وظيفه شوهر در صورت از بين رفتن مهر

سارا صباغيان

کد خبر: ۲۲۱۲۲۶

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۹۰ - ۰۸:۴۵

شوهر وظيفه دارد مهر را به زن تسليم كند و تا زماني‌كه مهريه را به زن تسليم نكرده ضامن عيب يا تلف آن است اعم از اينكه مهر عين معين باشد يا منفعت يا دين. چراكه به مجرد وقوع عقد، زن مالك مهر مي‌شود. به موجب ماده «1084» قانون مدني: «هرگاه مهر عين معين باشد و معلوم گردد قبل از عقد معيوب بوده يا بعد از عقد و قبل از تسليم معيوب يا تلف شود، شوهر ضامن عيب و تلف است.»

درخصوص اين ماده سه فرض مطرح است:

1- معيوب بودن مهر در زمان عقد: با توجه به اينكه شوهر ضامن عيب است در اين حالت زن مي‌تواند توافق انجام شده درخصوص مهر را فسخ و مثل يا قيمت آن را از شوهر مطالبه كند يا اينكه عين مهر را نگه دارد و تفاوت قيمت بين سالم و معيوب (ارش) را از شوهر بخواهد.

2- معيوب‌شدن مهر پس از عقد و قبل از تسليم: اين فرض در صورتي است كه عيب در زمان عقد نكاح وجود نداشته ولي قبل از تسليم به زن حادث شده، در اين حالت نيز شوهر ضامن است و طبق نظر مشهور فقهاي اماميه، زن فقط حق گرفتن تفاوت قيمت سالم و معيوب (ارش) را دارد. يعني زن حق پس‌دادن مهر را ندارد و شوهر مسوول پرداخت تفاوت قيمت است و بايد جبران خسارت كند.

3- تلف مهر پس از عقد و قبل از تسليم: مادامي‌كه مرد مهر را به زن تسليم نكرده باشد ضامن آن است و او بايد مثل يا قيمت مال تلف‌شده را به زن تسليم كند.

تلف يا معيوب شدن مهر پس از عقد ممكن است به يكي از طرق زير باشد: الف) تلف يا عيب ناشي از تقصير زوج ب) تلف يا عيب ناشي از تقصير زوجه ج) تلف يا عيب توسط شخص ثالث د) تلف يا عيب به‌طور قهري

در حالت اول همان‌طور كه گفته شد زوج بايد با پرداخت مثل يا قيمت، جبران خسارت كند.

در حالت دوم ضماني بر عهده زوج نيست و در حكم آن است كه مهر توسط زوجه قبض شده است.

در حالت سوم زوجه مخير است كه مستقيما به شخص ثالث (تلف كننده) يا به خود زوج رجوع كند.

در صورت رجوع به زوج و مطالبه خسارت، زوج نيز مي‌تواند به تلف‌كننده مراجعه كند.

در حالت چهارم، زوج ملزم به پرداخت خسارت است.

آنچه در بالا گفته شد در مواردي است كه مهر عين معين باشد. سوالي که ممكن است مطرح شود آن است كه در صورت تلف عين مهر، ملاك پرداخت قيمت چه زماني است؟ در جواب بايد گفت به نظر اكثريت فقها، در صورتي‌كه مهر تلف شود، مرد ضامن قيمت روز پرداخت يا تسليم است.

* وكيل پايه يك دادگستري

منبع: شرق