شرکت ملی نفتکش؛ چهارمین غول جهان

کد خبر: ۲۲۴۲۳۳

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ - ۱۰:۱۵

مجله اقتصادی فوربس با اشاره به تلاش قانونگذاران آمریکا برای تحریم شرکت ملی نفتکش ایران نوشت این شرکت چهارمین شرکت بزرگ حمل و نقل نفت خام در جهان است و از نقش مهمی در بازار نفت برخوردار می باشد.

به گزارش  فارس به نقل از مجله اقتصادی فوربس، در حالی که اخیرا دولت آمریکا با اعمال تحریم هایی سخت گیرانه، تلاش می کند فشار بر ایران را افزایش دهد نمایندگان کنگره آمریکا در حال تمهید اقدامات جدیدی علیه ایران هستند.

در طرحی که در کمیته امور بانکی مجلس سنا به تصویب رسیده شرکت ملی نفتکش ایران مورد تحریم دولت آمریکا قرار می گیرد.

فروبس با اشاره به این موضوع افزود: علیرغم تحریم های متعددی که تا کنون علیه ایران تصویب شده خطوط دریایی ایران که نفت ایران را به بازارهای جهانی صادر می کنند، تا کنون از این تحریم ها معاف بوده اند. نفتکشهایی که وظیفه ترانزیت نفت ایران را بر عهده دارند، متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران هستند. مقر اصلی این شرکت در تهران قرار دارد.

بر اساس رده بندی موسسه لویدز انگلیس شرکت ملی نفتکش ایران در رتبه چهارم بزرگترین شرکت های متصدی حمل و نقل نفت خام در جهان قرار دارد. بر این اساس این شرکت سال گذشته مسئول انتقال 53 میلیون تن نفت خام بوده است.

در حال حاضر، در لیست موجود در پایگاه اینترنتی شرکت ملی نفتکش ایران، نام یک ناوگان متشکل از 39 نفتکش به چشم می خورد که برای ترانزیت نفت ایران و سایر کشورها مورد استفاده قرار می گیرند. شرکت ملی نفتکش ایران، نه به عنوان یک حمل کننده صرف نفت، بلکه به عنوان کانال دسترسی ایران به موقعیت های مختلف تجاری به شمار می رود. بنابر اعلام شرکت ملی نفتکش ایران، هدف اصلی فعالیت های چارترینگ این شرکت، ایجاد روابط نزدیک با شرکت های قابل اطمینان اجاره دهنده کشتی و واسطه گر و همچنین فراخواندن مجموعه متنوعی از بنادر و ترمینال های جهانی به همکاری است. بر اساس اطلاعات موجود در پایگاه اینترنتی شرکت ملی نفتکش ایران، این شرکت خود بیش از 3 هزار کارمند، شامل 2500 خدمه دریانورد دارد که 85 درصد آنها اتباع ایرانی هستند.

بر اساس این گزارش نفتکش های این شرکت به صورت مجانی در بنادری از اروپا تا شرق دور به خدمت فرا خوانده می شوند. بطور مثال  در طی پنج هفته گذشته، یک نفتکش متعلق به این شرکت با نام سپید، در بندر پیرائوس یونان به خدمت فرا خوانده شده است. همچنین دو نفتکش دیگر به نام های ساوه و سروستان، در بندر روتردام هلند که این شرکت شعبه ای نیز در آن دارد، به خدمت فرا خوانده شده اند.

بر اساس گزارش های رسیده، این هفته، شاهد تغییراتی عمده در عالی ترین سطح مدیریتی این شرکت خواهیم بود. روز سه شنبه، خبری منتشر شد مبنی بر اینکه محمد سوری، رئیس این شرکت که مدت زمان طولانی ای این سمت را در اختیار داشت، پس از 26 سال به صورت ناگهانی از مدیریت این شرکت کنار کشیده است. بر اساس گزارش رویترز، وی با انتشار نامه ای، اعلام بازنشستگی کرده اما گفته که همچنان به عنوان مشاور و حامی، در خدمت شرکت ملی نفتکش ایران خواهد بود. رئیس جدید شرکت ملی نفتکش ایران  حمید بهبهانی، وزیر سابق حمل و نقل ایران خواهد بود که پیش از این به عنوان مشاور رئیس جمهور ایران در امور حمل و نقل انجام وظیفه می کرد.

بر اساس این گزارش احتمالا این تغییر مدیریتی مرتبط با تحریم های اخیر آمریکا علیه این شرکت باشد. بر اساس مصوبه کمیته امور بانکی سنای آمریکا که باید به تصویب مجلسین برسد دولت آمریکا اجازه دارد شرکت های را که از این شرکت نفت بخرند و یا محموله ای به آن بسپارند مجازات کند. البته این اقدام برای رئیس جمهور آمریکا الزام آور نیست.

مقامات این شرکت با اعتراض به این اقدام، تحریم این شرکت توسط آمریکا را بی معنی توصیف کرده اند. آنها می گویند شرکت ملی نفتکش ایران، 12 سال پیش به بخش خصوصی واگذار شده و در حال حاضر یک شرکت دولتی محسوب نمی شود. حبیب الله سیدان، مسئول بخش بازرگانی این شرکت هفته گذشته به رویترز گفت، شرکت ملی نفتکش ایران هیچ ارتباطی با سپاه پاسداران ایران ندارد.

مقامات شرکت ملی نفتکش ایران، رکورد بالای این شرکت در زمینه امنیت انتقال انرژی، سرمایه گذاری چند میلیارد دلاری و روابط گسترده با شرکت های فعال در زمینه انتقال نفت را به عنوان کارنامه عملکرد مثبت خود جهت جلوگیری از تصویب تحریم ها ارائه کرده اند. محمد سوری، رئیس سابق این شرکت در طی سالهای تصدی این سمت، جوایز بین المللی مختلفی را دریافت کرده است. در دسامبر سال گذشته، طی مراسمی در دوبی، موسسه لویدز سوری را متصدی برتر نفتکشهای نفتی سال در خاور میانه و شبه قاره هند معرفی کرد. در سال 2010، شرکت سی ترید، که مقر آن در لندن قرار دارد، سوری را به عنوان شخصیت سال برگزید. پس از دریافت این جایزه، سوری طی مصاحبه ای اظهار داشت: «ما یک شرکت حمل و نقل هستیم که انرژی مورد نیاز مردم در سراسر جهان را انتقال می دهیم. ما باید مورد قدردانی قرار بگیریم، نه اینکه مورد تحریم قرار بگیریم.»

فوربس افزود: سوالی که به ذهن می رسد این است که به راستی به چه میزان این شرکت و مقامات آن از حکومت ایران و سپاه پاسداران مستقل هستند. نگاهی به سوابق رئیس سابق این شرکت، که اکنون به عنوان مشاور و حامی در این شرکت فعالیت می کند می تواند نکات  بیشتری را روشن نماید. محمد سوری، که انگلیسی را بسیار روان صحبت می کند، بارها به آمریکا سفر کرده و با این کشور به خوبی آشناست. سوری برای بیش از یک ربع قرن برجسته ترین مقام شرکت ملی نفتکش ایران بوده است. این شرکت نقشی عمده را در ترانزیت نفت ایران به بازارهای جهانی ایفا می کند.

سوری تحصیلات مقدماتی خود را در ایران گذراند و در اواخر دهه 1970 در اواخر حکومت شاه برای تحصیل به آمریکا سفر کرد. وی همزمان با هدایت  یک شرکت کرایه کشتی که در سال 1976 در نیویورک به ثبت رسیده بود، تحصیلات خود را در دانشگاه هاروارد در سال 1979 به اتمام رساند. سوری در همان سال همزمان با پیروزی انقلاب اسلام به ایران بازگشت. وی در طی تنها 3 سال به ریاست کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران رسید. وی چند سال بعد یعنی در 1986 به ریاست شرکت ملی نفتکش ایران که در آن زمان یکی از شرکت های تابعه شرکت ملی نفت ایران بود، منصوب شد. دوران ریاست او با  جنگ نفتکش ها بین ایران و عراق همزمان بود که در طی آن این شرکت همکاری نزدیکی با نیروی دریایی ارتش و سپاه پاسداران ایران برای ساخت نوعی  قایق تندور که امروز از آن به منظور ایجاد مزاحت برای ناوهای آمریکایی در خلیج فارس استفاده می شود، داشت.

در سال 2000 دولت ایران این شرکت را به بخش خصوصی واگذار کرد. سایت ویکی لیکس ادعا کرده، 67 درصد از سهام این شرکت تحت کنترل کارمندان فعلی و کارمندان بازنشسته صنعت نفت ایران قرار دارد.

فوربس در پایان نوشت: اما آیا در صورتی که مطابق با اخبار رسیده، بهبهانی، وزیر سابق حمل و نقل ایران ریاست این شرکت را عهده دار شود، تغییری در میزان وابستگی این شرکت به دولت ایران ایجاد خواهد شد؟ بهبهانی از مدت ها قبل از متحدان احمدی نژاد  بوده است. وی سالها قبل استاد مشاور تز دکترای احمدی نژاد بوده است. در سال 2009 احمدی نژاد بهبهانی را به سمت وزارت حمل و نقل ایران منصوب کرد. در دوران وزارت بهبهانی، مجموعه تحت مدیریت وی یک قرارداد جاده سازی به ارزش میلیاردها دلار را به قرارگاه سازندگی خاتم الانبیای سپاه پاسداران ایران واگذار کرده است.