گزارش مصور اجتماعی از نیم ماه نخست سال جدید؛

از واژگونی‌های نوروزی تا افزایش خودجوش کرایه‌ها!

نوروز سال ۹۱ هم با همه خوبی‌ها و بدی‌هایش آمد و رفت؛ از آمارهای خوب و‌ گاه متناقض گرفته تا خاموشی چند بنای مشهور کشورمان در ساعت خاموشی. می‌خواهیم یک بار دیگر به رویداد‌ها و اخبار نوروزی امسال بپردازیم و در آخر پرونده‌اش را ببنیدم؛ به نظر شما دو هفته گذشته چگونه گذشت؟

کد خبر: ۲۳۶۰۹۱

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۹۱ - ۰۶:۳۰

اگر سال را به یک شبانه روز تشبیه کنیم، اکنون یک ساعت آن گذشته است؛ ماه نخست به نیمه رسیده و بسیاری از مردم که روزهای گذشته را یا به مسافرت گذرانده‌اند و یا در مهمانی‌ها و گشت و گذار بوده‌اند و طبیعتا دسترسی زیادی به اخبار نداشته‌اند. بد نیست از دریچه دید «تابناک» نگاهی داشته باشیم به مهمترین اخبار اجتماعی در نیم ماه نخست سال جدید:

وقتی هنوز اسفند بود:

زمانی که خانه‌تکانی‌های بسیار از ما پایان یافته بود و آماده تعطیلات طولانی مدت آغاز سال بودیم. افردی زیادی به سر کار می‌رفتند: در نوروز امسال، پانصد هزار نیروی پلیس و انتظامی که شامل ۶۵ هزار تیم خودرویی هم بود، امنیت اماکن و کنترل جاده‌ها را بر عهده داشتند.
وقتی مجموعه‌های امدادی، آتش‌نشانی، اورژانس، فعالین حوزه‌های خدماتی و اماکن گوناگون گردشگری و... را هم به این گروه بیفزاییم، بی‌انصافی است از کاهش ۲۰ درصدی تصادفات، کاهش تلفات جانی، افزایش خدمات و ایمنی و سایر آمار مثبت، سخن به میان بیاوریم، ولی تشکری از این عزیزان زحمتکش نداشته باشیم که چه بسا هنوز یک خواب درست و حسابی هم نداشته‌اند؛ خدا قوت.

آغاز سال ۹۱:

در اثر انفجار دو بمب در کربلا، پنج زایر ایرانی جان به جان آفرین تسلیم کردند و ده نفر دیگر هم مجروح شدند؛ آن هم در لحظاتی که سال تحویل نشده بود. زمانی زیادی از اعلام این خبر نگذشته بود که با ترکیدن لاستیک یک اتوبوس در محور مرند‌ـ جلفا در آذربایجان شرقی، سه مسافر کشته و پانزده نفر نیز زخمی شدند و نخستین خبر رخدادهای جاده‌ای نوروز ۹۰ به تلکس خبرگزاری راه یافت و تپش نبضمان را شدید کرد؛ خدا کند که آمار حوادث جاده‌ای رونق نگیرد!

پس از این رخدادهای تلخ، نوبت شنیدن خبر شیرین دیدار رئیس جمهور با کودکان مجتمع بهزیستی آسیه بود که حس و حالمان را عوض کرد و یادآوری خوبی بود برای دیدار از کسانی که چشم انتظار دیدن کسی نیستند؛ دیداری پر از شور و شوق و خنده‌های کودکانه.

دوم فروردین:

جاده‌ها هنوز نیمه شلوغ بودند، ولی خبر خوش برای متقاضیان سفر به مازندران این بود که جاده هراز که بر اثر ریزش بسته شده بود، بازگشایی شد؛‌‌ همان جاده دو سه ساعتی که چند روز پیشتر مهمان مسافران سیزده ساعتی هم شده بود. موج هوای عبوری از کشورمان هم در برخی استان‌ها به چشم می‌خورد و از قضا دل پری هم داشت و نتیجه این عبور، باران‌های بهاری بود و خنک شدن هوا؛ تا جایی که در روزهای بعد به دانه‌های سفید برف هم بدل شد.

این در حالی بود که حادثه رخ داده برای علی دایی به شدت رایج شده بود و تخطی از سرعت مطمئن، واژگونی را با ۵۵ درصد به صدر تصادفات جاده‌ای رساند؛ آهای رانندگان... حواستان کجاست؟

سوم فروردین:

رئیس سازمان امداد و نجات کشور از نجات بیش از ۱۰۸ هزار نفر از حادثه دیدگان در هفت روز منتهی به سوم فروردین خبر داد و گفت: «در این مدت، ۷۰۴ نفر از مصدومان بد حال به بیمارستان منتقل شده‌اند و نود هزار و پانصد مسافر نیز در چادرهای کمک و نجات اسکان داده شده‌اند».

بر پایه آمار، هنوز سرعت غیرمجاز بیشترین عامل تصادفات منجر به فوت سفرهای نوروزی را تشکیل می‌داد و به گواه این مسئول، بیش از ۲۵۰۰ پزشک و چهارده بالگرد و خیلی‌های دیگر آماده به خدمت بودند؛ اکنون شاید بد نباشد از خودمان بپرسیم، چرا این همه حادثه دیده و در راه مانده داشته‌ایم؟

چهارم فروردین:

جاده‌ها هنوز شلوغ بود و تعداد مصدومان بد حال ۱۳۲ افزایش داشت و به ۸۳۶ نفر رسید؛ حتی بیشتر از ۱۰۴ نفر میانگین روزانه. آن هم در آستانه آغاز موج دوم سفرهای استانی و بازگشت شمار بسیاری از مسافران به منازل که مصادف با آغاز تعطیلات خیلی‌های دیگر است. شکوفه‌های درختان بهار را کاملتر کرده‌اند و پیش‌بینی هوا‌شناسی خبر از هوای نیمه ابری بیشتر استان‌ها تا هفته آینده می‌دهد و بارش باران و حتی برف دور از انتظار نیست؛ آن هم در شرایطی که آمار تصادفات در قیاس با زمان مشابه سال گذشته، کاهش یافته اما می‌دانیم که ترافیک روزهای آینده سنگین‌تر خواهد شد و... .

پنجم فروردین:

آمار ورود گردشگران به سرعت در حال افزایش است و‌ گاه به رکورد شکنی هم نزدیک می‌شود؛ گویا برخی مسئولین یادشان رفته که هنوز زمان بسیاری تا پایان تعطیلات باقی مانده و ممکن است با این روند آمار دادن به عددی برسند که به افسانه شباهت بیشتری دارد تا واقعیت!

ششم فروردین:

قاتل خاموش در تعطیلات هم دست‌بردار نبود و افزایش آمار گازگرفتگی مسافران مسئولان را مجبور کرد که هشدارهایی در این زمینه داشته باشند؛ اما خبر خوش اینکه در این روز، یک فرد خیر در شهرستان آباده، زمین ۶. ۵ هکتاری‌اش را برای ساخت درمانگاه وقف کرد و بار مسئولیت سنگینی بر دوش مسئولان این کار گذاشت؛ امیدواریم به زودی خبر خوش آغاز ساخت این درمانگاه را هم بشنویم.

مهمترین خبر این روز هم چیزی نبود، جز سفر رئیس جمهور کشورمان به تاجیکستان و آغاز سومین جشن جهانی نوروز به میزبانی این کشور و در کنار ماکت‌های ساخته شده از تخت جمشید؛‌‌ همان تخت جمشیدی که در مبدأ در حال تخریب است، ولی در همه جا عزیز داشته می‌شود؛ حالا بماند که رئیس جمهور در آنجا چه گفت!

هفتم فروردین:

در حالی که عروس‌های دریایی چابهار با مجروح کردن (البته جراحت نیست و بیشتر شبیه گزیدگی است) ۲۷ نفر در دو روز، جایی برای خود در اخبار بازمی‌کردند، فرمانده انتظامی استان اصفهان از دستگیری نزدیک سیصد زندانی فراری و مجرم تحت تعقیب در ایام عید خبر داد؛ دستگیری‌های ارزنده‌ای که حتما با برنامه‌ریزی بوده و حاصل تلاش نوروزی نیروهایی که تعطیلات ندارند؛ خسته نباشید.

متأسفانه خبرهای ناخوش آخرین روز از نخستین هفته سال ۹۱ در راه بود و در حالی که کمک‌رسانی به آسیب دیدگان از مرز ۱۶۵۴ حادثه از آغاز اجرای طرح ملی امداد و نجات نوروزی می‌گذشت، رئیس پلیس راهور که به سرکشی محور تهران‌ ـ مشهد رفته بود، از افزایش چشمگیر حوادث و تلفات رانندگی در دو روز اخیر خبر می‌داد؛ ظاهرا بارندگی‌ها و بی‌توجهی رانندگان، دست به دست هم داده بودند تا روزهای بازماندگان و اقوام را تلخ کنند.

هشمین روز:

بازگشایی پرونده سه هزار میلیاردی در سال جدید، از چنان برد خبری خاصی برخوردار بود که بسیاری را به فکر شنیدن اخبار چهارمین جلسه رسیدگی به این فساد انداخت و حتی به تیتر یک صفحات روزنامه‌های هفته بعد هم راه یافت؛ دادگاهی که به بررسی اتهامات چشم راست مه‌آفرید امیر خسروی پرداخت و محل مناقشه وکیل متهم و نماینده دادستان بود، ولی شاخص‌ترین نکته آن، ادعای متهم در قدرت جعل امضا بود؛‌‌ همان متهمی که به اختصار «ب‌.ب» نامیده می‌شود و این پوشیده ماندن نامش برای بسیاری جای پرسش دارد.

نخستین روز هفته دوم سال جدید، بستر خبرهای دیگری هم بود اما پس از این دادگاه، مهمترین خبر این روز، چیزی نبود جز سخنان رئیسی که به تازگی منصوب شده و می‌رود که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را به تیغ استیضاح بسپارد؛ جایی که مرتضوی، قاضی درگیر در جریان پرونده جنایت کهریزک در مراسم تقدیر از پرستاران مراکز درمانی تأمین اجتماعی حضور یافت و پس از دادن وعده‌های شیرین به اینجا رسید که: «شرکت‌های کم بازده تأمین اجتماعی فروخته می‌شود»؛ اما نگفت که کدام شرکت‌ها بازده کمی دارند و چرا؟ راستی خریدار کم بازده‌ها کیست؟!
خلیج فارس توفانی هم برای بسیاری از مسافران جزایر مشکل ساز بود و فعالیت اتوبوس‌های دریایی ممنوع شد.

نهمین روز:

بارش برف در جاده‌های شمال غرب و ترافیک سنگین در جاده‌های هراز و چالوس، اخبار آغاز روز بود اما خوشبختانه رانندگان بسیاری توانستند با جاده‌های لغزنده کنار بیایند و این به معنای کاهش دوباره آمار تصادفات بود.

روز خوبی بود تا زمانی که پای افزایش بیش از ۳۴ درصدی در سفرهای نوروزی به میان آمد و فاز بسیاری تغییر کرد. رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با اعلام این خبر گفت: «این رقم بیشتر از آن چیزی بود که پیش بینی کرده بودیم... بنده شخصا در هفت استان کشور بدون اینکه حتی معاون گردشگری هم بداند به عنوان بازرس حضور یافته‌ام و به عملکرد زیرمجموعه نظارت داشته‌ام»؛ غافل از اینکه سال گذشته اعلام شده بود که در نوروز نزدیک ۱۲۳ میلیون سفر صورت گرفته و اگر درصد افزایش را در این عدد لحاظ کنیم، به ۱۶۰ میلیون سفر نوروزی در سال جاری می‌رسیم!

روز دهم:

چند روزی است، ترافیک سنگین جاده‌های شمالی است، پای ثابت اخبار ترافیکی شده اما چه باک وقتی بیشتر رانندگان قوانین را رعایت می‌کنند؛ اینجاست که تلفات و جراحت‌های ناشی از تصادفات بیش از ۱۱ درصد کاهش نشان می‌دهد و همه آماده بازگشت دور دوم سفرهای نوروزی می‌شوند؛ آن هم در شرایطی که همه آمار‌ها می‌روند که عاقبت به خیر شوند؛ مثل افزایش شصت و چند درصدی ورود گردشگر به بوشهر که تنها ۱. ۳ میلیون نفرشان به آبپخش رفته‌اند و البته هنوز هم ادامه دارد!

روز یازدهم:

آماده باش نیروهای شاغل در نوروز دوچندان می‌شود و همه برای فرارسیدن سالروز و سیزده به در حاضر می‌شوند؛ در شرایطی که پیش بینی می‌شود هوای نیمه شمالی افزایش پیدا کرده و آسمان بسیاری از نقاط کشور صاف شود.

جاده‌های منتهی به تهران ترافیک سنگینی را تجربه می‌کنند و با اینکه خلیج فارس به تازگی آرام شده و اتوبوس‌های دریایی قابل استفاده شده، سفرهای دریایی نیز به گواه مسئولان افزایش خوبی نشان می‌دهد؛ شاید تحت تأثیر افزایش آمار سفرهای نوروزی قرار گرفته که در این روز به نزدیکی 40 درصد (نسبت به مدت مشابه سال پیش ) رسیده است!

روز جمهوری اسلامی و ساعت زمین:

دوازدهمین روز فروردین، روز برج میلاد است؛ روزی که هم برنامه‌های ویژه گرامیداشت روز جمهوری اسلامی در آن برگزار شد و هم یک ساعت خاموشی را تجربه کرد.

مدت‌هاست که تا سخن از مسائل محیط زیستی در مقیاس جهانی به میان می‌آید، غول گرم شدن زمین و آب شدن یخچال‌های قطبی، نخستین چیزی است که به یاد می‌آوریم، در حالی که مدتی است (از سال ۲۰۰۷ در جهان و یکی دو سال در ایران) مقابله با این فاجعه را به روزی سپرده‌اند که ساعت زمین در آن قرار دارد و بسیاری از برج‌های جهان، یک ساعت خاموشی را به همین نام تجربه می‌کنند تا اندکی از دمای زمین کاسته شود؛ به این مناسبت که حالا ۱۳۵ کشور و ۵۲۰۰ شهر به آن پیوسته‌اند، به مدت یک ساعت چراغ‌های برج میلاد و برج آزادی در تهران، سی و سه پل در اصفهان و پل سفید در اهواز خاموش شدند.
در حالی که سال پیش هم مثلا این کار انجام شد، ولی تنها برج میلاد و آن هم به مدت پانزده دقیقه خاموش شد؛ انگار که بخواهی کاری را زورکی انجام بدهی!

۱۳ به در:

بر پایه آمار، امسال شاهد برگزاری یکی از کم حادثه‌ترین سیزده به در‌های سال‌های اخیر بودیم تا جایی که به رغم استقبال گسترده مردم از گشت و گذار در طبیعت، آتش نشانی تهران روز آرامی را گذراند و هیچ مورد آتش سوزی در مناطق طبیعی استان دیده نشد؛ روز خوبی که تنها برای برخی دانش آموزان دقیقه نودی سخت گذشت که قرار بود فردایش به مدرسه بروند اما تکالیف نوروزی‌شان را انجام نداده بودند.

ترافیک سنگین جاده‌ها موجب شد که پلیس از تمدید طرح نوروزی‌اش تا پانزده ماه خبر بدهد و ازشهروندان بخواهد که بازگشت را به فردا موکول کنند.

اما آمار گردشگران نوروزی به افزایش ۳۴. ۵ درصدی نسبت به سال پیش رسید و گفته شد که مازندران با نزدیک به پانزده میلیون گردشگر (در فاصله ۲۸ اسفند ۹۰ تا یازدهم فروردین جاری) توانسته رتبه نخست گردشگری در استان‌های کشور را به دست آورد و پس از آن، گیلان، خراسان رضوی، اصفهان و یزد قرار گرفته‌اند، در حالی که استان فارس با بیش از یازده میلیون (از ۲۵ اسفند ۹۰ تا سیزده‌به‌در) و بوشهر و قم با آمار اعلام شده از سوی استاندارانشان در این رتبه بندی قرار نمی‌گیرد و از جایگاه پایین‌تری برخوردار هستند!

چهاردهم فروردین:

افزایش آمار به نسبت مشابه سال پیش به مترو تهران هم رسید و مدیر ارتباطات و امور بین الملل شرکت بهره برداری مترو تهران و حومه از رشد ۱۷ درصدی جابجایی مسافر توسط مترو در ایام نوروز ۱۳۹۱ خبر داد؛ آماری که می‌تواند نشان دهنده استقبال کمتر ساکنین پایتخت از مسافرت هم باشد.

نخستین روز پس از تعطیلات در حالی آغاز شد که به رغم عدم افزایش نرخ بنزین و حتی مخالفت دولت با افزایش کرایه حمل و نقل عمومی توسط شورای شهر تهران، کرایه‌های تاکسی در پایتخت و برخی شهر‌ها با افزایش خودجوش روبه‌رو شد و همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که نارضایتی بسیاری از مردم را برانگیخته، ولی از واکنش‌های صورت نگرفته، این گونه برمی‌آید که گویا مسافرت ناظرین مربوطه همچنان ادامه دارد!

در شرایطی که مدارس روز نیمه تعطیلی را می‌گذرانند، از جاده‌های منتهی به مازندران هم خبر می‌رسید که ترافیک همچنان سنگین است؛ وضعیت نا‌مطلوبی که هر چند جای گلایه‌های بسیاری دارد، ولی نمی‌تواند خوشحالی ناشی از کاهش میزان تلفات و حتی مجروحین رخدادهای جاده‌ای را کمرنگ کند. البته در شرایطی که هنوز از میزان دقیق این کاهش خبر نداریم و منتظریم سازمان پزشکی قانونی کشور، عدد دقیق را اعلام کند.

رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر با اشاره به انجام ۳ هزار و ۴۹۵ عملیات امدادی امدادگران در هجده روز از نجات ۲۱۲ هزار و ۱۹۳ مسافر نوروزی توسط امدادگران تا روز سیزدهم فروردین خبر داد و افزود: «۶۰ درصد از رخدادها به دلیل تصادفات جاده‌ای صورت پذیرفته و در این زمینه استان‌های فارس و اصفهان، بیشترین رخدادهای جاده‌ای را به خود اختصاص دادند و صدمات ناشی از تصادفات نیز بیشتر در ناحیه سر و گردن و سینه افراد بوده است».

اکنون به نظر شما، آغاز سال ۹۱ چگونه بود؛ عالی، خوب، متوسط یا ...؟!