سلاحی ايرانی عليه «تب كريمه كنگو»

واکسن ضد کنه بيماري‌زا در كشور به توليد آزمايشگاهي رسيد

کد خبر: ۲۲۳۳۳۴

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۳۹۰ - ۱۹:۳۱

محققان بيوتكنولوژي كشورمان موفق به توليد آزمايشگاهي واکسن ضد کنه ناقل تب کريمه کنگو و تيلريوز شدند.

به گزارش ایسنا، دکتر سيد محمود ابراهيمي گله داري، عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي بقيه الله (عج) تهران و مجري طرح‌هاي واكسن‌هاي نوتركيب دانشگاه با بيان اينكه كنه «هيالوما آناتوليكوم» انگل حيوانات اهلي و وحشي در مناطق گرم و نيمه گرم جهان است، گفت: اين انگل در قسمتهايي از خاور نزديك، آسياي ميانه، جنوب اروپا، جنوب روسيه و هند توزيع گسترده اي دارد.

وي افزود: كنه «هيالوما آناتوليكوم» يكي از مهمترين ناقلان تب هموراژيك كريمه- كنگو (CCHF) در انسان و تيلريوز در صنعت دامداري کشور است که علاوه بر اين كه به عنوان يک معضل بهداشتي براي انسانها مطرح است، هر ساله خسارات اقتصادي و بهداشتي جبران ناپذيري به صنعت دامپروري و چرم کشور نيز وارد مي‌كند.

ابراهيمي با بيان اينكه اين گونه كنه، مخزن ويروس CCHF است، تصريح كرد: اين ويروس به دليل تکثير سريع و دوره کمون کوتاه، مجال پاسخ موثر را از سيستم ايمني ميزبان سلب كرده و با اختلال انعقادي داخل عروقي که عمدتا مويرگ‌هاي تمام بافت‌هاي بدن را درگير مي‌کند، باعث مرگ مبتلايان مي‌شود؛ لذا، واکسن‌هاي محافظتي در برابر اين ويروس نيز کارايي ندارند و محققان کشور بايد روي ريشه کني كنه «هيالوما» که مخزن اين ويروس است، متمرکز شوند و درمان‌هاي محافظتي و واکسن‌هاي درماني را براي اين ويروس مد نظر قرار دهند.

وي با بيان اينكه در حال حاضر کاربردي ترين راه مبارزه با کنه‌ها، استفاده ازسموم است، ادامه داد: با توجه به بروز پديده مقاومت اکتسابي کنه عليه سموم و خطراتي که مصرف سموم براي محيط زيست و انسان دارد، استفاده از واکسن ضد کنه به عنوان جايگزيني بهتر و موثرتر مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است که در اين مورد محققان استراليايي و کوبايي پس از سال‌ها تحقيق، موفق به تهيه واکسن موثر تجاري به نام هاي Gavac و Tick Guard عليه گونه كنه «بوفيلوس ميكروپلوس» شدند كه اين کنه مشكل عمده كوبا و استراليا است.

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله (عج) تصريح كرد: متاسفانه استفاده از اين واکسن‌هاي تجاري عليه كنه‌هاي ايران كه اغلب هيالوما است كارايي چنداني نداشته است. ضرورت ساخت واکسن مختص اين کنه که مشکلات بهداشتي و اقتصادي عديده اي را به ايران و کشورهاي منطقه نظير هند، پاکستان، افغانستان و عراق تحميل کرده است، باعث شد تيم تحقيقاتي در دانشگاه با سرپرستي من بر اساس تجربيات مولکولي حاصله بر روي ساخت واکسن آنفلوانزاي نوترکيب وسيع الطيف، گام مهم و موثري را در رابطه با توليد آزمايشگاهي واکسن استراتژيک ضد کنه ناقل تب کريمه کنگو و تيلريوز برداريم که نتيجه اين موفقيت در قالب دو مقاله تحليلي در دو ژورنال ISI بسيار معتبر آمريکا به نام‌هاي Exprerimental Parasitology و Biologicals (تحت نشر Elsevier) به چاپ رسيد.

وي خاطرنشان كرد: در اين تحقيق، گليکوپروتئين پروتئين متصل به غشاء سطحي سلول‌هاي لوله گوارش به نام Bm86 كنه هيالوما آناتوليکوم آناتوليکوم با وزن 86 كيلو دالتون و 70 دنباله سيستئيني از کنه‌هاي بومي ايران با همکاري دکتر ماشاء الله محمدي، عضو هيات علمي موسسه رازي کرج شناسائي و سپس تعيين توالي شد؛ در نهايت، ژن کد کننده اين گليکوپروتئين از کنه هيالوماي ايران جدا و به کمک تکنيک‌هاي مولکولي در کپي نامبرهاي بسيار بالا در کروموزم مخمر (پيشيا پاستوريس) وارد شد و به کمک متانول اين سويه ترانسفورمنت شده مخمر را وادار به توليد و ترشح خارج سلولي اين گليکوپروتئين كرديم.

به عبارتي توانستيم گليکوپرتئين سطحي روده کنه را در مخمر به صورت پروتئين نوترکيب خالص و تجاري توليد کنيم.

ابراهيمي افزود: پس از تخليص گليکوپروتئين حاصله، به کمک بافرهاي لازم و ادجوانت‌هاي مناسب فرموله شد و در حيوان مدل آزمايشگاهي مورد ارزيابي اوليه قرار گرفت که نتيجه اوليه آن بسيار موفقيت آميز بوده است. در اين تحقيق توانستيم با کمک آنتي بادي اختصادي عليه اين گليکوپروتئين نوترکيب در بدن ميزبان، سيستم گوارش کنه هيالوما را هنگام خونخواري، به خوبي تخريب و غيرفعال کنيم که ريزش کنه‌ها از روي ميزبان، مرگ آنها را در پي داشت.