بانوي سيستان طلسم بهارستان را شكست

او از طايفه بامري هاي شمال سيستان و بلوچستان است. اين زن در حالي به عنوان نخستين زن عرصه قانونگذاري كشور از خطه سيستان و بلوچستان برگزيده شده كه هيچ عكسي از او در فضاي مجازي و مهم تر از آن روي بروشورها و اقلام تبليغاتي اش به كار نرفته است.

کد خبر: ۲۴۲۷۲۱

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۰:۳۵

روزنامه اعتماد نوشت:

«حليمه عالي» پزشك متخصص داخلي، نخستين زن اهل سيستان و بلوچستان در عرصه قانونگذاري كشور شد.

او در حالي با 70 هزار و يك راي از مجموع 115 هزار و 428 راي ريخته شده مردم زابل، زهك و هيرمند به صندوق ها، در مرحله دوم نهمين دوره از انتخابات مجلس شوراي اسلامي يكي از 293 صندلي سبز خانه ملت را از آن خود كرد كه فضاي حاكم بر اين خطه از كشور چندان تمايل به ورود زنان به عرصه هاي مديريتي ندارد.

«حليمه عالي» 49 ساله به همراه «زهرا حيدري» از حوزه انتخابيه زاهدان و «مهين اسماعيل زايي» از حوزه انتخابيه چابهار، كنارك و نيكشهر سه نامزد تاييد صلاحيت شده از 48 نامزد شركت كننده در نهمين دوره رقابت براي كسب صندلي هاي هشت گانه قانونگذاري از سيستان و بلوچستان بودند.

نماينده دوم حوزه انتخابيه زابل، زهك و هيرمند همسر رييس اداره منابع طبيعي زابل و خواهر شهيد حسين عالي است كه در عمليات كربلاي پنج به درجه شهادت نائل شده بود.

ورود اين زن در دوره نهم مجلس شوراي اسلامي به ساختمان هرمي شكل قوه مقننه درست در زماني رقم خورده است كه مشهد و كلات كه چندين دوره كرسي هاي زنان را در خانه ملت شكل مي داد، اين دوره نماينده زني ندارد و عفت شريعتي، نماينده دوره هفتم و هشتم اين حوزه انتخابيه از ورود به مجلس در اين دوره بازمانده است.

حليمه عالي ديروز پس از قطعي شدن پيروزي اش در گلزارشهداي زابل در جمع مردم حاضر شد و از حسن اعتماد آنها به خود قدرداني كرد. اين زن در پي آن به مرحله دوم انتخابات راه يافت كه آراي دومين منتخب زابل در مرحله اول به دليل ايراداتي در مدرك تحصيلي اش باطل شد و دو نفر پس از او يعني دكتر «احمدعلي كيخا» و «حليمه عالي» به عنوان نفرات سوم و چهارم به دور دوم راه يافتند.

اما حال و هوايي كه به آراي 70هزاري اين منتخب منجر شد از سوي اهالي زابل تابعي از شرايط رقابتي حاكم بر فضاي اين منطقه تحليل مي شود كه براي درك بيشتر آن بايد مروري بر وضعيت فرهنگي اين خطه و تاثير آن بر فعاليت هاي سياسي - اجتماعي داشت. زابلي ها با يادآوري دوره هشتم رقابت هاي انتخاباتي براي مجلس شوراي اسلامي مي گويند در آن دوره آراي منتخب دوم يعني آقاي ده مرده از سوي نفر سوم مورد اعتراض قرار گرفت. آراي ده مرده باطل شد و نفر سوم و چهارم به دوره دوم راه يافتند.

يكي از فعالان فرهنگي زابل در گفت وگو با «اعتماد» درباره آن دوره از انتخابات گفت: «مردم از آنجايي كه از عملكرد شمارش آراي نفر سوم گله مند بودند در دور دوم براي نشان دادن اعتراض خود به او، به نفر چهارم يعني احمدعلي كيخا راي دادند و اين گونه او روانه خانه ملت شد.»

اينك نيز مردمي كه چنين تحليلي در اين باره دارند مي گويند باطل شدن آراي منتخب دوم ناشي از اعتراض احمدعلي كيخا بوده و به همين دليل مردم به حليمه عالي راي دادند.

به هر حال هر نيتي در پس آراي مردم اين خطه باشد منجر به شكسته شدن طلسم ورود زنان سيستان و بلوچستان به عرصه هاي كلان سياسي شده است. اين براي نخستين بار در تاريخ انتخابات 9 گانه مجلس شوراي اسلامي است كه سه زن براي رقابت تاييد صلاحيت شدند و در هشت دوره قبلي حتي يك زن نيز نامزد نشده بود.

بسترسازي مسيري براي زنان

مسيري كه اينك از سيستان و بلوچستان به بهارستان منتهي شده است، پيش از اين اواخر دهه 70 وقتي نخستين دوره از انتخابات شوراهاي شهر و روستا برگزار شد بستر سازي شده بود. پيش از اين پزشك زن، در دولت هفتم و هشتم نخستين بارقه هاي اميد براي مشاركت زنان در سطوح مديريتي و تصميم سازي در استان كم برخوردار سيستان و بلوچستان با ورود زناني چون «زينب خسروي» به شوراي شهر ايرانشهر و همچنين انتخاب او به عنوان رييس شوراي شهر ايرانشهر زده شده بود.

پس از ورود عده قابل توجهي از زناني كه عمدتا سابقه فعاليت در آموزش و پرورش را داشتند انتخاب سومين فرماندار زن كشور كه نخستين بخشدار زن در سيستان و بلوچستان بود، نقطه عطفي در فعاليت سياسي و مديريتي زنان در جنوب شرق كشور بود. «حميرا ريگي» كه كارشناس اداره كل بهزيستي در چابهار بود، با حكم وزير كشور به عنوان بخشدار بخش مركزي چابهار منصوب شد. او كه برخلاف رويه معمول در سيستان و بلوچستان مدير تعداد زيادي از كاركنان مرد فرمانداري شده بود، توانست با حضور موثر در عرصه مديريتي، قر ينه يي براي انتخاب هاي بعدي در مديريت سيستان و بلوچستان شود.

او البته به رسم خانواده خود زني فعال بود و در زمان فرمانداري خود با لباس محلي زنان بلوچ، با وجود بارداري تمام نقاط مرزي حوزه استحفاظي و مديريتي خود را سركشي مي كرد. حميرا ريگي درباره خانواده اش به اين نكته اشاره كرد كه: «در نخستين سال هايي كه شهر زاهدان متولد شده بود، عمه ام از طايفه ريگي تجارتخانه بزرگي در اين شهر داشت و مدام در حال رفت و آمد به پاكستان بود.»

شش حوزه انتخابيه خاص

سيستان و بلوچستان هشت كرسي نمايندگي در قوه مقننه كشور دارد. دو كرسي از شمال اين استان يعني زابل، زهك و هيرمند است، دو كرسي مربوط به مركز استان، يك كرسي مربوط به خاش، ميرجاوه و نصرت آباد، يك كرسي مربوط به سراوان، سيب و سوران و زابل، يك كرسي مربوط به حوزه پهناور و وسيع ايرانشهر، سرباز، دلگان و بخش هاي بمپور، آشار، لاشار، بنت و فنوج كه بالغ بر وسعت استان ايلام مي توان آن را در نظر گرفت. يك كرسي نيز شامل شهرستان هاي چابهار، كنارك و نيكشهر است.

از اين تعداد به طور معمول انتخابات در زابل تابع تبليغات فرهنگي، اقتصادي و قومي بوده است. به عبارت ديگر سه عنصر ياد شده در انتخاب منتخبان مردم نقش محوري دارند. علاوه بر وجود روابط طايفه يي در اين حوزه انتخابيه حضور 30 درصدي بلوچ ها در ميان سيستاني ها بر اين نوع راي دهي رنگ و رويي تازه بخشيده است. در زاهدان انتخابات همواره دو قطبي بوده و به طور معمول يك نماينده از اهل تسنن همواره به مجلس راه يافته است. در حوزه انتخابيه خاش، انتخابات به شدت تحت تاثير روابط قومي و طايفه يي است.

در سراوان و سيب و سوران 30 درصد محورهاي مهم در تعيين نتيجه انتخابات اقتصاد و 70 درصد آن تابع هاي فرهنگي است. در ايرانشهر كه حوزه وسيعي را شامل مي شود انتخابات متاثر از توابع مختلف و متنوعي است. در حوزه انتخابيه چابهار نيز اين مولفه هاي اقتصادي با 70درصد و مولفه هاي فرهنگي با 30 درصد در تعيين نتيجه موثرند.

آمارهايي از كمرنگي حضور زنان

نگاهي به آمارهاي مركز آمار ايران در سيستان و بلوچستان نشان مي دهد كه تنها 16 درصد از مديران، مقامات عالي رتبه و قانونگذاران در اين خطه را زنان تشكيل مي دهند. در رده شغلي «قانونگذاران، مقامات عالي رتبه و مديران» مركز آمار ايران گزارش داده است كه در اين استان 9 هزار و 137 نفر شاغل هستند كه از اين تعداد يك هزار و 379 نفر آنان را زنان تشكيل مي دهند و اين در حالي است كه فقط 136 نفر از اين تعداد در روستاها مشغولند.

فراكسيون بهداشت و جنوب شرق كشور

در دوره نهم مجلس شوراي اسلامي باز هم از ميان هشت نماينده استان سيستان و بلوچستان (14 شهرستان و شش حوزه انتخابيه) دو پزشك راهي بهارستان شده اند. سيستان و بلوچستان يكي از سه استان پايلوت براي اجراي آزمايشي پزشك خانواده بود كه خود به شدت با كمبود پزشك مواجه بوده و هست. حضور دكتر حسينعلي شهرياري، نماينده زاهدان و رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس و دكتر عبدالعزيز جمشيدزهي، نماينده سراوان و سيب و سوران فرصتي بود براي طرح مسائل و كمبودهاي سلامت و پزشكي اين خطه.

اما از سوي ديگر محمدقيوم دهقاني نماينده ايرانشهر، سرباز و دلگان بود كه به شكل مستمر با وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در ارتباط بود تا دانشكده پرستاري ايرانشهر و دانشگاه علوم پزشكي ولايت را در ايرانشهر راه اندازي كند زيرا به خوبي مي دانست كه نبود متخصصاني نظير سونوگرافيست زن در آن خطه و با توجه به فرهنگ غالب مردم چه رنجي به مردم بلوچستان تحميل كرده است و گاه زنان براي يك سونوگرافي ساده به زاهدان يا به كرمان مراجعه مي كنند. حال ورود يك پزشك متخصص داخلي به مجلس و احتمال جا گرفتن او در كميسيون بهداشت و درمان مجلس مي تواند باز هم فرصتي براي طرح مسائل سلامت اين خطه باشد.