تعیین برندگان جايزه فيزيك «عليمحمدي»

پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي از سال گذشته با همكاري انجمن فيزيك ايران جايزه‌ «عليمحمدي» را به پايان‌نامه‌هاي برتر دكتري فيزيك كه در داخل كشور به انجام رسيده باشند اعطاء مي كند.

کد خبر: ۲۵۰۴۴۰

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۹۱ - ۰۹:۰۹

دومين جايزه عليمحمدي ويژه رساله هاي برتر دكتري فيزيك به دو فيزيك پيشه جوان دانش‌ آموخته دانشگاه صنعتي شريف اعطا شد.

به گزارش ايسنا، جايزه امسال مشتركا به دكتر علي اكبر ابوالحسني و دكتر عبيده جعفري تعلق گرفت.

اين جايزه به پاس خدمات علمي و دانشگاهي شهيد دكتر مسعود عليمحمدي، استاد فقيد دانشگاه تهران و نخستين دانش آموخته دكتري فيزيك داخل كشور كه نقش موثري در ايجاد زيرساخت‌هاي علمي پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي و برپايي دوره‌هاي تحصيلات تكميلي در ايران داشته به نام وي نامگذاري شده است.

نخستين دوره اين جايزه سال 1390 به ياسر عبدي از دانشگاه تهران اعطا شد.

برندگان جايزه امسال از بين دانشجويان دكتري كه پايان‌نامه‌ خود را طي سالهاي 1388 تا 1390 ارائه كرده بودند انتخاب شده‌ اند.

طبق آيين نامه جايزه، براي ورود به مرحله داوري، لازم است كارهاي پژوهشي انجام شده در دوره دكتري و پايان نامه حاصل از آن به تشخيص حداقل سه عضو هيات علمي استاديار به بالا كه استاد راهنماي پايان‌نامه دكتري نيز يكي از آنان است به عنوان «پايان‌نامه ممتاز» شناخته شده باشد.

هيات دوران جايزه عليمحمدي براي سال 1391 بر اساس معيارهاي كيفيت ايده و خلاقيت، اهميت موضوع تحقيقاتي، پرداختن به مسائل اساسي در فيزيك و حجم فعاليت پژوهشي رساله‌هاي دريافت شده متقاضيان را بررسي كرد و به اين نتيجه رسيد كه امسال به دليل كيفيت رساله‌ها استثنا اين جايزه را مشتركا به دو نفر اعطا كند.

عنوان رساله دكتر علي‌اكبر ابوالحسني، دانش آموخته فيزيك دانشگاه صنعتي شريف كه به طور مشترك جايزه عليمحمدي امسال را دريافت كرده «اثرات ناپايداري تاكيوني و اختلالات غيرگاوسي در دوران تورم كيهاني و بازگرمايش در جهان اوليه» است كه پژوهشي بديع با مشاركت فعال در تحقيقات جهاني در زمينه كيهان‌شناسي تورمي معرفي شده كه به چاپ تعدادي مقاله در مجله‌هاي پژوهشي معتبر نيز منجر شده است.

پديده تورم، نخستين بار به عنوان مدلي نظري براي حل معضلات مدل استاندارد كيهان‌شناسي «مهبانگي» معرفي شد. اين مدل‌ها نه تنها راه حل مناسبي براي حل مسائل تخت بودن جهان و افق ارائه مي‌كنند، بلكه تحليل كوانتومي تحول ميدان تورمي، افت و خيزهايي را نيز به عنوان هسته‌هاي اوليه ساختارهاي بزرگ پيش‌بيني مي‌كند. مدل‌هاي تورمي عملا مسيري را براي مرتبط كردن فيزيك ذرات بنيادي با آزمايش فراهم مي‌كنند.

در سال‌هاي اخير با مشاهدات دقيق WMAP تصوير ما از كيهان شناسي و به خصوص جهان اوليه دقيق‌تر شده است. با توجه به اين مشاهدات دقيق، حوزه تورم از جنبه صرفا نظري در حال تبديل شدن به حوزه‌ اي با پيش‌بيني دقيق تجربي است.

ابوالحسني در رساله خود كه با راهنمايي حسن فيروزجاهي، استاد پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي تدوين شده، اثرات ناشي از ناپايداري‌هاي تاكيوني و افت و خيزهاي غيرگاوسي در مدل‌هاي تورمي و بازگرمايش را بررسي كرده است.

در اين رساله مدل تورمي هيبريد استاندارد به عنوان يك مدل تورمي دو ميداني مورد بررسي مجدد قرار گرفته و نشان داده شده كه افت و خيزهاي ميدان آبشاري سهمي در اختلالات نهايي انحنا ندارند. بعد از آن به بررسي مدل تورم دوتايي پرداخته شده كه در آن برخلاف مدل هيبريد استاندارد، ميدان آبشاري مي‌تواند مقادير كلاسيك غير صفر اختيار كند و نيز گذر فاز آبشاري به نرمي اتفاق بيفتد.

در اين مدل نشان داده شده كه افت و خيزهاي ميدان آبشاري مي‌توانند سهم قابل توجهي در اختلالات نهايي انحنا داشته باشند. در پايان هم نشان داده شده كه پيش‌بيني اين دسته از مدل‌ها براي دامنه اختلالات انحنا به علت بزرگ بودن دامنه، قابل تطبيق با نتايج مشاهداتي نيست و نتيجه گرفته شده كه اين مدل‌ها به طور كلي بايد كنار گذاشته شوند.

ابوالحسني كه متولد 1363 در تهران است، تحصيلات كارشناسي تا دكتري خود را در رشته فيزيك در دانشگاه صنعتي شريف پشت سر گذاشته و از سال 1390 به عنوان پژوهشگر پست دكتري در پژوهشگاه دانش هاي بنيادي فعاليت دارد.

عبيده جعفري، دانش آموخته دانشگاه‌ صنعتي شريف و دانشگاه آزاد بروسكل بلژيك و ديگر برنده اين جايزه هم در رساله دكتري خود با عنوان «اندازه‌گيري بازده شناسايي جت‌هاي كوارك b با استفاده از نخستين برخوردهاي LHC در آزمايش CMC» الگوريتم‌هايي يافته كه تشخيص كوارك b را در بسياري از آزمايش‌ها و تحليل‌هاي LHC امكان‌پذير مي‌كند.

اين پژوهش بديع در زمينه ذرات بنيادي تجربي كه به چاپ تعدادي مقاله در مجله‌هاي پژوهشي معتبر بين‌المللي منجر شده با راهنمايي دكتر فرهاد اردلان، استاد دانشگاه صنعتي شريف و يورگن دونت، استاد دانشگاه آزاد بروكسل نوشته شده است.

جعفري كه متولد 1361 است، تحصيلات كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري فيزيك خود را به ترتيب در سه گرايش حالت جامد، انرژي هاي بالا و ذرات بنيادي آزمايشگاهي در دانشگاه صنعتي شريف به پايان برده است.