مسند نشینی 6 مدیر در 6 سال؛ از مددی تا موسویان

چه بر سر تامین اجتماعی آمده است؟

کد خبر: ۲۳۱۸۵۷

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۲:۰۴

شش رییس در شش سال اتفاق نا خوشایندی است که برای سازمان تامین اجتماعی روی داده است.سازمانی که قرار است تامین آتیه بازنشستگان را با پول بیمه خود آنها تامین کند. ابهاماتی که با این تغییر و تحولات در تامین اجتماعی روی داده پای تحقیق و تفحص مجلس را هم به میان کشید.روندی که حرف و حدیث های زیادی به همراه داشت و البته سرانجامی نا مشخص.

به گزارش خبرنگار زندگی، سازمان تامین اجتماعی در دولت های نهم و دهم یکی از متزلزل ترین بخش ای اجرایی بوده است که در طول شش سال، شش مدیر عامل جدید را به خود دیده است؛ به عبارتی عمر مدیریت در این مجموعه از یک سال و 10 ماه بیشتر نبوده‌  و هنوز هیچ‌یک از مدیران عامل نتوانسته‌اند دومین سالگرد مدیریت‌شان را پشت میز مدیرعامل تامین اجتماعی به چشم ببینند.

صندوق تامین اجتماعی یک صندوق بین نسلی است که متعلق به تمامی بیمه ‌شدگان است. ‌این صندوق، غیردولتی و عمومی است و از این جهت تسلط دولت بر آن قانونی نخواهد بود و اعضای تحت پوشش این صندوق همواره خواستار نظارت بر عملکرد آن بوده‌ اند اما معمولا دست کارگران و کارفرمایان از بررسی حساب و کتاب این بنگاه اقتصادی کوتاه مانده‌ و همین زمینه نارضایتی بیمه‌ پردازان را پدید آورده است.

براساس قوانین فعلی حاکم بر صندوق تامین اجتماعی، مدیرعامل این مجموعه از سوی هیأت ‌مدیره صندوق به شورای تامین اجتماعی پیشنهاد شده و درصورت تصویب این شورا حکم مدیریت عامل صادر می‌شود؛ به این ترتیب نحوه عزل مدیرعامل هم قطعا با همین سلسله مراتب انجام می‌شود. اما در روزهای گذشته زمزمه ها از کوچ سعید مرتضوی، رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز به سازمان تامین اجتماعی حکایت دارد؛ موضوعی که واکنش مجلس را نیز برانگیخت و باعث شد 15 نفر از نمایندگان طی نامه ای به این انتصاب رئیس جمهور تذکر دهند.

با نگاهی به سابقه مدیران عامل صندوق تامین اجتماعی از شهریور 1384 تا به امروز می‌توان به مدیریت داوود مددی، حسینعلی ضیایی، علی ذبیحی و رحمت‌الله حافظی اشاره کرد که با تصدی این پست در بازه‌ زمانی بین یک سال و 5 ماه تا یک سال و 10 ماه، مدیریت کوتاه مدت بزرگ‌ ترین نهاد عمومی غیردولتی را برعهده‌ داشته ‌اند. در ادامه مهم ترین تحولات مدیریتی سازمان تامین اجتماعی در دولت های نهم و دهم را می خوانید:

داوود مددی
داوود مددی جانشین غلامرضا سلیمانی در سازمان تامین اجتماعی بود که پیش از آن، خود بی سر و صدا از این سازمان پر حاشیه خداحافظی کرده بود. اما نکته جالب توجه در زمان مدیریت مددی آن است که در طول دو سال مسند نشینی او بر این سازمان، وی سه بار برکنار شد! بالا گرفتن اختلافات او با پرویز کاظمی، وزیر وقت رفاه و تامین اجتماعی و همچنین عبدالرضا مصری، دومین وزیر رفاه کابینه باعث شد تا در اقدامی قابل توجه وی سه بار از سمت خود برکنار شود؛ اما دو بار با وساطت نزدیکان کابینه به محل کار خود بازگشت. تا جایی که پای زریبافان، دبیر وقت کابینه به این مسئله باز شد و مددی نیز در سمت خود ماندگار.  اما برکناری سوم مددی باعث شد تا آخرین حکم خروج او از سوی عبدالرضا مصری در ساعت 10 : 30 شب صادر شود. مصری برای اینکه این بار سد راه وساطت ها شود، مراسم تودیع و معارفه رئیس جدید این سازمان را در کمتر از 12 ساعت برگزار کرد تا دو سال مدیریت مددی به پایان برسد. داوود مددی یکی از نزدیک ترین یاران احمدی نژاد بود که در حلقه دوستان وی در کردستان قرار داشت و در دولت نهم نیز به واسطه همین آشنایی در روزهای اولیه انقلاب، به تامین اجتماعی آمده بود.

حسینعلی ضیایی
عبدالرضا مصری پس از حذف مددی، حسینعلی ضیایی، رئیس سابق سازمان بازنشتگی کشور را جایگزین او کرد تا ضیایی از سازمان خدمات درمانی به تامین اجتماعی منتقل شود؛ اما مسند نشینی ضیایی نیز در تامین اجتماعی به دو سال نکشید؛ چرا که او طبق عادت مالوف مدیران وزارت رفاه به منظور آزمون و خطا در انتصاب مدیران، پس از یک سال و نیم جای خود را به علی ذبیحی داد. ضیایی در اسفند 1387 از سمت خود برکنار شد اما روزی که رسانه ها در حال تنظیم خبر برکناری ضیایی بودند، وی در دفتر کار خود مشغول به کار بود؛ چرا که هنوز هیچ اطلاعی از برکناری خود از سوی عبدالرضا مصری نداشت. رشد قابل توجه بیمه شدگان و انتشار روزنامه خورشید دو اقدام جنجال برانگیز در زمان مدیریت کوتاه ضیایی بر سازمان تامین اجتماعی بود. روزنامه ای که گفته می شد قرار است در کنار وطن امروز به عنوان دو بازوی رسانه ای دولت در انتخابات فعالیت کنند، اما در نهایت پس از کش و قوس های فراوان تعطیل شد.

علی ذبیحی
علی ذبیحی در حالی با حکم وزیر به تامین اجتماعی رفت که پیش از این تمامی زمزمه های خبری از حضور پرویز فتاح در این کرسی حکایت داشت. اما با این وجود رسانه ها با یک غافلگیری از سوی دولت مواجه شدند و در نهایت علی ذبیحی، سیاست مدار اصولگرا نزدیک به محمود احمدی نژاد به عنوان مدیر عامل جدید تامین اجتماعی، منصوب شد. او در 12 اسفند 87 و پس از حرف و حدیث های فراوان بر سر چالش های پیش روی سازمان تامین اجتماعی و توقف انتشار روزنامه خورشید به محل جدید کار خود آمد تا به تبع آن تامین اجتماعی نیز شاهد تغییر مدیریتی گسترده ای در بدنه خود باشد. با وجود این تغییرات گسترده، تعطیلی موسسه آتیه و همچنین تعطیلی موسسه پژوهش تامین اجتماعی، باز هم ذبیحی نتوانست جای پای خود را در تامین اجتماعی محکم کند؛ چرا که این بار او با صادق محصولی، مرد اثرگذار کابینه به اختلاف سلیقه خورده بود. با این وجود نکته جالب در این تنش ها آن است که علی ذبیحی مسئول استانی ستاد های انتخاباتی محمود احمدی نژاد در انتخابات بود و مقاومت رئیس جمهور در برکناری وی باعث شد تا صادق محصولی چند روزی در محل کار خود حاضر نشود؛ به این ترتیب مسیر جدیدی با عنوان «خانه نشینی» در دولت پایه گذاری شد تا در نهایت ذبیحی نیز با صندلی بزرگترین سازمان بیمه ای کشور خداحافظی کند. ذبیحی همچنین عضویت در شورای مرکزی جمعیت ایثارگران و جامعه اسلامی مهندسین را در کارنامه کاری خود دارد و در آن زمان مقام مشاورت رییس جمهور را نیز یدک می کشید؛ تمامی این موارد به انضمام فعالیت او در ستاد انتخاباتی محمود احمدی نژاد  بیش از آنکه او را مدیری اجرایی نشان دهد چهره ای سیاسی از او تصویر می کند.

رحمت الله حافظی
با برکناری علی ذبیحی که البته جنجال ها و چالش های فراوانی را نیز به دنبال داشت، رحمت الله حافظی مرداد ماه سال 1389 به ساختمان تامین اجتماعی پا گذاشت؛ در زمان مدیریت حافظی بر تامین اجتماعی بود که طرح تحقیق و تفحص از سازمان تامین اجتماعی آغاز شد و حاشیه های فراوانی نیز به دنبال داشت. این طرح  که پیگیری آن بیش از حد معمول طول کشید، از تخلف مالی هزار میلیارد تومانی در 150 شرکت زیر مجموعه سازمان بازنشستگی و شستا خبر می داد. اخبار این تخلف مالی و جلوگیری از ادامه کار تحقیق و تفحص تا جایی پیش رفت که سر انجام شیخ الاسلامی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی متقاعد شد تا حکم خداحافظی رحمت الله حافظی و تیم همراهش از تامین اجتماعی را امضا کند.

سید مجید موسویان
سید مجید موسویان آخرین مدیر تامین اجتماعی است که با حکم سرپرستی به این سازمان آمده است و تا کنون نیز ماندگار بود. موسویان متولد 1336 از اصفهان است که به عنوان یکی از گزینه های ریاست این سازمان مطرح بود اما اکنون گزارش ها حاکی از پایان دوره سرپرستی او در تامین اجتماعی است. شاید او تنها گزینه ای باشد که از بدنه جامعه تامین اجتماعی به راس این نهاد ارتقا پیدا کرده است اما شنیده ها حکایت از آن دارد که دوران سرپرستی او نیز تا چند روز آینده به پایان می رسد، به این ترتیب کارآمدی در تامین اجتماعی بار دیگر جای خود را به رقابت های سیاسی  خواهد داد. در میان نام ‌هاي مطرح ‌شده برای ریاست تامین اجتماعی، چهره‌هایی چون علي سعيدلو و محمد علي‌آبادي نيز به چشم مي‌خورد. اما گفته مي‌شود بخت مرتضوي براي تصدي اين پست از ساير كانديداها بيش‌تر است. هرچند بايد ديد اين تغيير مهم چه زماني نهايي مي‌شود، اما به هر حال به نظر نمي‌رسد سرپرستي موسويان در سال آينده ادامه داشته باشد.

سایه سنگین سیاست بر سر شستا
تغییر مدیریتی گسترده در سازمان تامین اجتماعی در حالی صورت می گیرد که این سازمان یکی از بزرگترین طلبکاران دولت به شمار می رود و به نظر می رسد با تغییر و تحولات متعدد در راس مدیریت این نهاد بزرگ، بخشی از حقوق مردم در حال تضییع است.

یکی از بزرگترین موارد در عزل و نصب مدیران تامین اجتماعی به اختلافات در زمینه کاری شستا باز می گردد. شستا از ترکیب حروف اول «شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی» شکل گرفته است و بیش از دو دهه در امر سرمایه‌گذاری تجربه دارد. عمده سهام‌داران این شرکت ۳۰ میلیون بازنشسته تأمین اجتماعی هستند که به نظر می‌رسد از سودها و ارقام میلیاردی آن، سهم چندانی به آن‌ها نمی‌رسد.

با این وجود به گفته اهالی بهارستان رگه های از تخلفات گسترده در شستا به چشم می خورد. تخلفی که در آن از رقم کلان 1000 میلیارد هم سخن به میان آمده است. حالا با این اتهامی که به شستا وارد شده، این شرکت سرمایه‌گذاری نه تنها یکی از بزرگترین‌ها، بلکه از مشکل ‌دارترین‌ها هم شده است.

به گفته سلیمان جعفرزاده، رئیس کمیته تحقیق و تفحص از تأمین اجتماعی مجلس ( که البته به فرجام مبرهنی نرسید)  تخلف یک‌هزار میلیارد تومان در 150 شرکت زیرمجموعه سازمان بازنشستگی و شستا مشاهده شده و به عبارتی جعفرزاده اعلام کرده است که یکی از بزرگترین شرکت‌های سرمایه گذاری دچار فساد مالی است.

البته بلافاصله پس از انتشار این خبر سازمان تأمین اجتماعی واکنش نشان داد و تمام موارد بررسی شده را مربوط به عملکرد مدیریت‌های دوره قبلی سازمان تأمین اجتماعی دانست و اینکه این تخلفات ارتباطی با عملکرد تیم مدیریتی یک سال گذشته ندارد. شستا شرکتی مادر است که از 300 شرکت تشکیل شده که در گزارش کمیته تحقیق و تفحص مجلس تنها کمتر از 200 شرکت این مجموعه بررسی شده است.

شستا از ترکیب حروف اول «شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی» شکل گرفته است و بیش از دو دهه تجربه در امر سرمایه گذاری ذخایر سازمان تأمین اجتماعی دارد. عمده منابع مالی این شرکت متعلق به 30 میلیون بازنشسته تأمین اجتماعی است که کمیته تحقیق و تفحص معتقد است این منابع مالی تبدیل به شرکت‌های خانوادگی شده‌اند.

«پاسخ سازمان تأمين‌اجتماعي»

عطف به مطلب مندرج  با عنوان «چه بر سر تأمين اجتماعي آمده است؟» مورخ 19/12/90 به استحضار مي‌رساند:

«تحقيق و تفحص از سازمان تأمين‌اجتماعي از زمان مديريت آقاي ذبيحي آغاز شد و در اواسط دوران مديرعامل سابق اين سازمان، آقاي دكتر رحمت‌اله حافظي پايان يافت كه به اذعان آقاي محمدرضا باهنر نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي، سازمان تأمين‌اجتماعي و مديران ارشد اين سازمان طي يك‌سال و نيم گذشته بيشترين همكاري را با كميته تحقيق و تفحص به عمل آورده‌اند.

بنابراين اشاره به تخلف مالي در زمان مديرعامل سابق سازمان تأمين‌اجتماعي باتوجه به عدم ارائه گزارش كميته تحقيق و تفحص، مطلب خلاف واقع و كذب است. ضمن اينكه بايد به اين نكته نيز اشاره كرد كه جابه‌جايي مديرعامل سابق سازمان تأمين‌اجتماعي ارتباطي به موضوع تحقيق و تفحص از سازمان تأمين‌اجتماعي نداشته است.»