رفسنجاني: روحانيت مسايل کشور را جدي بگيرد

وي خاطرنشان كرد: از ويژگي‌هاي مرحوم فيض كاشاني جامعيت وي بود كه البته به خاصيت تاريخي آن زمان هم مربوط مي‌شد كه همه‌ علوم در حوزه‌هاي علميه تدريس مي‌شد. برخي افراد در علوم، جامعيت داشتند و برخي ديگر در علم خاصي متخصص بودند. اما فيض به نظر مي‌رسد كه به همه‌ علوم از جمله عرفان، فلسفه و قرآن و سنت واقف بوده و نهايتا به نحله وحياني اصالت دارد.

کد خبر: ۲۴۲۰۰

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۸۷ - ۱۱:۵۳

رييس مجلس خبرگان گفت: تاريخ ما نشان مي‌دهد كه در همه‌ مقاطع بعد از عصر ائمه، روحانيت شيعه هميشه مهمترين ركن استقرار، ثبات و استقلال جامعه خود بوده‌اند.

به گزارش ايسنا، آيت‌الله هاشمي رفسنجاني طي سخناني در كنگره بزرگداشت محسن فيض كاشاني يادآور شد: روحانيت هميشه پناهگاه مردم و محكم‌ترين پايگاه ارتباط مردم با دولت‌هاي مقبول بوده است و مي‌توان از آن به عنوان لنگر ثبات و بقاي امت اسلامي ياد كرد.

وي افزود: آخرين برگي كه ما در اختيار داريم دوره‌ پس از انهدام رضاشاه و آمدن روحانيت بعد از شهريور 1320 است كه مي‌بينيم روحانيت چه نقش‌هايي ايفا كرد كه منجر به انقلاب اسلامي ايران شد و كشور را يك‌جا از چنگ استكبار و استبداد نجات داد كه اين دو، دو لبه‌ قيچي هستند كه از منافع مردم به نفع خود استفاده مي‌كردند.

وي ادامه داد: پس از اين‌كه ملت ما آزاد شد، استقلال گرفت و بر اساس اسلام و قانون اساسي مستحكم راه درستي را در پيش گرفت. اگر روحانيت روزي به هر دليلي دچار انزوا شود ما دچار مشكلات واقعي مي‌شويم. روحانيت بايد مسايل مملكت را جدي بگيرد. حوزه‌هاي علميه نيرومند هستند و مهم‌ترين مكاني هستند كه مردم به آن در كنار دانشگاه مراجعه مي‌كنند. دانشگاه‌هاي ما هم امروز رو به پيش هستند و علماي حوزه و دانشگاه امروز بايد محور و متكي قرار بگيرند.

رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اين‌كه " اساتيد حوزه و دانشگاه نه به دنبال پست و سمت بلكه به دنبال عظمت اسلام، تشيع و ايران هستند" خاطرنشان كرد: برخي افراد معتقد هستند كه بايد منهاي روحانيت عمل كرد و در عمل به اين اقدام دست مي‌زنند. آن‌ها بايد بدانند كه دارند خيانت مي‌كنند. نبايد به دنبال زدن پايه‌هاي خود باشند؛ چراكه اگر تنه را بزنند چيزي از شاخ و برگ‌ها نمي‌ماند. آن‌ها آن‌قدر ريشه ندارند كه بتوانند افكار متنوع را به دور خود جمع كنند.

وي با تاكيد بر لزوم حركت حساس‌تر و به‌روزتر علما و روحانيون اظهار كرد: ما وارث همان حوزه‌اي هستيم كه كساني مثل فيض كاشاني در اين حوزه‌ها در همه رشته‌ها متخصص بوده‌اند. امروز هم حوزه‌ها بايد همه‌ علوم، به‌ويژه علوم انساني را داشته باشند و فتواها بايد متكي به تخصص باشد تا با همين سرمايه، انقلاب را تحويل امام زمان‌مان بدهيم.

به گزارش ايسنا رييس مجلس خبرگان خاطرنشان كرد: در زمان قبل از فيض اتفاق مهمي كه افتاد اين بود كه ايران رسما تشيع را مذهب خود اعلام كرد و اين به خاطر اختلافات جدي شيعه و سني در آن زمان و فشار حكومت سني عثماني به ايران بود. از اين جهت بايد به صفوي‌ها احترام زيادي بگذاريم. گرچه ممكن است از نظر روشنفكران، آن‌ها در برخي مسايل نقاط ضعفي داشته باشند كه همين‌طور هم هست اما مساله فقط اين نيست. در آن زمان كسي جرأت نمي‌كرد شيعه بودن را علني اعلام كند اما صفوي‌ها اين كار را كردند.

وي افزود: صفويان به اكثريت مردم كه شيعه بودند تكيه و پايه‌هاي حكومت خود را مستحكم كردند. اين اولين بار بود كه علما در سراسر بلاد اسلامي با حكومت همزبان مي‌شدند و براي آن‌ها فرصت جديدي به وجود آمد تا جايي كه حتي علما از جاهاي ديگر به ايران مهاجرت مي‌كردند و اين يك همكاري متقابل بين حكومت و روحانيت بود. حكومت از طريق روحانيت پايه‌هاي خود را مستحكم و روحانيت هم از حكومت براي افشاي رازهاي در سينه و آرزوهاي در سر استفاده مي‌كرد.

وي خاطرنشان كرد: اتكاي اصلي صفويان به افكار عمومي بود كه در آن زمان قالب روحيه مردم، روحيه ديني بود. اگر روحانيت و حوزه‌ها تقويت نمي‌شد كسي به ميدان نمي‌آمد كه طلسم 2500 ساله‌ شاهنشاهي را بشكند و دست استعمارگران را از ايران كوتاه كند. اين كار با قدرت روحانيت، مردم متدين، درايت آن‌ها و رهبري بي‌نظير و تاريخي امام راحل بود كه اتفاق افتاد. اين روحيات اكنون در ملت ما نهادينه شده و ان‌شاءالله بهتر هم خواهد شد.

هاشمي رفسنجاني با بيان اين‌كه " فيض كاشاني هم مورد اتهام است و هم مورد تمجيد" ادامه داد: او به دنبال كسب معرفت از تمام نحله‌ها بود و به خاطر اين‌كه در تمام نحله‌ها حضور داشت و كتاب مي‌نوشت و در همه‌ بخش‌ها هم تاييد مي‌كرد، نحله‌هاي ديگر او را متهم مي‌كردند. اگر ايشان از متصوفه خوانده مي‌شود به اين علت است كه مدتي تحقيقاتش در تصوف بوده و همكاري هم مي‌كرده است. فيض كاشاني در قم خدمت ملاصدرا رسيد و فلسفه خواند و تا جايي درخشيد كه با دختر ملاصدرا ازدواج كرد و لقب فيض فياض را از جهت دانش فلسفي‌اش كسب كرد.

وي با بيان اين‌كه " فيض كاشاني كار بزرگي در علم اخلاق انجام داد" گفت: تا زمان فيض، محور اخلاق، علوم غزالي بود كه البته آن هم علوم خوبي بود اما اسلام نابي كه بايد آن را از اهل بيت بگيريم در آن كم آمده بود. فيض اين اسلام را به اخلاق اضافه كرد كه تطبيق آن كار بزرگ و پرحوصله‌اي بود اما اقدام ارزشمندي است.

امام جمعه موقت تهران يادآور شد: فيض كاشاني در آن دوران حكم به وجوب نماز جمعه داد و با توجه به مبسوط‌اليد بودن مسلمانان در آن دوران، در كاشان نماز جمعه مي‌خواند و با وجود اين‌كه با حكومت چندان خوب نبود از طرف حكومت در اصفهان امام جمعه شد. در زمان فيض كاشاني، ملاصدرا در قم محور فلسفه بود، در شيراز محور فقه، در اصفهان همه علوم و در مكه و مدينه استرآبادي‌ها وجود داشتند كه مكتب اخباري را تشكيل دادند. اخباري‌ها البته در قطعه‌اي به علوم فقهي آسيب زدند و رويكرد اخباري و اصولي فيض را مي‌توان نقطه ضعف او خواند.

وي با بيان اين‌كه " نجات در محور قرار دادن قرآن و نيافتادن به دام افراط و تفريط‌هاست" اظهار كرد: متصوفه در زمان فيض نفوذ سياسي داشتند و شيخ به تصوف متهم شده بود. البته خود فيض اشكالاتي هم به تصوف گرفته است و از اين جهت كه اكنون هم ما به برخي از اين آسيب‌ها مبتلا هستيم من اشكالاتي كه فيض گفته بود را يادآوري مي‌كنم؛ يكي اين‌كه صوفيان تصور مي‌كنند از بشريت بالاتر رفته و مقام فوق بشر دارند. آن‌ها خيال مي‌كنند هر كاري مي‌توانند انجام دهند و در زندگي بشر دخالت تكويني داشته باشند. صوفيان ادعاي علم غيب دارند و با رياضت مدعي تسخير اجنه و حل مشكلات به كمك آن‌ها هستند.مي‌گويند كه به مقام معرفت و كرامت رسيده‌اند، ادعاي آن‌ها در ملكوت شنيده مي‌شود و در جبروت به آن‌ها پاسخ داده مي‌شود. هم‌چنين مريدان به پاي آن‌ها مي‌افتند و از آن‌ها مي‌خواهند به دليل اين‌كه واصل شده‌اند در انجام هر عملي آزاد باشند و اين اجازه به آن‌ها داده مي‌شد.

رييس مجلس خبرگان تاكيد كرد: خيلي از اين مسايل با عوض شدن شكلش در تاريخ مانع عقلاني‌گري شيعيان بوده است.جامعه‌ ما هيچ‌گاه از افراد مدعي كرامت راحت نبوده است. البته هستند كساني كه واقعا كرامت دارند اما آن‌ها كرامت‌فروشي نمي‌كنند و آن را به رخ نمي‌كشند. البته برخي از اين مسايل در مورد زمان حال صدق نمي‌كند اما ريشه‌ آن‌ها بيشتر از متصوفه و مدعيان ارتباط با ائمه است. يكي ديگر از مشكلات متصوفه، زهدفروشي آن‌ها و ترساندن مردم از دنيا بود؛ به طوري كه جامعه را در حال عقب‌ماندگي نگه مي‌داشتند و اين بسيار خطرناك است.

وي ادامه داد: راه خدا اين است كه ما موظفيم امت و كشور اسلامي را غني كنيم و امكانات به دست بياوريم. اين جزو معارف اصلي متقن ماست ولي ادبيات تصوف بر عده‌اي تاثير گذاشته است. زهدفروشي هم فرد را تباه و هم مردم را منحرف مي‌كند؛ در حالي كه زهد واقعي با همه فعاليت‌هاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي مي‌سازد و فرد مي‌تواند از همان طريق به خدا نزديك شود اما در عين حال وابسته به دنيا نباشد.

وي هم‌چنين با اشاره به محل برگزاري كنگره‌ي فيض كاشاني گفت: خوشبختانه مدرسه شهيد مطهري عاقبت به خير شد. در دوره‌اي كه اين مدرسه در اختيار رژيم شاه بود مشكلاتي داشت اما اكنون به مركز تعليم، تربيت و تحقيق تبديل شده و شاگردان و فارغ‌التحصيلان خوبي به جامعه ارايه كرده است. ما در دوران شاه چند روزي با آقايان امامي كاشاني و مهدوي كني در اين‌جا بوديم. 10 نفر از قم براي يادگيري برخي از علوم انتخاب شده بوديم و اين سياست آيت‌الله بروجردي براي اعزام به خارج بود. اين خاطره‌اي براي وصل گذشته به امروز است.

رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام هم‌چنين با اشاره به تغييرات ياد شده در ميدان بهارستان و مدرسه‌ عالي شهيد مطهري گفت: ساختمان مجلس شوراي اسلامي و سپهسالار آثار خوبي است كه به جا مانده است. من در زمان رياست جمهوري فكري داشتم كه در محاق مانده و آن اين‌كه ميدان بهارستان تا سرچشمه ادامه پيدا كند. در سرچشمه هم مدرسه‌ الهيات را داريم كه بزرگاني مثل مطهري، بهشتي و باهنر در آن‌جا تحصيل كرده‌اند و قتلگاه 72 تن است. آن‌جا مركز حزب جمهوري بود كه قدم بزرگي در تثبيت انقلاب و بيرون راندن عوامل فساد از كشور برداشت. اميدوارم اين ميدان ساخته شود و مركز تاريخ‌سازي در متن تهران باشد.