خزر در آستانه مرگ تدريجي است

بررسيها نشان مي دهد که توسعه مهارگسيخته خزر، تعادل اکولوژيکي اين دريا را برهم زده است و تداوم اين روند مشکلات عديده اي را براي حاشيه نشينان خزر ايجاد کرده است.

کد خبر: ۲۴۱۰۳

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۳۸۷ - ۱۱:۴۳

شماري از کارشناسان با ابراز نگراني از روند آلودگي زيست محيطي درياي خزر معتقدند اين درياچه در آستانه مرگ تدريجي است و چاره انديشي و تدبير براي رفع مشکلات آن به تعامل منطقه اي و فرامنطقه اي نياز دارد.

به گزارش خبرگزاري مهر آلودگي و تخريب محيط زيست درياي خزر موجب شده تا شمار آبزيان موجود در اين درياچه روند نزولي پيدا کند و نسل بسياري از آنها منقرض شده يا در معرض انقراض قرار گيرد.

نيازسنجي‌ها نشان مي دهد که رفع چالشهاي اين گنجينه ارزشمند محيط زيست جز با تعامل و هم انديشي کشورهاي حاشيه درياي خزر و عزم فراملي و بين المللي محقق نمي شود.

اين در حالي است که روزانه صدها هزار مترمکعب انواع آلاينده هاي شيميايي و صنعتي و نفتي از طريق حوزه هاي آبريز به اين درياچه بسته وارد مي شود.

برآيندها نشان مي دهد که در صورت کم توجهي و سهل انگاري نسبت به اين ذخيره ارزشمند زيست محيطي در آينده نزديک شاهد از دست دادن کامل اين سرمايه بين المللي خواهيم بود همچنين يافته هاي پژوهشي نيز نشان مي دهد که در صورت تداوم ورود آلاينده ها، صيد بي رويه و قاچاق، ميزان صيد ماهيان خاوياري تا دهه آينده در درياي خزر به صفر خواهد رسيد.

به تاکيد کارشناسان، پويايي درياي خزر با حفظ تنوع گياهي و جانوري و گونه‌هاي توليدکننده اوليه، امکان پذير است و حفظ سلامت اکوسيستم خزر پيش نياز توسعه پايدار است.

پنج ميليون تن آلاينده از استانهاي شمالي ايران به درياي خزر مي ريزد
بر اساس آمار انستيتو درياي خزر، سالانه پنج ميليون تن مواد آلاينده از استانهاي شمالي ايران وارد درياي خزر مي شود و اکنون زنگ خطر ناشي از مرگ تدريجي خزر به صدا درآمده و تداوم روند آلودگي، اين دريا را به زباله داني در آينده تبديل مي کند.

از آنجا که بيش از 700 کيلومتر از نوار ساحلي خزر در استانهاي شمالي واقع است، تشکيل کارگروه ويژه براي بررسي و پيگيري مسائل درياي خزر امري الزامي است. همچنين با توجه به نقش درياي خزر در توسعه صنعت گردشگري، توسعه زيرساختها و برنامه ريزي براي بهره مندي از ظرفيتها و پتانسيل هاي اين صنعت پايدار در حاشيه خزر از جمله استان گلستان ضرورت دارد.اين در حالي است که سهم استانهاي شمالي از جمله گلستان از صنعت گردشگرپذير در کرانه خزر ناچيز يا صفر است.

مسائل مربوط به تحولات منطقه و رژيم حقوقي درياي خزر، حمل و نقل دريايي و ترانزيت کالا و مروري بر منابع زنده درياي خزر از جمله مواردي است که بايد به آن توجه ويژه شود.

نبود ايستگاه دائم پالايش آلودگي آب در درياي خزر نيز از مسائلي است که برنامه ريزان بايد در برنامه ها اين اصل را مدنظر قرار دهند.

زنگ خطر ناشي از مرگ تدريجي خزر به صدا درآمده و تداوم روند آلودگي اين دريا را به زباله داني در آينده تبديل مي کند
به هرروي خزر براي رهايي از بند چالشها و مشکلات نيازمند عزم ملي، برنامه مدون اصولي و تدبير کلان نگر است.114 گونه، 63 زيرگونه و 14 نژاد از کمياب ترين ماهيان جهان در درياي خزر زيست و زادآوري مي کنند.

در اين خصوص يک کارشناس محيط زيست دريايي در گفتگو با خبرنگار مهر راه اندازي ايستگاههاي دائم پايش آلودگي آب در درياي شمال را ضرورتي اجتناب ناپذير دانست.

محسن حقي افزود: متاسفانه بحران آلودگي آب در همه جاي دنيا وجود دارد و در مناطقي که سيستمهاي پايش و حفاظتي همچنين کنترل کمتر است آلودگي توسعه پيدا مي کند.

وي بيان داشت: در اين خصوص مطالعات زيادي انجام شده و در حال انجام است به طوري که از سال گذشته هر دو يا سه ماه يکبار در جنوب براي سنجش ميزان آلودگي نمونه برداري انجام مي شود.

به تاکيد اين کارشناس در حال حاضر بيشترين آلودگيها از ناحيه کشورهاي حاشيه شمالي وارد درياي خزر مي شود و آلاينده هاي شيميايي، آب توازن کشتيها و ورود نفت، بيشترين نقش را در آلودگي اين دريا دارد.

حقي يادآور شد: موجوداتي که در بستر درياي خزر زندگي مي کنند بيشتر در معرض خطر نابودي قرار دارند، زيرا اين موجودات به محض قرار گرفتن در محيطي با آلودگي اندک به سرعت از بين مي روند بنابراين لازم است که در اين خصوص مسئولان اقداماتي جدي انجام دهند.

ضرورت تشکيل کارگروهي ويژه براي پپگيري مسائل درياي خزر
سيدمحمد کريمي استاندار مازندران نيز گفت: بيش از 380 کيلومتر از نوار ساحلي خزر در اين استان واقع شده،بنابراين ضرورت دارد با همکاري استانهاي ديگر کارگروه مورد نظر شکل بگيرد.

وي اظهار داشت: اهداف مورد نظر در اين نشست و اجلاس بايد پيگيري شود تا در برنامه هاي آينده در اولويت قرار گيرد.

نماينده ولي فقيه در استان گلستان نيز گفت: دريا در اسلام مکان مقدسي است و بايد از اين سرمايه به نحو مطلوب استفاده شود.

آيت الله سيدکاظم نورمفيدي افزود: آلودگي درياي خزر از جمله مشکلات اين دريا بوده که براي کاهش آن بايد برنامه ريزي شود و استانهاي شمالي در قبال مسائلي نظير آلودگي درياي خزر مسئول هستند و بايد فکري در اين زمينه اتخاذ شود.

وي يادآورشد: آلودگي درياي خزر بر ميزان ذخاير آبزيان اين دريا تاثير منفي گذاشته است، به عنوان نمونه ميزان برداشت خاويار از درياي خزر نسبت به دهه گذشته يک چهارم کاهش يافته است.

نورمفيدي به سهم استان گلستان از درياي خزر اشاره کرد و افزود: سهم درآمدي استان از ذخاير اين استان ناچيز است و بايد در زمينه توسعه گردشگري در اين بخش برنامه ريزي شود.

به هر ترتيب وجود درياي خزر يا درياچه اي با اين وسعت و قابليت موضوعي نيست که بتنوان به سادگي و بدون توجه از آن گذشته اما حفظ اين سرمايه هاي عظيم نيازمند توجه بيشتر مسئولان و دست اندرکاران و برنامه ريزي در سطح کلان است و نبايد با بي توجهي به آن، اين سرمايه گرانبها را از دست داد.