واکاوی پروژهایی اجدادی؛

خزر در سردرگمی؛ انتقال آب یا حرکت در آزاد راه

پروژه آزادراه تهران- شمال در آستانه ۳۸ سالگی است و شاید به جرات بتوان گفت که این پروژه بیشترین رکورد از نظر زمان بهره‌برداری را از آن خود کرده است.

کد خبر: ۲۴۲۷۵۳

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۱:۲۷

۳۸ سال است که مردم تهران چشم به جاده‌ای دوخته‌اند که آنان را سریعتر به شمال کشور برساند البته این زمان طولانی باعث شده تا برخی از مردم این پروژه را فراموش کنند چرا که کم نیستند پروژه‌هایی در کشور که کلنگ آنها در طول یک ساعت زده می‌شود؛ اما بهره‌برداری این پروژه‌ها به اندازه‌ای طولانی می‌شود که خود مسئولان نیز با اینکه هزینه و اعتبارات زیادی را صرف آنها کرده‌اند، از ادامه کار دلسرد می‌شوند.

درباره قطعه چهارم این آزادراه وعده‌ داده شد که تا پایان سال ۹۰ به بهره‌برداری برسد. اما برخلاف وعده ‌داده شده، مسئولان اعلام کردند که به دلیل سرمای زودرس، کوهستانی بودن منطقه و رانش زمین در این قطعه افتتاح آن در سال جاری بعید به نظر می‌رسد.

در حالی همچنان وعده‌ها برای افتتاح این آزادراه محقق نمی‌شود که مطالعات ساخت آن برای نخستین بار با وعده پنج ساله برای ساخت، در سال ۱۳۵۶ به تصویب رسید و هزینه آن طبق نظر فرانسوی‌هایی که داوطلب اجرای آن بودند تا پایان زمان ۱۰ ساله پس از بهره‌برداری حدود ۷۵۰ میلیارد ریال برآورد شده بود؛ اما در نهایت کلنگ آن در سال ۱۳۷۵ به زمین خورد و قرارداد مشارکت با بنیاد مستضعفان با برآورد ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال و سهم‌الشراکه وزارت راه به مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال به صورت مقطوع جهت تملک اراضی به وسیله دولت و بقیه تعهدات و هزینه‌های تکمیل و بهره‌برداری توسط بنیاد منعقد شد.

اما مشکلات متعدد، ساخت و عملیات این پروژه را متوقف کرد و به سال ۱۳۸۲ کشاند؛ به‌ طوری که در آن سال قرارداد ساخت منطقه یک این آزادراه با یک شرکت چینی به مبلغ ۲۴۵ میلیون دلار امضا شد، اما به دلیل بروز مشکل در باز کردن اعتبار اسنادی (LC) توسط ایران، نارضایتی از مدیریت شرکت چینی، تملک اراضی، موافقت بیمه چین و بسیاری از عوامل دیگر به تعویق افتاد و عملا اعتبار اسنادی آن تا اواخر سال ۱۳۸۵ باز نشده بود که به دلیل گذشت مدت زمان طولانی و مقطوع بودن قرارداد، پیمانکاران چینی خواستار تغییر و افزایش قیمت تا ۷۹۰ میلیون دلار شدند و مجددا با ۴۰۰ میلیون دلار دوباره با شرکت جدید چینی قرارداد امضا و مقرر شد به مدت سه سال منطقه یک این آزادراه به طول ۳۲ کیلومتر (کن تا دوآب شهرستانک) تحویل داده شود.

آزادراه تهران- شمال از زمان‌بندی خود بسیار عقب است

نماینده مردم نوشهر و چالوس در مجلس شورای اسلامی معتقد است؛ پروژه آزادراه تهران- شمال از زمان‌بندی خود بسیار عقب است و نیاز به توجه ویژه و اعتبارات فراوان دارد.

انوشیروان محسنی‌بندپی با اشاره به محور چهارم از مرزن‌آباد تا چالوس که قرار بود پایان امسال به بهره‌برداری برسد، می‌گوید: سخن از بهره‌برداری این محور در پایان سال گذشته بود که به‌دلیل افزایش بارش‌ها و موانعی از این دست، بهره‌برداری از آن به سال ۹۱ موکول شد.

به گفته این نماینده مجلس هشتم، محور سوم هم از پل زنگوله هنوز هیچ اقدامی صورت نگرفته که قرار بود پیمانکاری برای آن مشخص شود، اما هنوز این اتفاق نیفتاده است.

آزادراه تهران - شمال درگیر بی توجهی دولت

به گفته رئیس فراکسیون مدیریت شهری و روستایی مجلس، دولت باید از بودجه‌های عمرانی، هزینه‌های پروژه احداث آزادراه تهران- شمال را بپردازد تا این طرح پس از ۳۰ سال به ثمر برسد.

محمدحسین مقیمی کمبود اعتبارات و کم توجهی دولت به پروژه آزادراه تهران-شمال را دلیل به ثمر نرسیدن این پروژه خواند و افزود: منابع دولت محدود است و کوتاهی دولت در وارد نکردن بخش خصوصی و فاینانس‌های داخلی و خارجی به این بخش مزید بر علت شده است.

نماینده خمین در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: دولت باید طرح‌ها را اجرا و منابع مالی لازم را تامین کند و بخش خصوصی را مشارکت دهد، در حال حاضر اعتباراتی که دولت و بخش خصوصی این پروژه که بنیاد مستضعفان است اختصاص می‌دهد پاسخگوی نیاز نیست.

این عضو کمیسیون عمران مجلس بر این باور است که  دولت باید از بودجه‌های عمرانی هزینه پروژه احداث آزادراه تهران- شمال را بپردازد و بخش خصوصی هم باید به موازات آن اعتبارات را لحاظ کند؛ چرا که این اعتبار تکاپوی نیاز فعلی را نمی‌دهد.

آزادراه تهران - شمال؛پروژِه‌ای رویایی

رئیس کمیسیون عمران مجلس، نیز تاکید کرد پروژه آزاد راه تهران- شمال، پروژه‌ای نیست که متولی آن فقط وزارت راه و شهرسازی باشد؛ بلکه این پروژه را نیز مانند سایر طرح‌ها باید به بخش خصوصی واگذار کرد.

علی‌اکبر آقایی‌مغانجویی با انتقاد از روند کند پروژه آزاد راه تهران- شمال اظهار کرد: بنیاد این آمادگی را دارد که قرارداد را واگذار کند، از سوی دیگر وزارت راه و شهرسازی باید تعیین تکلیف کند.

نماینده مردم سلماس در مجلس شورای اسلامی، افزود: این پروژه، پروژه‌ای نیست که متولی آن فقط وزارت راه و شهرسازی باشد؛ بلکه این پروژه را نیز مانند سایر طرح‌ها باید به بخش خصوصی واگذار کند.

به گفته رییس کمیسیون عمران مجلس هشتم، تا زمانی که وضعیت حقوقی قرارداد مشخص نشده امیدی به اتمام این آزادراه نیست.

اتمام تنها ۲ قطعه این آزادراه معادل بودجه یک سال وزارت راه و شهرسازی است

احمد صادقی مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور،  با اشاره به این‌که پروژه‌های آزاد‌راه‌های تهران- شمال، تهران- ساوه، کنار‌گذر شمالی مشهد، تبریز- زنجان، راه‌آهن‌های قزوین- رشت، انزلی، غرب کشور، ارومیه- مراغه، گرگان- اینچه برون، بزرگراه‌های رودهن- فیروز‌کوه- قائمشهر، بندر‌عباس- سیرجان، به دولت معرفی شده‌اند تا برای تکمیل سریع‌تر از منابع حاصل از فروش اوراق مشارکت به آنها اختصاص داده شود، اظهار کرد: با تکمیل عملیات اجرایی پروژه‌های نیمه تمام در سراسر کشور از محل درآمد فروش اوراق مشارکت، در سال‌های آتی ایمن‌تر و آسانتر شده و آمار سوانح جاده‌ای به نحو چشمگیری کاهش می‌یابد.

وی در ادامه درباره‌ آزاد‌راه تهران-شمال همچنین تاکید کرد: قطعات ۲ و سه این آزاد‌راه حداقل به سه هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد که معادل بودجه‌ یک سال وزارت راه و شهرسازی است، بنابراین تلاش داریم قطعات یک و چهارم را که اهمیت بسیاری دارند، تکمیل کنیم.

کارشناسان و بسیاری از مردم معتقدند در روزهای تعطیلی اخبار دایما ترافیک جاده چالوس را گزارش می‌کند و مشکلات زیادی برای مردم در این مسیر بروز می‌کند که باعث می‌شود گاهی تا ۱۰ ساعت طی این مسیر وقت آنان را بگیرد اما مسئولان همچنان فقط قول می‌دهند و عمل نمی‌کنند. بهتر بود رئیس‌جمهور به جای افتتاح پروژه‌های بزرگ دیگری مثل انتقال آب شمال به کویر این بزرگراه ر ا به اتمام می‌رساند.