آبی‌پوشان «طوارق» چه کسانی هستند؟

همزمان با کودتای نظامیان در کشور مالی شاهد شورش گروهی به نام «طوارق» در این کشور بودیم که با استفاده از شرایط پیش آمده برخی از شهرهای شمال مالی را تصرف کرده و پس از مدتی خبر تشکیل کشوری به نام «ازواد» و استقلال از مالی را منتشر کردند.

کد خبر: ۲۳۶۹۳۲

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۱ - ۱۱:۱۵

این مردمان بیابان‌گرد که به دلیل لباس رسمی آنها که به رنگ آبی است، «آبی پوشان» نیز می‌گویند با گله‌های شتر خود بدون توجه به مرزها و موانع موجود میان کشورها در دیگر کشورهای آفریقایی تردد می‌کنند.

به گزارش فارس، همزمان با کودتای نظامیان در کشور مالی شاهد شورش گروهی به نام «طوارق» در این کشور بودیم که با استفاده از شرایط پیش آمده برخی از شهرهای شمال مالی را تصرف کرده و پس از مدتی خبر تشکیل کشوری به نام «ازواد» و استقلال از مالی را منتشر کردند.

صرف نظر از واکنش‌های صورت گرفته در برابر اعلام این خبر مطلب زیر تلاش می‌کند، به معرفی این گروه بپردازد.

طوارق: وجه تسمیه، محل اقامت، دین و زبان
«طوارق» یا «آمازیگ‌های صحرا» که احیانا به آنها «مردان آبی بیابان» هم اطلاق می‌شود، مردمانی بیابانگرد هستند که در صحرای بزرگ آفریقا و به ویژه در بیابان‌های الجزایر، مالی، نیجر ، لیبی و بورکینافاسو می‌توان حضور آنها را مشاهده کرد.

طوارق مسلمانان اهل سنت مالکی با آمیزه‌ای از عقاید آفریقایی هستند و هویت آنها همان هویت ساکنان شمال آفریقاست و به زبان آمازیگ و عربی الجزایری و الجزایری بیابانی سخن می‌گویند.

طوراق ترجیح می دهند که آنها را «ایموهاگ» بنامند که به معنای «مردان شرافتمند آزاد» است و هم اکنون محل اصلی سکونت آنها را تونس، شمال مالی، نیجر، غرب لیبی، جنوب مصر و جنوب الجزایر تشکیل می‌دهد و خیمه‌ها و چادرها محل اصلی سکونت آنهاست، اگرچه در این میان دارای خانه‌های گلی نیز هستند.

از نکات بسیار جالب در میان عادات و آداب و رسوم طوارقی‌ها جایگاه «زن» در جوامع آنهاست. در حالی‌که بسیاری از جوامع جهان به سوی مردان و تمرکز و تکیه بر آنها توجه دارد و حتی برخی جوامع ارزشی برای زنان قائل نمی‌شوند، «زن» در جامعه طوارقی‌ها جایگاه بسیار ویژه و ارزشمندی دارد و از قدرت و استقلال بسیاری برخوردار است.

این مردمان بیابان‌گرد که به دلیل لباس رسمی آنها که به رنگ آبی است، «آبی پوشان» نیز می‌گویند با گله‌های شتر خود بدون توجه به مرزها و موانع موجود میان کشورها در دیگر کشورهای آفریقایی تردد می‌کنند و از گذشته‌های دور به جنگجو بودن مبارزات مسلحانه معروف و همواره مسلح بوده و با خود سلاح حمل می‌کنند.

طوارق: در عرصه سیاسی
اما در بعد سیاسی شورشیان الطوارق را باید بزرگ‌ترین گروه تجزیه‌طلب و شورشی کشور مالی به شمار آورد که وابسته به «جنبش ملی آزادسازی ازواد» و گروه «یاران دین» هستند.

دبیر کل جنبش ملی آزادسازی ازواد «بیلا آگ شریف» و رهبر شاخه نظامی این جنبش «محمد آگ نجم» و رئیس گروه یاران دین فردی به نام «ایاد آگ غالی» است که باید وی (ایاد) را یکی از رهبران معروف الطوارق به شمار آورد که گروهش با القاعده منطقه مغرب اسلامی نیز در ارتباط است.

طوارق: اعلام استقلال در مالی
سرنگونی حکومت «آمادو تومانی توره»، رئیس‌جمهوری مالی در یک کودتای نظامی زمینه را برای بروز بحران و آشوب در سراسر این کشور فراهم کرد و شورشیان «الطوارق» نیز با استفاده از شرایط پیش آمده سه شهر بزرگ «کیدال»، «گائو» و «تمبکتو» در شمال این کشور را به کنترل خود در آوردند.

البته این نخستین‌بار نیست که طوارق در مالی شورش می‌کنند، چون آنها پیشتر نیز علیه دولت‌های چاد و نیجر نیز دست به قیام‌هایی زده و خواستار پایان دادن به انزوای خود و برخورداری از سهم بیشتری از درآمدهای فروش فلزات گرانبها از جمله اورانیوم موجود در این منطقه شده بودند.

اما این‌بار شورش طوارق در شمال مالی با شورش‌های قبلی تفاوت دارد، زیرا در این شورش طوارق از امکانات تسلیحاتی زیادی برخوردار و از حمایت افرادی از قبیله خود بهره‌ می‌برند که پیشتر هم با نیروهای معمر قذافی و هم با انقلابیون لیبی در این کشور همکاری می‌کردند، اما حالا به زادگاه خود، شمال مالی بازگشته‌اند و با خود میزان قابل توجهی تسلیحات پیشرفته آورده‌اند که این تسلیحات موجب ناآرام‌تر شدن اوضاع آشفته و پیچیده مالی شده است.

طوراق: تلاش برای تاسیس کشور ازواد
پس از تصرف دو شهر بزرگ گائو و کیدال شورشیان طوارق با اینکه پرچم خود را در این شهرها برافراشتند، اما به دلیل مخالفت قاطع اتحادیه آفریقا و کشورهای همسایه مالی به نظر نمی‌رسد، در تحقق خواسته خود یعنی تشکیل کشور ازواد در مالی یا نیجر یا هر کشور آفریقایی دیگر موفق شوند، با این حال پیشرفت آنها در مالی همچنان ادامه دارد و باید در انتظار اوضاع جاری در مالی و وضعیت کودتاگران این کشور بود تا دید درپی آن طوارق دست به چه اقدامی می‌زنند.