انتشار گزارشی که یک سال منتشر نشده بود!

پس از آغاز هدفمندسازی یارانه‌ها، یکی از موضوعاتی که همیشه مورد بحث کارشناسان بود، «افزایش هزینه‌های تولید» پس از اجرای این طرح بوده است. بانک مرکزی پس از وقفه‌ای حدود یک‌ساله، سکوت خود را شکست و گزارش‌هایی در این موضوع منتشر کرده است.

کد خبر: ۲۳۹۰۸۶

تاریخ: ۳۱ فروردين ۱۳۹۱ - ۱۰:۵۵

بانک مرکزی با انتشار گزارشی اعلام کرد: شاخص بهای تولید‌کننده در یازده ماه نخست سال 90، 35.7 درصد نسبت به دوره مشابه سال پیش افزایش نشان می‌دهد؛‌ این بدین معناست که ـ به طور میانگین ـ شاخص هزینه‌های تولیدکننده از آغاز فروردین سال 90 تا پایان بهمن همین سال، 35.7 درصد نسبت به همین دوره در سال 89 افزایش نشان می‌دهد.

به گزارش «تابناک»، انتشار گزارش شاخص هزینه‌های تولیدکننده پس از اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها آغاز شد، ولی بانک مرکزی، تنها در سه ماه نخست سال، به انتشار آمار مربوط به شاخص هزینه‌های تولیدکننده پرداخت و پس از ماه سوم اجرای این طرح، گزارشی از انتشار آمار یاد شده دیده نشد، تا اینکه دیروز بانک مرکزی، سکوت یک ساله خود را شکست.

بنا بر آمار گذشته‌ای که بانک مرکزی منتشر کرده بود، در ماه نخست پس از هدفمندی یارانه‌ها (دی 89) شاخص هزینه‌های تولیدکننده، رشد 31 درصدی داشته و در ماه سوم نیز شاخص هزینه‌های تولیدکننده، افزایش 34 درصدی را به نمایش گذاشته است.

حال آن که بر پایه آمار جدید بانک مرکزی، شاخص هزینه‌های تولیدکننده در دی 90، رشد 21.9 درصدی را نسبت به دی ماه سال 89 داشته است.

این گزارش همچنین آورده است، در حالی شاخص هزینه‌های تولید‌کننده در دی 90، 21.9 درصد نسبت به دی 89 تغییر کرده که شاخص هزینه‌های تولید‌کننده در دی 89 نسبت به دی 88 رشد 31 درصدی داشته است؛ به این معنا که شاخص هزینه‌های تولیدکننده در دی 90 نسبت به دی 88 از رشد 25.9 درصدی برخوردار بوده است؛ بنابراین، اگر بخواهیم هزینه‌های تولیدکننده را پس از هدفمندی یارانه‌ها محاسبه کنیم، همین دو آمار کافی است:

ـ نخست این که در ماه اول اجرای این طرح (دی 89)، شاخص هزینه‌های تولید‌کننده 31 درصد افزایش یافته، حال آن که (دوم) در دی ماه 90 این شاخص نسبت به دی 89، 21.9 درصد افزایش یافته است.

به این ترتیب، این دو آمار نشان می‌دهد که تقریبا با اجرای طرح هدفمندی، هزینه‌های تولید کنندگان، 52.9 درصد افزایش یافته است.

حال با مقایسه افزایش نزدیک 50 درصدی هزینه‌های تولیدکننده در کنار رشد قیمت محصولات تولیدی، می‌توان زیان‌ بالای تولیدکنندگان از افزایش هزینه‌هایشان را دید.

بر پایه دانسته‌های مرکز آمار، شاخص هزینه‌های کالایی مصرف کنندگان در طول مدت اجرای هدفمندی، افزایش 42 درصدی داشته است؛ بنابراین، می‌توان 42 درصد برای رشد درآمد تولید کنندگان در نظر گرفت؛ 42 درصد رشد درآمد در کنار رشد 50 درصدی هزینه‌های تولید کنندگان نشان از ضرر تولید دارد.

به بیان ساده‌تر، از آنجا که تولیدکنندگان، توان افزایش قیمت‌های محصول ـ بنا بر افزایش هزینه‌های خود ـ را ندارند، عملا از ناحیه افزایش هزینه‌های خود متضرر می‌شوند؛ بنابراین، نه تنها سودی نبرده‌اند، بلکه احتمال ورشکستگی و تعطیلی آنها نیز هست؛ چیزی که رکود تورمی موجود اقتصاد ایران، آن را تأیید می‌کند.

البته اجازه افزایش قیمت‌ها بر پایه هزینه‌های تولید نیز راه درستی نیست، چرا که راه درست آن است که ابزار کاهش قیمت‌ها با مبتنی کردن تولید بر تحقیق و توسعه بومی فراهم شود. در غیر این صورت، با افزایش هزینه‌های تولید، بناچار قیمت‌ها افزایش یافته و نیروی کار بیرون می‌رود؛ بنابراین، نه تنها هیچ دستاور مثبتی به دست نمی‌آید، بلکه این رکود تورمی است که به اقتصاد ایران هدیه داده می‌شود.