آنچه در تعطیلات نوروز گذشت (۲):

از نشست امنیت هسته‌ای سئول تا احتمال مذاکرات هسته‌ای ایران در بغداد

در هنگامه‌ای که ایران در تعطیلات نوروزی بود، چهار گوشه جهان، رخدادهای مهمی را به خود دید. در این مطلب، مروری بر ده رویداد مهم عرصه بین‌الملل در دو هفته گذشته انجام شده است.

کد خبر: ۲۳۵۴۳۴

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۳۹۱ - ۱۳:۲۳

1ـ پیام‌های نوروزی رهبران غربی

امسال نیز مانند سال‌های گذشته، فرا رسیدن نوروز بهانه‌ای به دست رهبران کشورهای غربی داد تا از پیام‌های نوروزی به مثابه تریبونی برای بیان دیدگاه‌هایشان بهره گیرند؛ البته همچون همیشه، در این پیام‌ها، دیدگاه‌های آنان در پوششی به ظاهر بشردوستانه و متمدنانه اظهار می‌شود.

این سنت امسال نیز ادامه پیدا کرد و «باراک اوباما»، رئیس جمهور آمریکا، «دیوید کامرون»، نخست وزیر انگلیس و «شیمون پرز»، رئیس رژیم صهیونیستی در پیام‌های جداگانه نوروز را تبریک گفتند. اما نکته مشترک در میان همه این پیام‌ها این بود که همچون همیشه، تلاش شد مردم ایران و نظام جمهوری اسلامی ایران از هم جدا نشان داده شده و ادعاهای مقامات غربی، مبنی بر عدم دشمنی با مردم ایران تکرار شود. در همین حال، تلاش این مقامات بر افزایش فشار اقتصادی بر مردم ایران و زمزمه‌های حمله به ایران همچنان ادامه یافت.

2 ـ تلاش‌های کوفی عنان برای برقراری صلح در سوریه

«کوفی عنان»، دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد که از سوی اتحادیه عرب به عنوان نماینده ویژه این اتحادیه درباره سوریه منصوب شده بود، در تلاش برای برقراری صلح و پایان دادن به بحران در سوریه، سفرهایی را به کشورهای مرتبط با این موضوع انجام داد. در این راستا، عنان به روسیه و چین سفر و طرحی شش ماده ای تدوین کرد که به تأیید این دو کشور نیز رسید.

عنان سرانجام با سفر به سوریه و مذاکره با «بشار اسد»، توانست موافقت وی را در اجرای این طرح به دست آورد؛ البته این رویدادها در حالی رخ داد که کشورهای غربی و عرب، بدون توجه به تلاش‌های عنان، به تلاش برای براندازی دولت اسد ادامه دادند. در آخرین مورد و در جریان نشست «دوستان سوریه» در استانبول در سیزدهم فروردین ماه، اعلام شد که دولت‌های حاضر در این نشست، از این پس به جای دولت اسد، «شورای ملی سوریه» را به عنوان نماینده مردم این کشور به رسمیت می‌شناسند.

3 ـ معافیت یازده کشور از تحریم نفتی ایران

ایالات متحده آمریکا روز دوم فروردین اعلام کرد یازده کشور، شامل ده کشور از اعضای اتحادیه اروپا به همراه ژاپن را از فهرست تحریم‌های نفتی ایران حذف کرده و این کشورها می‌توانند همچنان به خرید نفت از ایران ادامه دهند. هرچند اعلام شد، کاهش چشمگیر خرید نفتی این کشورها از ایران، عامل این تصمیم بوده، تحلیلگران غربی، نگرانی آمریکا از تحت تحریم قرار دادن «متحدان» خود را دلیل اصلی این تصمیم دانستند.؛ در این میان، چین، هند، کره جنوبی و ترکیه مهمترین کشورهایی بودند که در این فهرست جای نگرفتند.

4 ـ ادامه تظاهرات ضددولتی در بحرین

در ادامه اعتراضات مردم بحرین به ظلم و تبعیض‌های رژیم آل خلیفه، روز چهارم فروردین، تظاهرات گسترده ای در این کشور برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری‌های بین المللی، جمعیت شرکت کننده در این تظاهرات نیز مانند تظاهرات برگزار شده در روز سالگرد انقلاب در این کشور، بسیار پرشمار بود. هرچند دولت بحرین اعلام کرده بود برای برگزاری این تظاهرات مجوز صادر کرده، این بار نیز سرکوب گسترده مردم به دست نیروهای امنیتی این کشور انجام شد.

بنا بر اخبار رسانه‌های گوناگون، مهمترین وجه ممیزه این تظاهرات، افزایش شعارهای ضد آل خلیفه و انقلابی بود که با شعارهای اصلاح طلبانه پیشین تفاوت داشت.

5 ـ برگزاری نشست امنیت هسته‌ای در سئول

نشست بین المللی امنیت هسته‌ای، روزهای هشتم و نهم فروردین با شرکت 53 کشور در سئول برگزار شد. بنا بر گزارش‌ها، بر خلاف انتظارات موجود، این نشست نتوانست دستاورد چندانی برای کشورهای شرکت کننده به همراه داشته باشد که دلیل عمده آن، به اختلافات موجود میان آمریکا و روسیه بازمی گشت؛ بنابراین، بر خلاف توافقات انجام شده در اجلاس پیشین در واشنگتن، اجلاس سئول با توافق مهم و چشمگیری همراه نبود. اما مهمترین حاشیه این اجلاس، افشای مکالمه خصوصی «باراک اوباما» و «دیمیتری مدودیف» بود که طی آن، اوباما قول داده بود پس از انتخاب دوباره، انعطاف بیشتری در مقابل روسیه نشان دهد.

6 ـ انتشار خبر دسترسی اسرائیل به پایگاه‌های جمهوری آذربایجان

مجله آمریکایی «فارین پالیسی» روز نهم فروردین اعلام کرد رژیم صهیونیستی اجازه یافته به پایگاه‌های هوایی جمهوری آذربایجان دسترسی پیدا کند. منبع این خبر، اطلاعات به دست آمده از چهار دیپلمات ارشد و مقام اطلاعاتی نظامی آمریکا اعلام شده بود. با بالا گرفتن بحث احتمال حمله نظامی رژیم صهیونیستی به ایران و با توجه به روابط نزدیک این رژیم با جمهوری آذربایجان، این خبر بازتاب جهانی گسترده‌ای یدا کرد و به گمانه زنی‌ها در مورد احتمال استفاده رژیم صهیونیستی از خاک جمهوری آذربایجان برای حمله به ایران دامن زد. هرچند این خبر به سرعت از سوی دولت جمهوری آذربایجان تکذیب شد، احتمال وقوع چنین چیزی، به عنوان یک گزینه مهم در ذهن مردم باقی ماند.

7 ـ سفر نخست وزیر ترکیه به ایران

«رجب طیب اردوغان»، نخست وزیر ترکیه، روز نهم فروردین در رأس هیأتی به تهران سفر و با مقامات بلندپایه کشورمان، از جمله «محمود احمدی نژاد»، رئیس جمهور و نیز آیت الله خامنه‌ای، مقام معظم رهبری دیدار و گفت‌وگو کرد. اهمیت این سفر بیش از هر چیز، از آنجا بود که استانبول به عنوان مکان انجام مذاکرات آتی میان ایران و گروه 1+5 اعلام شده بود.

البته برخی رسانه‌های غربی، اخباری را مبنی بر برگزاری مذاکرات هسته ای ایران و غرب در بغداد منتشر کرده اند. اردوغان در این سفر، ضمن گفت‌وگو درباره برنامه هسته ای ایران، مقامات کشورمان را از تصمیمات گرفته شده در اجلاس امنیت هسته ای در سئول نیز آگاه کرد.

وی همچنین در این سفر بر اهمیت روابط و مناسبات میان ایران و ترکیه تأکید کرد. با این حال، تنها یک روز از بازگشت وی به کشورش گذشته بود که اعلام شد، ترکیه خرید نفت از ایران را به میزان 20 درصد کاهش داده است.

8 ـ برگزاری نشست سران گروه «بریکس»

سران پنج کشور نوظهور اقتصادی به نام گروه «بریکس» روز دهم فروردین در دهلی نو، پایتخت هند در چهارمین نشست این گروه شرکت کردند. رؤسای جمهور برزیل، روسیه، چین و آفریقای جنوبی و نخست وزیر هند، شرکت کنندگان در این نشست بودند. هرچند هدف اصلی از برگزاری این نشست، تحکیم روابط میان اعضای این گروه و هماهنگ کردن برنامه‌ها اعلام شده بود، موضوع برنامه هسته ای ایران و بحران سوریه نیز از موضوعات مورد توجه این کشورها بود. در این رابطه، کشورهای نامبرده نسبت به توسل به هرگونه اقدام نظامی برای توقف برنامه هسته ای ایران یا سرنگون کردن دولت اسد در سوریه هشدار دادند. آن‌ها همچنین اعلام کردند که می‌خواهند بر خلاف فشارهای آمریکا و تحریم‌های موجود، روابط تجاری خود با ایران را نگه دارند.

9 ـ طرح آمریکا برای استقرار سپر موشکی در خاورمیانه

بحث‌ها بر سر مشارکت آمریکا در طرح دفاع موشکی کشورهای عرب خلیج فارس که از روز هشتم فروردین و با انتشار خبری در خبرگزاری «رویترز» آغاز شد، روز دوازدهم فروردین با اظهارات «هیلاری کلینتون»، وزیر امور خارجه آمریکا شکل جدی تری به خود گرفت. «مادلین کریدون»، از مقامات ارشد پنتاگون، روز هشتم فروردین اعلام کرد ایالات متحده برای افزایش همکاری مشترک و اشتراک اطلاعات میان دولت‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس تلاش می‌کند تا آن‌ها بتوانند قابلیت‌های دفاع موشکی خود را بالا برند. کلینتون نیز روز دوازدهم فروردین از سران کشورهای حاشیه خلیج فارس خواست یک استراتژی دفاعی هماهنگ در برابر موشک‌های ایران تدوین کنند و به این ترتیب، از جدی بودن عزم آمریکا در این راستا خبر داد.

10 ـ برگزاری انتخابات پارلمانی در میانمار

انتخابات میان دوره‌ای پارلمان میانمار، روز سیزدهم فروردین ماه در این کشور برگزار شد. هرچند این انتخابات برای به دست آوردن 45 کرسی از مجموع 664 کرسی پارلمان میانمار برگزار می‌شد، اهمیت آن، شرکت مخالفان دولت به رهبری «آنگ سان سوچی» در این انتخابات بود. سوچی که چندین سال در این کشور در زندان بود، اجازه یافت در این انتخابات شرکت کند و پس از برگزاری انتخابات، حزب وی از پیروزی قاطع کاندیداهای حامی وی خبر داد. با این حال، نتایج رسمی انتخابات هفته آینده اعلام خواهد شد.
گفته می‌شود دولت میانمار تلاش دارد با سهیم کردن سوچی در قدرت، از فشار تحریم‌های بین المللی علیه خود بکاهد و انزوای اقتصادی خود را کمتر کند.