از عراق هم باید به اندازه عربستان نگران بود

روند تحولات صنعت نفت عراق که می‌رود این کشور را تدریجا به دومین تولید کننده در اوپک تبدیل سازد، حاکی از آن است که این کشور در آینده می‌تواند تأثیر بسزایی در سیاست‌های اوپک بگذارد و ایران باید از این تحولات، به همان اندازه عملکرد عربستان نگران باشد.

کد خبر: ۲۵۱۶۶۳

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۱ - ۱۵:۱۵

به گزارش «تابناک»، به نظر می‌رسد که توسعه صنعت نفت عراق، که اکنون پس از نزدیک بیست سال از زیر گرد و خاک تحریم و جنگ بیرون می‌آید، تلاش اوپک را برای تحت تأثیر قرار دادن قیمت‌ها در بازار پیچیده کرده و با مشکل روبه‌رو سازد.

بنا بر این گزارش، هرچند هم‌اکنون مسئولین عراقی در کلام، از تلاش ایران برای کاهش تولید و بالا بردن قیمت‌ها در بازار حمایت می‌کنند، اما بلندنظری عراق برای توسعه صنعت نفت کشورش، می‌تواند منجر به اضافه تولیدی شود که در پایان منجر به کاهش دوباره قیمت‌ها در بازار شود.

تحلیل‌ها حاکی از آن است که حرکت رو به رشد عراق در ماه‌های اخیر در حال تغییر توازن در میان دوازده عضو اوپک است و می‌تواند منجر به بر هم خوردن نظام سهمیه بندی اوپک، در راستای تطبیق با خروجی نفت عراق شود.

تولید نفت عراق به تازگی به مرز سه میلیون بشکه در روز رسیده است که طی یک دهه گذشته بی‌سابقه بوده و این امر می‌رود تا عراق را به دومین تولید کننده بزرگ نفت در اوپک، و جا گذاشتن ایران تبدیل کند که در ‌‌نهایت تنها عربستان را پیش روی دارد.

توان عراق برای تولید دو برابر

یکی از تحلیلگران مؤسسه اوپنهایمر در نیویورک اظهار نظر کرده که عراق توان آن را دارد که در پنج سال آینده، تولید نفت خود را دو برابر کرده و به رقم شش میلیون بشکه در روز برسد. فادل گیت در این باره گفته است: این توانی است که هم‌اکنون هیچ یک از اعضای دیگر اوپک آن را در اختیار ندارند.

هرچند فاکتورهای بسیاری بر بهای نفت در بازار تأثیرگذار است، بی‌گمان، مهمترین آن‌ها وضعیت عرضه و تقاضا در بازار است. در سال‌ها اوپک تلاش کرده تا قیمت را در بازار به وسیله محدودیت تولید کنترل کند. در نتیجه افزایش تولید نفت عراق، در صورتی که با کاهش تولید سایر اعضا همراه نباشد، می‌تواند منجر به کاهش قیمت‌ها به شکلی محسوس در بازار شود.

اما سیاست‌های اوپک یک چنین تصمیمی را نشان نمی‌دهد. روز پنجشنبه در وین، عراق از تأثیرگذاری نوظهورش برای همراهی با متحد سیاسی و اقتصادی‌اش، یعنی ایران و در مقابل عربستان سعودی استفاده کرد. ایران در این نشست به کاهش تولید برای بالا بردن قیمت تأکید داشت و اوپک سرانجام تصمیم به تعیین سهمیه سابق برای ماه‌های آتی و کاهش اضافه تولید کشورهای عضو گرفت.

در همین حال دبیر کل اوپک، البدری روز جمعه اعلام کرد که قیمت‌ها می‌تواند به مرز ۱۱۰ دلار بازگردد؛ بدون اینکه به اقتصاد بین‌الملل آسیبی برساند.

از سویی عراق بازگشت خود به اوپک را با معرفی نامزدش برای دبیرکلی اوپک، اعلام کرد. اظهار نظر جالب ساموئل شیزوک در این باره شایان توجه است؛ آنجا که می‌نویسد عراق با این کار می‌خواهد بگوید: «ببینید دوستان، اوضاع تغییر کرده. ما دیگر کودک دردسرساز اوپک نیستیم».

آخرین باری که عراق یک چنین لحنی، مبنی بر تأثیرگذاری در اوپک داشت، بازمی‌گردد به زمان حکومت صدام حسین و در جریان جنگ تحمیلی که پس از آن ایران و عراق، همواره بر سر اینکه کدام کشور بایستی سهم بیشتری در تولید اوپک داشته باشد، با یکدیگر در رقابت بودند. اکنون اما وضعیت کاملا متفاوت است و عراق که بیش از همیشه به کسب عواید از قیمت نفت می‌اندیشد، در کنار ایران جبهه گرفته است.

اما قرار نبود بازگشت عراق، این همه به طول بینجامد و پیش از این جورج بوش عنوان کرده بود که صنعت نفت عراق به سرعت بازپروری خواهد شد. اما و به هر حال، تولید نفت عراق با یک جهش از ۱. ۹ میلیون بشکه در سال ۲۰۰۹ اکنون به ۲. ۵ میلیون بشکه رسیده است؛ یعنی به‌‌ همان اندازه تولید ایران در روز.

توسعه صنعت نفت عراق در سال‌های اخیر، می‌رود تا انتقام چندین سال پیش را از نظام سهمیه بندی اوپک بگیرد. این در حالی است که سیاست این سازمان هنوز بین انتخاب سهمیه بندی کلی، یا تعیین سهمیه به شکل جداگانه برای هر کشور در نوسان است. طی سال‌های اخیر عراق جزیی از سهمیه بندی کلی در نظام اوپک نبود، زیرا صنعت نفت این کشور به شدت از کار افتاده بود، ولی با بالا رفتن میزان تولید، اکنون اعضا خواهان تعیین سهمیه برای عراق هستند.

اگر در ماه‌ها و سال‌های آینده، عراق اقدام به تزریق سه تا چهار میلیون بشکه نفت در روز به بازار کند، این به آن معناست که سایر اعضا یا بایستی اقدام به کاهش تولید کنند، یا میزان سهمیه بندی کلی را بیشتر از سی میلیون در نظر بگیرند و یا اینکه تن به کاهش قیمت دهند.

از سویی، جاه طلبی نفتی عراق برای بستن قراردادهای بزرگ با شرکت‌هایی چون، اکسون موبایل، بریتیش پترولیوم و رویال داچ شل، در یک دورنما، برخلاف آن چیزی است که عراق در روز پنج شنبه در نشست اوپک به سایر اعضا نشان داده است؛ کاهش تولید برای افزایش قیمت.

این نشان از آن دارد که عراق در سال‌های آتی می‌تواند تأثیر بسیاری بر روند سیاست‌ها اوپک بگذارد و ایران به‌‌ همان اندازه که از بابت عربستان سعودی نگرانی دارد، بایستی از آینده نفتی عراق نیز نگران باشد.