امیر دریابان شمخانی:

خرمشهر را با قدرت فتح کردیم تا مانع عوام فریبی شویم

می‌خواستیم به گونه‌ای خرمشهر را باز پس بگیریم که دشمن مچاله شود و نتواند پاسخی برای شکستش پیدا کند؛ به این ترتیب می‌بایست ریسک می‌کردیم و قلب منطقه را هدف می‌گرفتیم و اثرات این ریسکمان هنوز در سیمای منطقه دیده می‌شود.

کد خبر: ۲۴۶۶۹۵

تاریخ: ۰۲ خرداد ۱۳۹۱ - ۱۹:۱۲

خیلی زود‌تر از آنچه فکرش را بکنیم، بحث به امروز می‌رسد؛ «اگر پرسشگری کشته شود، فهم می‌میرد». اینجاست که می‌شود پرسید چرا جنگیدیم، چرا جنگمان طولانی شد، آیا نمی‌توانستیم بعد از فتح خرمشهر به آن پایان دهیم و هزاران پرسش مشابه که البته به قول سردار رزمنده آن روز‌ها و امیر استراتژیست و مدرس این روز‌ها همه پاسخ دارند؛ پاسخ‌هایی مستدل و با تکیه بر ریاضیات و منطق.

به گزارش «تابناک»، در آستانه فرا رسیدن سالروز فتحی هستیم که نه تنها در نمودار ۸ سال دفاع مقدسمان شاخص است، بلکه یکی از موارد بی‌نظیر در جهان محسوب می‌شود. فتحی بزرگ که منجر به آزادسازی چند صد کیلومتر از خاک کشورمان می‌شود و کفه ترازوی معادلات منطقه‌ای و حتی بین المللی را به نفع کشورمان سنگین می‌کند.

اینجاست که به دنبال یافتن پاسخ راهی دفتر یکی از رزمندگان داوطلب آن روز‌ها می‌رویم تا انبوه سوالاتمان را با وی در میان بگذاریم و ببینیم چگونه در کمتر از دو سال از تحمیل یک جنگ تمام عیار به کشورمان به جایی رسیدیم که نه تنها ژنرال‌های دشمن فکرش را نمی‌کردند، بلکه برای حامیانشان نیز باور ناپذیر می‌نمود.

امیر دریابان شمخانی آغاز جنگ را اجتناب ناپذیر می‌داند چرا که دشمن برای همین موضوع بود که دست کم نوزده ماه تدارک دیده بود و تجهیز شده بود؛ در حقیقت وی معتقد است که این جنگ مدت‌ها پیش آغاز شده بود چرا که مدت‌ها بود که کلیه مرز‌هایمان با همسایه غربی نا‌امن شده بود و هر از چند گاهی دست درازی‌های عراق به گوش می‌رسید که این موضوع ظاهرا در قبل از انقلاب به عنوان بخشی از جنگ سرد پذیرفتنی بود!

حرکت به سمت خرمشهر تنها آغازی است برای رسیدن به اهداف سه گانه دشمن که مبنای برای تعریف جغرافیای جنگ به دستشان داده و به هیچ وجه خرمشهر هدف نبوده؛ دشمن می‌خواست با تصرف اهواز به هدف سقوط خوزستان دست پیدا کند تا اهداف دیگر را هم در این راستا محقق کند اما مقاومت مردمی موجب شد که در‌‌ همان ابتدای امر شکست بخورند.

این در حالی است که با پیروزی انقلاب اسلامی در کشورمان، ماجرای گردن کشی این همسایه ناسازگار مبنایی می‌شود برای توافق دو بلوک شرق و غرب علیه کشورمان و اینجاست که جنگ عراق علیه‌مان کلید می‌خورد تا تدارکات به ‌‌نهایت درجه برسد و فرصت مناسبی برای اعلان رسمی آن بدست بیاید؛ اکنون کافی است تا در بیستم شهریور سال ۵۹ درگیری‌ها در برخی نقاط مرزی شدت گرفته و توسط دولت وقت مغفول واقع شود تا ارتش همسایه گستاخ اتوبانی به سمت کشورمان به راه بیافتد و «دشمن» رونمایی شود.

به عبارتی بهتر، حرکت به سمت خرمشهر تنها آغازی است برای رسیدن به اهداف سه گانه دشمن که مبنای برای تعریف جغرافیای جنگ به دستشان داده و به هیچ وجه خرمشهر هدف نبوده؛ فرمانده سپاه خوزستان در ایام دفاع مقدس می‌افزاید: دشمن می‌خواست با تصرف اهواز به هدف سقوط خوزستان دست پیدا کند تا اهداف دیگر را هم در این راستا محقق کند اما مقاومت مردمی موجب شد که در‌‌ همان ابتدای امر شکست بخورند.

شمخانی می‌افزاید: با توجه به اینکه هدف گذاری دشمن بر مبنای زمان چند روزه تصرف اهواز و سقوط خوزستان بود و مقاومت مردمی و شبیخون نیروهای مستقر در اهواز مانع کارشان شد، جا دارد که شروع جنگ را روز شکست دشمن بنامیم و اصلا همین روز را جشن بگیریم چون در زمانی مانع دست یازیدن عراق به اهدافش شدیم که تقریبا هیچ آمادگی نداشتیم و حتی تا مدت‌ها نمی‌دانستیم که بمب‌هایی که دسته دسته بر شهر‌هایمان می‌ریزند، حاصل شلیک همزمان چند توپخانه است نه توپ خمسه خمسه!

بدین ترتیب هسته‌های شکل گرفته برای پیروزی انقلاب مثل منصورون، مبنایی می‌شود برای مقابله با دشمنی که در آستانه فتح شهرهای کشورمان قرار داشت تا به گفته رئیس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح، همین موضوع عاملی شود برای پیروزی‌هایی که انتظارمان را می‌کشید.

دریابان شمخانی در این رابطه می‌گوید: آن روز‌ها همه یکی بودیم و اینکه هیچ کس در فکر حذف دیگری نبود عاملی شد برای موفقیت ما؛ نه کسی مانع دیگری می‌شد و نه کسی بیرون می‌ماند. همه در حد پتانسیلشان به خدمت مشغول می‌شدند و جو ایثارگرانه بر همه چیز مقدم بود و حسادت جایی نداشت.

اینگونه بود که سازمان‌های مردم نهادی چون سپاه شکل می‌گیرد و پتانسیل نخبگی به کار گرفته می‌شود تا هم جنگ اداره شود و هم توسعه توان رزمی مورد توجه قرار بگیرد و به جایی برسیم که همکاری با سایر متخصصان، مانند دلاوران ارتشی، ما را به جایی برساند که دشمن دوره دیده را جا بگذاریم و اینجاست که به گفته شمخانی، علت توفیق سپاه و ارتش این بود که بر خلاف دشمن، آسیب‌دیدگی سازمان رزمشان در عملیات‌ها کمتر از میزان توسعه سازمان رزمشان می‌شود و بنا بر این قدرت توالی عملیات به دست می‌آید و قادر می‌شویم که قبل از به هوش آمدن دشمن، با عملیات بعدی ضربه دیگری را بر دشمن تحمیل کنیم.

وزیر اسبق دفاع در ادامه می‌گوید: این برتری ما از یک سو منجر به موفقیت در عملیات‌های پی در پی می‌شود و از یک سو دشمن را نسبت به آخرین هدف ما که آزادسازی محدوده بزرگ غرب خوزستان بود، آگاه می‌کند تا دیگر نتوانیم از اصل غافلگیری بهره بگیریم و در این شرایط بود که دشمن دست به تقویت استحکامات دفاعی‌اش در نقاط اشغال شده زد تا ریسک اقدام بعدی ما بسیار زیاد شود.

شمخانی می‌افزاید: در این شرایط طی جلسات مختلف در طراحی عملیات بیت المقدس، به این نتیجه رسیدیم که امنیت در منطقه زمانی محقق خواهد شد که بصره را هدف قرار دهیم تا هم عقبه دشمن را هدف قرار داده باشیم و هم اجازه ندهیم فرصت بازیابی و دست درازی دوباره به خاکمان را بیابند چون نیک می‌دانستیم که هیچ سازمان بین المللی به یاریمان نخواهد آمد و تجربه مقاومت طولانی مدت در خرمشهر هم موید این نکته بود.

می‌بایست هر چه زودتر خرمشهر آزاد می‌شد، زیرا ممکن بود که عراق با یک بازی عوام‌فریبانه خرمشهر را تخلیه کند و قطع نامه‌ای صادر شود تا با زمان خریدن، نسبت به تجدید قوایشان اقدام کنند؛ موضوعی که با توجه به شرایط آن موقع و حمایتی که از عراق می‌شد، اصلا دور از انتظار نبود.

فرمانده سابق نیرو دریایی سپاه و ارتش با تاکید بر استحکامات مستقر شده دشمن در منطقه هدف عملیات می‌افزاید: در جلسات طراحی عملیات راهکارهای مختلفی مورد بررسی قرار گرفت تا سرانجام طرح فرمانده وقت سپاه مورد تایید قرار گرفت تا آغاز عملیات بر فتح منطقه‌ای استوار شد که حکم قلب استراتژیک مناطق تحت اشغال را داشت. بدین ترتیب برادران ارتشی طراحی پل‌های ویژه عبور از کارون را آغاز کردند تا در شب عملیات به گونه‌ای به دشمن حمله ور شویم که علی‌رغم هشیاری، غافلگیر شوند و موفقیت مراحل بعدی عملیات تضمین شود. اینجا بود که می‌بایست هر چه زودتر خرمشهر آزاد می‌شد، زیرا ممکن بود که عراق با یک بازی عوام‌فریبانه خرمشهر را تخلیه کند و قطع نامه‌ای صادر شود تا با زمان خریدن، نسبت به تجدید قوایشان اقدام کنند؛ موضوعی که با توجه به شرایط آن موقع و حمایتی که از عراق می‌شد، اصلا دور از انتظار نبود.

شمخانی می‌افزاید: صدامیان خوب می‌دانستند که با از دست رفتن محور ارتباطی اهواز، شانس زیادی برای باقی ماندن در خاکمان را ندارند اما از سوی دیگر، عقب نشینی از خرمشهر برایشان حکم شکست را داشت و افزون بر این، می‌ترسیدند که با فرار از خرمشهر، مورد تعقیب قرار گیرند؛ اینجا بود که وقتی وقتی با عبور از کارون، اطمینانشان از محاصره شدن منطقه با آب شکست، ‌‌نهایت مقاومت را به خرج دادند تا انرژی ما را کم کنند و مانع سقوط بصره شوند.

بدین ترتیب زمان عملیات طولانی می‌شود و دشمنی که آمده بود تا بماند، ترجیح می‌دهد تلفات سنگین بدهد اما از شدت شکست بکاهد چون می‌دانست که مدت کوتاه تدارک عملیات، مانع از حضور قدرتمند ما در کارزار نبرد نشده است.

عملیات به پیروزی می‌رسد و طبق پیش بینی فرماندهان، خرمشهر با قدرت فتح می‌شود تا جایی که تلفات سنگین و آمار بالای اسیران دشمن می‌تواند بهترین موید این فتح بزرگ باشد.

اینجاست که ریسک بزرگ عبور ۷۰ درصد توان رزمی از کارون چنان بلایی بر سر دشمن می‌آورد که توامان به سقوط حیثیت تبلیغاتی دشمن هم منجر می‌شود تا معادلات به نفع کشورمان تغییر کند.

شاید اکنون وقت آن رسیده که از امیر شمخانی بپرسیم چرا این فتح بزرگ به ختم جنگ منجر نشد که پاسخ بدهد: این سوال می‌تواند پاسخ‌های بسیاری داشته باشد اما چند جواب ساده کفایت می‌کند؛ چه تضمینی وجود داشت که دشمنی که یکبار بی‌محابا علیه کشورمان وارد جنگ شده بود، بار دیگر دست به چنین اقدامی نزند؟

پیشنهادی برای پایان جنگ مطرح نبود و در ثانی، دشمن نه محکوم شده بود و نه متنبه. مگر می‌شود ما بگوییم جنگ تمام شد و دشمنی را که آماده فرصت یافتن برای تهاجم بعدی است به حال خود‌‌ رها کنیم؟

می‌بینید که با فتح خرمشهر، اسرائیل به جنوب لبنان حمله می‌کند و این تاثیر پیروزی ما در عملیات بیت المقدس است، یعنی جنگ تحمیلی علیه ایران تا این اندازه در منطقه تاثیر گذار تلقی می‌شد؛ همه به دنبال منافع خود از این جنگ بودند و نمی‌گذاشتند دشمن ما تنها بماند. اینها عواملی بودند که در منطقه حضور داشتند و می‌بایست دفاعمان را ادامه می‌دادیم تا شرایط تغییر کند و قدرت بازدارندگی امروزمان حاصل شود.

گو اینکه پس از پایان این عملیات، هنوز برخی از نقاط کشورمان در اشغال دشمن بود، نقاطی مانند طلائیه، شملچه در خوزستان و امثال نفت شهر در کرمانشاه و... که لازمه باز‌پس‌گیری آن‌ها عملیات‌های بعدی بود وگرنه دشمن همین حد از اشغال را هم پیروزی می‌دانست و زمینه تجاوز در آینده را باز می‌دید.

مشروح گفت‌و‌گو با امیر دریابان شمخانی را اینجا بخوانید.