پیوند رهپویان (ایثارگران) با پایداری یا احتمال جدایی این دو از هم موضوع مهمی است که در ماجراها و یارگیری‎های مجلس آینده نقش جدی ایفا می‎کند.

یک جناح بی‎ فراکسیون

برای اولین بار در نظام جمهوری اسلامی، حالا یکی از جناح‎های رسمی فراکسیونی در پارلمان نخواهد داشت. پیشتر، چه آن زمان که اصطلاح چپ و راست متداول بود، یا زمانی که اصلاح‎طلب و اصولگرا متداول شد همیشه دو جناح برای خود در مجلس تشکیلاتی راه‎اندازی می‎کردند و کار فراکسیونی را جدی می‎گرفتند. حالا اصلاح‎طلبان اعلام کرده‎اند که به خاطر کم بودن تعداد نفرات تصمیمی برای راه‎اندازی فراکسیون نداشته و کار خود را مستقل و بدون تشکیلات به پیش می‎برند.

به گزارش شفاف،جالب است که اعلام این تصمیم هیچ واکنش مخالف‎آمیز یا تائید‎آمیزی به همراه نداشت و فعالان سیاسی جناح های مختلف اصلا به روی خودش نیاوردند که چنین تصمیمی گرفته شده است. احتمالا بی تاثیر بودن و خنثی بودن فراکسیون اقلیت در مجلس هشتم و ناکارآمدی آن باعث شده که وجود این فراکسیون برای اهالی سیاست در حکم عدم محسوب شده و منصرف شدن از راه‎اندازی آن نیز خیلی به چشم نیاید.

به هر حال آنگونه که تا به حال مشخص شده، هیچ یک از اصلاح‎طلبان راه یافته به پارلمان (مثلا محمدرضا تابش و یا غلامرضا تاجگردون) از این پس با عنوان عضو فراکسیون اقلیت یا عضو فراکسیون خط امام مصاحبه‎ای انجام نخواهد داد و نهایتا باید آنها را نماینده اصلاح طلب مجلس نامید. این افراد احتمالا در چهار سال آینده حمایت خود را از علی لاریجانی و اصولگرایان منتقد استمرار بخشیده و فراکسیون مدیریت شهری هم می‎تواند روی توان آنها حساب کند.

به این ترتیب در همین هفته‎های آغاز به کار مجلس نهم، سه نتیجه کلان که در مناسبات آینده تاثیر می‎گذارد قابل ردیابی بوده و باید دید، قطبی شدن وضعیت اصولگرایان، پیوند احتمالی ایثارگران و پایداری و بی فراکسیون شدن اصلاح‎طلبان در چالش‎های آتی و بحث‎های مناقشه‎برانگیز پارلمانی چه نمودی خواهد داشت.