تاثيرپذيری منفی از همسالان

مجيد ابهری

کد خبر: ۲۳۶۸۸۵

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۱ - ۰۸:۳۳

ماجراي محاكمه غيابي جواني كه متهم به قتل شده از اين منظر قابل بررسي است كه نه قاتل و نه مقتول هيچ شناختي از يكديگر نداشتند و در واقع هر دو به حمايت از دو دوست خود كه رقيب عشقي محسوب مي‌شدند وارد نزاعي مرگبار شدند.

در انتقال آموزه‌هاي تجربي و مبادله تجارب اجتماعي بعد از والدين و مربيان و آموزگاران، همسالان و دوستان يكي از اصلي‌ترين الگوهاي رفتاري در مسير رشد و تربيت افراد هستند تا آنجا كه به‌نظر رفتارشناسان، جوانان در سنين بلوغ و حتي بعد از آن تاثيرات بيشتري از دوستان و همسالان مي‌پذيرند و والدين فاقد اين آثار هستند. در مبادلات تجربي همسوسازي، همذات‌پنداري و الگوبرداري‌هاي رفتاري در محورها و نمادهاي مثبت رواني موثر و مفيد هستند. اما نوجوانان و جوانان در جذب رفتارهاي منفي مستعدتر و قوي‌تر هستند. در پرونده حاضر، قتل توسط دوستان و همسالاني كه هوادار و دوست طرفين اصلي ماجرا محسوب مي‌شوند، اتفاق افتاده است.

از نگاه آسيب‌شناسي اجتماعي معمولا نوجوانان و جوانان در كنار دوستان و همسالان احساس قدرت بيشتري مي‌كنند و ممكن است دست به كارهايي بزنند كه در شرايط عادي بروز و ارتكاب آنها غيرممكن است. در كنار اين واقعيت علمي بايد به اين نكته احتمالي توجه كرد كه افزايش بزهكاري در ميان نوجوانان و جوانان در دهه گذشته رشد چشمگيري داشته. حمل سلاح سرد و كاربرد آن در سنين 14 تا 18 سالگي داراي آمار هشداردهنده است و ارتكاب قتل‌هاي لحظه‌اي به خاطر ضعف تربيت خانوادگي، پايين‌بودن آستانه تحمل، كمرنگ‌بودن مهارت اجتماعي در مديريت و كنترل احساسات و هيجانات رفتاري از بيشترين بسترهاي بروز بزهكاري است. در كنار اين مسايل، برقراري ارتباط با جنس مخالف و ابراز تعصب و هواداري از آنها يكي از ويژگي‌هاي عشق‌هاي زودگذر و خطرناك اين طيف سني است. علاوه بر آن معمولا در هنگام ارتكاب جرم، دخالت هواداران و همسالان در اختلافات آنها به‌صورت يك عرف اجتماعي، ضربه‌اي به جوانان و نوجوانان است. در قتل يادشده نيز تمام اين مفاهيم را ملاحظه مي‌كنيم.

دو نفر به هواخواهي دو رقيب عشقي به نزاع مي‌پردازند و يكي ديگري را به قتل مي‌رساند. در حالي كه عوامل اصلي از همه حوادث دور مانده‌اند.

در نهايت بايد گفت، عنايت ويژه خانواده‌ها و آموزش و پرورش به روابط دوستي بين نوجوانان و جوانان، آموزش مهارت‌هاي انتخاب همسال و دوست، مديريت هيجان‌ها و كنترل خشم و خودداري از درگيري‌هاي فيزيكي اصلي‌ترين موارد پيشگيري و مقابله با حوادث مشابه است.

*رفتارشناس و استاد دانشگاه

منبع: شرق