طوفانهای پیاپی شن مردم را کلافه کرد

کد خبر: ۲۲۸۰۱۵

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۱:۳۴

در حالی هر روز خبرهایی در خصوص ورود ریزگردهای عربی در غرب کشور شنیده می شود که کانونهای شن ناشی از مدیریت غلط آب در افغانستان و برخی کانونهای بومی در شرق کشور موجب طوفانهای پیاپی شن می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، طی چند هفته اخیر بروز طوفانهای پیاپی شن در زمستان نشان از توسعه کانونهای فرسایش بادی در استان کرمان دارد هر چند که این طوفانها تنها محدود به استان کرمان نیست و از روز گذشته گرد و غبار در سیستان و بلوچستان نیز رو به افزایش است.

بروز طوفان با سرعت 70 کیلومتر در فهرج، وقوع طوفان با سرعت 90 کیلومتر در ریگان، بروز پدیده گرد و غبار در نرماشیر، بم و جیرفت تنها گوشه ای از مشکلاتی است که کانونهای فرسایش بادی در استان کرمان طی دو هفته اخیر بجا گذاشته است و از روز گذشته نیز طوفانی با سرعت 90 کیلومتر در ساعت زاهدان و منطقه نصرت آباد را نیز فرا گرفته است.

کانونهای بیابانی در یزد و جنوب خراسان جنوبی نیز در پی خشکسالی های پیاپی افزایش یافته است به گونه ای که طی ماههای گذشته کرمان در یک مورد از پدیده گرد و غبار که منشاء آن استان یزد بود نیز متاثر شد.

با این وجود این طوفانهای شن و گرد و غبارهای محلی که روز به روز در شرق کشور پر رنگ تر می شوند در رسانه ها و در تصمیم گیریهای مسئولان کم رنگ هستند و بیشتر به بروز گرد و غبار عربی در چند استان غرب کشور توجه می شود و حتی تصمیم گیریهایی نیز برای کنترل کانون این گرد و غبارها در کشورهای منشاء این گرد و غبارها انجام می شود.

هامون بزرگترین کانون فرسایش بادی شرق کشور/  لزوم رعایت حق آبه هیرمند توسط افغانها

این در حالی است که تنها در سیستان و بلوچستان دریاچه هامون که روزگاری منبع تامین آب منطقه بود به دلیل سیاستهای اشتباه و یک جانبه افغانستان و بستن هیرمند به روی هامون به کانون اصلی شن تبدیل شده است و با وزش هر بادی موجی از گرد و غبار در این منطقه به راه می افتد.

این امر در پی خشکسالی های چندین ساله در یزد و کرمان نیز تشدید شده است و با خشک شدن رودخانه ها و کم آب شدن قنوات و چشمه ها و چرای بی رویه دامها به دلیل خشکسالی پوشش گیاهی منطقه کاهش می یابد و در مقابل بر عرصه های بیابانی و شنی که کانون های محلی گرد و غبار هستند افزوده می شود و در این میان کسی فکری به حال رفع این مشکلات نمی کند.

خشکسالی کانونهای طوفان شن در استانهای شرقی را افزایش داده است

با توجه به تداوم خشکسالیها در استان کرمان به عنوان پهناورترین استان کشور و به طبع آن از بین رفتن پوشش گیاهی و جنگلها و بیابانی شدن بسیاری از عرصه ها تعداد زیادی از روستاها در معرض شنهای روان قرار دارند در استان کرمان شهرستانهای ریگان و فهرج که در شرق استان واقع شده اند و در مجاورت کویر لوت و هم مرز با سیستان و بلوچستان هستند بیشترین خسارت از طوفانهای شن را متحمل می شوند بطوریکه طی هفته جاری یک روز مدارس فهرج و روز گذشته مدارس ریگان به دلیل شدت طوفان شن و مشکلات تنفسی برای کودکان تعطیل شد.

تنها در ریگان که بیش از 473 هزار و 284 هزار هکتار بیابان در شهرستان وجود دارد 30 روستا که در مجاورت این بیابانها قرار دارند مورد هجوم شنهای روان و در معرض متروکه شدن هستند.

تخلیه ماهانه 20 کامیون شن از یک نخلستان در ریگان

برخی کشاورزان شرق کرمان که به پرورش نخل مشغول هستند از تخلیه 20 کمپرسی شن به صورت ماهیانه از نخلستانها خبر می دهند و این نشان از میزان هجوم شنهای روان به این مناطق دارد.

این درحالی است که خشکسالی درختان دست کاشت و همچنین جنگلهای کهور شرق استان کرمان را که مهمترین مانع در مقابل هجوم شنهای روان هستند را نیز در تحت تاثیر منفی خود قرار داده است.

همچنین رودخانه فهرج به عنوان تنها رودخانه شهرستان فهرج نیز خشک شده است.

676 هزار هکتار کانون فرسایش بادی در کرمان وجود دارد

در استان کرمان 16 کانون فرسایش بادی وجود دارد که مساحتی معادل 676 هزار هکتار را در بر می گیرد و این کانونها می توانند با وزش باد به کانون طوفان شن تبدیل شوند و اراضی اطراف خود را در معرض بیایانزایی قرار دهند.

بنا به اعلام نظر کارشناسان در استان کرمان سالیانه 166 میلیارد ریال به دلیل فعالیت این کانونها خسارت به بخشهای مختلف وارد می شود.

طی سالهای اخیر برای کنترل این کانونها که بخش عمده ای از آن در شرق استان قرار گرفته است طرح بهسازی و احیاء جنگلهای کهور در دستور کار قرار گرفته است که در این زمینه همکاری تنگاتنگی نیز با سازمانهای بین المللی صورت می گیرد.

مسئولان و کارشناسان استان کرمان امیدوارند با اجرای این طرحها از میزان خسارت ناشی از طوفانهای شرق استان کرمان کاسته شود.

فرماندار ریگان در این خصوص در گفتگو با مهر اظهارداشت: شهرستان ریگان بنا به آنچه که اسمش پیداست در مکانی قرار گرفته که مملو از کانونهای شن و بیابان است به همین دلیل با بروز تند باد به سادگی طوفان شن ایجاد می شود.

محمد برزنگ ادامه داد: روز گذشته نیز طوفانی با سرعت 95 کیلومتر در ساعت ریگان را در نوردید که به دلیل شدت طوفان مجبور شدیم که چند مدرسه را تعطیل کنیم و هزاران دانش اموز به این دلیل خانه نشین شدند.

احیای جنگلهای کهور تنها راه اساسی مقابله با طوفان در شرق کرمان

وی گفت: عبور جاده های ترانزیتی از شهرستان ریگان نیز موجب می شود در صورت بروز طوفان این محورها برای چند ساعت بسته شوند.

وی با اشاره به زلزله خیز بودن ریگان گفت: در کنار زمین لرزه دیگر عامل طبیعی که شهرستان را تحت تاثیر قرار داده طوفان است بطوریکه به امری عادی تبدیل شده اما این مسئله هر بار که روی می دهد مشکلاتی برای مردم دارد.

برزنگ ادامه داد: کاهش دید به تنها چند متر، شن گرفتگی معابر عمومی، شن گرفتگی مزارع و روستاها، شن گرفتگی قنوات و پلها و جاده ها تنها گوشه ای از این مشکلات است که رفع انها هزینه هنگفتی را به دنبال دارد.

همچنین فرماندار فهرج نیز در گفتگو با مهر اظهارداشت: دو روز قبل شاهد بروز طوفان شدید در شهرستان بودیم که موجب شد برای مقابله با تبعات آن ستاد حوادث غیر مترقبه را تشکیل دهیم.

طوفان در فهرج خسارات زیادی به جای گذاشت/ خشکسالی طوفانهای شن را تشدید می کند

حسین زین الصالحین با اشاره به بسته شدن جاده زاهدان - فهرج و توقف چند ساعته قطار زاهدان کرمان گفت: خسارات زیادی نیز در بخشهای تاسیسات به وجود آمد و مجبور شدیم به دلیل آلودگی هوا و کاهش دید افقی مدارس را نیز تعطیل کنیم.

وی بااشاره به عرصه های بیابانی فهرج ادامه داد: طوفانهای شن موجب بیابانزایی می شود و در صورت عدم چاره اندیشی این امر نتیجه ای جز خالی شدن روستاها از سکنه و مهاجرت نخواهد داشت.

فرماندار فهرج توسعه و احیاء جنگلهای و درختکاری در عرصه های بیابانی را در راستای کنترل کانونهای شن بسیار موثر دانست و ابراز امیدواری کرد که با اختصاص هزینه های لازم این طرحها به سرعت پیگیری شود.

وی همچنین خشکسالی در این شهرستان را یکی از عوامل مهم در گسترش بیابانها و در نتیجه طوفان و گرد و غبار دانست.

با توجه به مشکلاتی که طوفان شن برای مردم ایجاد می کند و تشدید آن طی ماههای اخیر انتظار می رود با اختصاص بودجه مناسب در راستای توسعه جنگلهای کهور و دست کاشت شرق کرمان شرایط لازم برای جلوگیری از این تهدید مهیا شود و در نهایت بیابانهای این منطقه با استفاده از موقعیت گردشگری بی نظیر به کانون جذب گردشگر تبدیل شوند.