دلايل مثبت بودن مذاكرات استانبول براي ايران

کد خبر: ۲۴۲۶۷۷

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۰۸:۲۹

سایت ایران هسته ای نوشت:

اين سوال كه چرا مذاكرات استانبول از ديد ايران مثبت بود، سوال مهمي است كه همچنان پاسخي درخور نيافته است. اين نوشته تلاش مي كند پاسخي روشن به اين سوال عرضه كند.

تيم مذاكره كننده جمهوري اسلامي ايران در حالي براي آغاز مذاكرات استانبول 2 وارد اين شهر شد كه اولا تجربه اي روشن از مذاكرات گذشته در اختيار داشت، ثانيا پس از بحث هاي مفصل و در عالي ترين سطوح درون كشور به يك جمع بندي كاملا روشن از مباني مذاكراتي خود دست يافته بودو ثالثا شناختي كامل از سناريوي گروه 1+5 در اين مذاكرات در اختيار داشت.

به گزارش منابع تحليلي در اينترنت، مهم ترين نكات قابل توجه درون مذاكرات به شرح زير بوده است:

اول- بر خلاف آنچه منابع غربي در هفته هاي ماقبل مذاكرات گفته بودند و تحليل هاي مفصلي كه در اين باره منتشر شده بود، گروه 1+5 درون مذاكرات هيچ كدام از درخواست هايي را كه پيش از مذاكرات انتظار مي رفت در مذاكرات مطرح شود، مطرح نكرد. درون مذاكرات هيچ بحثي درباره غني سازي 20 درصد، فردو و ... به ميان نيامد.

علت هاي اين امر چنين است:

1- گروه 1+5 نگران بود كه اگر درخواست هاي فراقانوني از ايران مطرح كند حتما مذاكرات در ساعات اوليه شكست خواهد خورد.

2- گروه 1+5 درباره گامي كه بايد از ايران درخواست كند، جمع بندي داخلي واحدي نداشت و اين امري است كه در ملاقات هاي دوجانبه با اعضاي اين گروه نمايان شد.

دوم- در همان ساعات آغازين مذاكرات براي تيم ايران مشخص شد كه گروه 1+5 به شدت نگران شكست مذاكرات و خواهان تداوم مذاكرات به هر قيمت ممكن است. در واقع در اين دور از مذاكرات طرف غربي نيازمند تداوم مذاكرات بود و اين نياز را به شيوه هاي مختلف ابراز كرد.

علت هاي اين امر چنين است:

1- 1+5 مي دانست كه در صورت شكست مذاكرات بايد مجددا وارد فاز مقابله جويي با ايران شود در حالي كه اولا درباره اقدام خصمانه اي كه بايد در مقابل ايران برداشته شود هيچ توافقي ميان گروه 1+5 وجود نداشت و ثانيا راهبرد فشار آزمون خود را پس داده و ناكارآمدي آن ثابت شده است.

2- به نظر مي رسد گروه 1+5 نگراني جدي از بابت تاثيري كه هرگونه شكست يا عدم توافق در مذاكرات روي بازار جهاني نفت خواهد گذاشت، داشت.

3- همچنين شكست مذاكرات راهبرد انتخاباتي باراك اوباما براي انتخابات رياست جمهوري ماه نوامبر را به طور كامل تخريب مي كرد.

4- بنابراين، نياز جدي و غير قابل رفع امريكا در اين مذاكرات به مثبت بودن فضا و ضرورت تداوم مذكرات، اين كشور را واداشت كه امتيازهاي قابل توجهي به ايران واگذار نمايد كه در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد.

سوم- بر مبناي آنچه در پاراگراف هاي قبلي گفته شد، ايران 4 دستاور مهم در مذاكرات استانبول 2 داشت:

1- شرايطي بوجود آمد كه 1+5 بويژه امريكا نتوانست هيچ كدام از تهديدها و درخواست هاي خود را مطرح نمايد.

2-، 1+5 براي نخستين بار اين موضوع را پذيرفت و كاترين اشتون مسئول و رييس گروه مذاكره كننده 1+5 هم در سخنان پاياني خود بر اين امر تاكيد كرد كه مبناي هرگونه مذاكره آينده درباره برنامه هسته اي ايران معاهده ان پي تي خواهد بود. در حالي كه تا پيش از اين گروه 1+5 تلاش مي كرد حقوق قطعي ايران طبق ان پي تي را انكار نمايد، تصريح به اين امر يك دستاورد مهم براي ايران محسوب مي شود و نشان دهنده آن است كه 1+5 تحت تاثير راهبرد مقاومت ايران ديدگاه خود در اين زمينه را به طور كامل تعديل كرده است.

3. همچنين گروه 1+5 در اين مذاكرات بدون اينكه نامي از يك طرح خاص از جمله طرح روسيه در ميان باشد پذيرفت كه هرگونه مذاكره در آينده بر مبناي نوعي رهيافت گام به گام انجام خواهد شد.

معناي روشن اين امر آن است كه:

اولا- اين گروه به ناكارآمدي رهيافت دو مسيره فشار-مذاكره پي برده است.

ثانيا- اين گروه پذيرفته است كه جاده اعتماد سازي يك جاده دو طرفه است و در ازاي اقداماتي كه ايران انجام مي دهد 1+5 هم بايد گام هايي متناسب و هم وزن بردارد. به عبارت ديگر 1+5 روند امتيازدهي به ايران را پذيرفته و آغاز كرده است.

4.درون مذاكرات ايران بر اين نكته تاكيد كرد كه غرب بايد روند اعتمادسازي در مقابل ملت ايران را آغاز نمايد. اين اعتماد سازي هم بايد در جبران اقدامات خصمانه اي باشد كه تا كنون عليه ملت ايران به عمل آمده و هم در پاسخ به گام هاي بسيار جدي كه تا امروز ايران برداشته و از جانب 1+5 بي پاسخ مانده است. علاوه بر اين، ايران تاكيد نمود كه هرگونه اعتمادسازي از جانب گروه 1+5 بايد به شكل برداشتن گام هاي ملموس و عيني باشد و شعار و كلي گويي پذيرفته نخواهد بود.

چهارم- تيم مذاكره كننده ايران در مذاكرات استانبول 2 بر اين نكته تاكيد كرد كه فتواي رهبرمعظم انقلاب اسلامي درباره حرمت ساخت و استفاده از سلاح هاي هسته اي يك مبناي بسيار روشن در زمينه رفتار هسته اي ايران فراهم مي آورد و ضمانتي معتبرتر از آن براي صلح آميز باقي ماندن ماهيت برنامه ايران وجود ندارد.