ضررهاي ناشي از شتابزدگي دولتي

مسلم سليماني

کد خبر: ۲۲۱۱۴

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۸۷ - ۱۶:۵۸

بررسي موضوع شتاب (عجله) مستلزم واکاوي نکات مختلفي است که ثمره آن به منفعت و ضرر در فرد و جامعه بر مي‌گردد.

اين موضوع با توجه به فرمايش مقام معظم رهبري در نظر گرفته شده است، که فرموده‌اند:
«انتقاد، ارزشيابي منصفانه و كارشناسانه است كه با نظر خيرخواهي انجام مي‌شود و در آن نقاط مثبت و منفي در كنار هم مورد توجه قرار مي‌گيرد و دولت بايد با سعه صدر از اين انتقادها استقبال كند، آنها را با گوش جان بشنود و با بررسي و توجه كافي و كامل، به انتقادهاي صحيح عمل نمايد.»
اگر چه اين دولت از جهات متعدد داراي امتياز است اما اين مقال تنها گوشه‌اي از دغدقه اينجانب است (و بنا به وظيفه شرعي که تنها قدرت من در دست گرفتن قلم است) آن را به دولتمردان هديه مي‌کنم. باشد که راهگشا باشد.

اول: تعريف شتاب:
«شِتاب» به معني: «عجله و تندي در کار و حرکت / چالاکي و سرعت» و عجله به معني: «شتابزدگي /شتافتن /چيزي را پيش از هنگام خواستن» آمده است.

مرحوم راغب اصفهاني آن را چنين معني کرده است:
عجله طلب نمودن چيزي قبل از وقت آن است که مقتضي آن شهوات نفساني است [همين که شخص ميل دارد اين کار را زودتر انجام دهد خود يک شهوت (هوس) است] و به همين دليل است که در آيات بسياري از قرآن مورد مذمت قرار گرفته تا جايي که شتابزدگي را به شيطان نسبت داده است.

دوم: شتابزدگي در قرآن و روايات:
در قرآن کريم آيات بسياري در خصوص عجله (شتابزدگي) وجود دارد که دو معني از آن ساتر مي‌شود:

الف: بي اشکال بودن عجله:
حضرت موسي (ع) براي دريافت وحي الهي قبل از قوم خودش به وعده گاه آمد. و آن هنگام که خداوند از او مي‌پرسد که: چرا در آمدن شتاب کردي ؟ عرض مي‌کند: براي خشنودي تو به سوي تو شتاب کردم.

اگر چه در اينجا جواز شتاب در اموري که «خشنودي خدا» را در پيش داشته باشد، صادر شده است (و بنده در جاي ديگري از قرآن جايز بودن عجله را نديدم) اما در آيه بعد يک توبيخ ضمني هم وجود دارد و آن اينکه:
«ما قوم تو را بعد از آمدنت آزمايش کرديم و سامري آنها را گمراه کرد»
اين آيه به خوبي نشان مي‌دهد که شتاب حضرت موسي (ع) براي دريافت وحي به گمراهي قومش توسط سامري منجر شد. و به عبارت ديگر: عجله حتي براي کار خير نيز بدون مفسده نخواهد بود.

در روايات متعددي که بي اشکال بودن عجله را مطرح ميکند، همه آنها ناظر منظر به وجهي است که «موجبات رضايت خدا و امر خيري» فراهم شود، مي‌باشد.
نظير: ان الله يحب من الخير ما يعجل، من کمال الکرم تعجيل المثوبه و...
که بدون شک با توجه به صدها روايت و ده‌ها آيه قرآن؛ علم، آگاهي و برنامه ريزي شرط اوليه هر اقدامي است و انسان بايد رعايت کند اگر چه به زعم خود فکر کند که در آن کار رضايت خدا و يا خير وجود دارد. زيرا جزو مسلمات دين ماست که کارجاهلانه نه ارزشي دارد و نه خداوند پاداشي مي‌دهد.و آنچه بدان مأمور هستيم افعال اختياري و آگاهانه است.

پس تعجيل در اينجا يعني از «دست ندادن فرصت» بعد از تحقيق، مطالعه و تصميم. زيرا بعضي‌ها همه اين مراحل را مي‌روند اما به دلائلي در اجرايي کردن اهداف خود تنبلي مي‌کنند. به نظر مي‌رسد امر به تعجيل در اين موارد ناظر منظر به از دست ندادن فرصت است نه شتابزدگي.

ب: منع از عجله:
تا جايي که من مطالعه کرده ام در قرآن کريم شتابزدگي در 13 مورد نکوهش و مذمت شده است. از جمله:

الف:دعوت به صبر:
«خداوند پيامبر (ص) را دعوت به صبر مي‌کند و مي‌فرمايد عجله نکن»
اگر چه «عجله نکن» به «عجله در عذاب» ترجمه شده است و خوب مي‌دانيم که مشرکان از هيچ آزاري دريغ نکردند اما به نظر مي‌رسد شأن پيامبر (ص) بالاتر از اين باشد که مثل پيامبران اولواالعظم که در شرايط بحراني تقاضاي عذاب کند. پس يک فرقي بين ساير پيامبران و پيامبر آخر الزمان که «رحمه للعالمين» است بايد باشد. که به نظر مي‌رسد اين عجله پيامبر براي هدايت آنان بوده. (حريص عليکم...).
در صورت ترجمه اول، عجله کردن درست نيست و در صورت معني دوم، حتي براي امر هدايت نيز نيازي به عجله نيست. و پيامبر (ص) وظيفه خودش را انجام داده است.

ب: انسان ذاتا عجول است:
خلق الانسان من عجل...
در اين آيه خداوند سريره آدمي را آميخته با عجله معرفي مي‌فرمايد.که مي‌بايست با تدبير و آموزش ياد بگيرد که هر کاري وقت معيني دارد و بايد در جاي خود بدان پرداخت.که با اندکي صبر و تدبير مي‌شود سنگهاي بزرگي را از پيش پا برداشت.و انجام آن در غير از زمان خود به مثابه ميوه‌اي است که هنوز وقت چيدن آن فرا نرسيده ولي از روي بازي و هوس، آن را مي‌چينند و در نهايت بايد آنرا دور بريزند و بي استفاده مي‌ماند.

ج: حرص براي ضرر:
و يدع الانسان بالشر دعاءه بالخير و کان الانسان عجولا
در اين آيه روي سخن در جايي است که انسان بر اساس جهل با رغبت و اشتها به سمت زيان و شر مي‌رود که ريشه آن شتابزدگي است. اينان کساني اند که جهل مرکب دارند. سوار بر مرکب به خيال اينکه جاده اتوبان است با سرعت هرچه تمامتر به سمت پرتگاه حرکت مي‌کنند.آنچه را که ديگران علم به خطا در آن دارند، اين دسته که جهل مرکب دارند، مي‌پندارند که خودشان درست ميگويند و ما بقي اشتباه.و به نصيحت خيرخواهان گوش فرا نمي‌دهند.
و آيات متعدد ديگر...

اما در روايات:
روايات بسياري داريم که انسان را از شتابزدگي نهي مي‌کند.نظير:

الف:موجب لغزش:
«من رکب العجل اصابه الزلل» يعني: بر مرکب شتابزدگي سوار شدن لغزش و خطا را در بر خواهد داشت. زيرا به ندرت اتفاق مي‌افتد که در حال شتابزدگي کسي تصميمي بگيرد و نتيجه رضايت مندي از آن به دست آيد.

ب: موجب ملامت:
«من رکب العجل رکبته الملامه» بر مرکب شتابزدگي سوار شدن ملامت را به دنبال دارد.

ج: بي بهره شدن:
«اياک والعجله فانک اذا عجلت اخطأت حظک»
کلمه «اياک» براي حصر و معمولن براي جايي است که مي‌خواهيم شدت را برسانيم و در اينجا نيز شدت تنفر و دوري از شتابزدگي مد نظر است. ترجمه چنين مي‌شود: تحت هر شرائطي از شتابزدگي بپرهيز زيرا بهره و نصيب خود را از دست مي‌دهي.

د: پرهيز از شتاب در گفتار و کردار:
اميرالمومنين (ع) در بستر رحلت به حسنين سفارش مي‌فرمايد که: «تو را از شتابزدگي در گفتار و کردار نهي مي‌کنم»

ه: عجله ندامت است:
«العجله ندامه» «ال» در «العجله» الف و لام «استغراق» است. يعني در کليت عجله چيزي جز ندامت حاصل نمي‌شود. حتي در جايي که منفعت مختصري حاصل مي‌شود، اگر تأني ميکرد آن منفعت بيشتر حاصل مي‌شد.و حضرت امير (ع) مي‌فرمايد: «العجول مخطئ و ان ملک» [به دليل اينکه دايره مخاطب عام مي‌باشد از بحثهاي تخصصي حوزوي حول سند، منطوق، دلالت، واکاوي مفردات روايت و... پرهيز مي‌کنم.]
و موارد بسيار عديده ديگر که همه دال بر عدم ارتکاب کار‌ها از روي شتابزدگي دارد.

سوم: شتابزدگي در کلام امام (ره):
امام خميني (ره) در خصوص شتابزدگي مطالب زيبايي دارد که با هم مرور مي‌کنيم:
«اگر انسان در راه رفتن شتابزدگي كند‚ در روح او نيز توليد شتابزدگي شود‚ چنانچه روح شتابزده نيز ظاهر را شتابزده كند. و همين طور انسان اگر در اعمال ظاهريه‚ وقار و سكينه و طمانينه را اعمال كند - گرچه با تكلف و به خودبندي - كم كم در باطن روح‚ اين ملكه شريفه طمانينه و تثبت حاصل شود. و اين ملكه شريفه‚ مبدا بسياري از خيرات و كمالات است.

تاني و تثبت از جنود عقل‚ و تسرع و شتابزدگي و بي ثباتي و بي قراري از جنود جهل است
و شك نيست كه تمام عجله‌ها و شتابزدگيها و بي ثباتيها و بي قراريها‚ از خوف نرسيدن به مآرب نفسانيه و لذات و شهوات حيوانيه يا فقدان مقاصد حيواني است».

چهارم: شتابزدگي در کلام حضرت آيت الله خامنه‌اي:

رهبر معظم انقلاب همواره در سالهي گذشته تا به حال جامعه و مسئولان نظام را به اجتناب از شتابزدگي دعوت کرده‌اند و همواره خواست معظم له بر سبيل اعتدال و استدلال بوده است.
به چند نمونه از بيانات معظم له عنايت بفرمائيد:
از جمله چيزهايي كه بخصوص در رابطه‚ با جوانان‚ لازم است به آنها گفته شود و آنها به آن هدايت بشوند‚ سوق دادن جوانان به‌انديشيدن‚ تعقل‚ اخلاق اسلامي‚ حلم‚ اجتناب از شتابزدگي و عجله در امور‚ اجتناب از تندخويي و اعمال خشونت است. در محيط اسلامي آن وقتي مي‌شود حقايق را به اعماق دلها نفوذ داد كه زبان لين‚ رفتار انديشمندانه و عاقلانه در ميان باشد و حلم وجود داشته باشد.

رهبر انقلاب؛ خودشيفتگي، حب ستايشگري، منت‌گذاري بر مردم، بزرگنمايي كارها و اقدامات انجام گرفته، خلف وعده با مردم در انجام كارها، شتابزدگي در امور، كوتاهي در كارها و اصرار بر شيوه‌ها و برنامه‌هاي غلط را از جمله مسائلي دانستند كه مسئولان بايد از آنها بر حذر باشند.
ايشان همچنين با تأكيد بر اين‌كه مسئولان نبايد هيچ‌گاه خود را مصون از انحراف بدانند، لزوم مراقبت دائم را يادآور شدند و خاطرنشان كردند يكي ديگر از راه‌هاي جلوگيري از انحراف، نرنجيدن از تذكرهاي افراد خيرخواه و حتي سخنان درشت آنان است.
رهبر معظم انقلاب همواره در سالهي گذشته تا به حال جامعه و مسئولان نظام را به اجتناب از شتابزدگي دعوت کرده‌اند و همواره خواست معظم له بر سبيل اعتدال و استدلال بوده است.
در يکي از فرامين اخير خود نسبت به دولتمردان آنان را نيز به اين مهم توجه داده‌اند، و آن اينکه:
ايشان حمايت از دولت را به معناي چشم بستن بر ضعف‌هاي آن ندانسته و فرمودند: البته كارهايي وجود دارد كه دولت بايد تدبير كند يا انجام دهد.
وقتي قانوني با سازوكار قانون اساسي در مجلس و شوراي نگهبان تصويب شد، بايد تا مادامي كه تغيير نكرده حتماً به آن عمل شود. حضرت آيت‌الله خامنه‌اي نظارت مستمر بر زيرمجموعه‌ها را بسيار مهم و موجب رفع موانع احتمالي و پيشرفت كارها دانستند و افزودند: رييس‌جمهور نيز بر عملكرد وزرا نظارت كند؛
ايشان، تعامل با قواي مقننه و قضائيه و تعامل نظام‌مند با نخبگان را از ديگران ضروريات كار دولت دانستند و افزودند: بايد از ديدگاههاي اصلاحي نخبگان و ظرفيت همه نيروها استفاده كرد.
ايشان در خصوص طرح تحول اقتصادي فرمود:
اجراي خوب اين طرح، قدم بزرگي در پيشرفت كشور است اما اجراي شتابزده آن، خطرها و ضررهايي بدنبال مي‌آورد؛ بنابراين بايد با بررسي چشم‌اندازها و پيامدها، و تدبير كردن راههاي جلوگيري يا كنترل تبعات منفي، اين جراحي بزرگ را به سلامت انجام داد.

بعضي از مقاصد در ظرف سه سال‚ بعضي در ظرف پنج سال و بعضي در ظرف ده سال برآورده خواهد شد‚ منتها اگر برنامه ريزي نشود‚ نه تنها ده سال‚ بلكه اگر دهها سال ديگر هم بگذرد‚ فايده يي نخواهد بخشيد. من هيچ كس را به شتابزدگي دعوت نمي‌كنم‚ نه شما را‚ نه مسئولان را‚ نه شما پا به زمين بكوبيد كه چه شد‚ نه مسئولان شتابزده و بلغورشده چيزي درست كنند و بگويند اين هم در جواب فلاني كه در فلان جا چنين مطلبي گفته‚ بفرماييد اين هم برنامه ما! هيچكدام فايده يي ندارد.
رهبر بزرگوارانقلاب بيانات شيوا، کارگشا و مفصل ديگري در اين باب با دولتمردان و اصناف مختلف داشته‌اند که به دليل عدم اطاله به همين مقدار اکتفا مي‌کنيم.

پنجم: شتابزدگي از منظر متشرعه:
عرف متشرعه و اهل بيت عصمت و طهارت همواره در اجراي امور از شتابزدگي و با احساسات وارد يک ماجرا شدن پرهيز مي‌کردند.
پرهيز از شتابزدگي به خوبي در زندگي ائمه معصومين (ع) و پيروان آنها به چشم مي‌خورد. با مطالعه مختصري در زنگي همه ائمه در مي‌يابيم که هيچگاه وجود افراد تندخو و عجول در کنار هر يک از ائمه نتوانست که مشي اعتدال و جوانمردي آن امام بزرگوار را خدشه دار کند. حتي طمأنيه و وقار و پرهيز از شتابزدگي در حادثه کربلا هم مشهود است و الا کافي بود تا يک کار شتابزده صورت مي‌گرفت و آنگاه حاثه کربلا ابتر مي‌شد. و همين پويايي حادثه عاشورا مديون درايت، تدبير و تثبت شخصيتي حضرت سيدالشهدا (ع) و بعد از او حضرت زينب (س) و آقا امام زين العبدين است.
پس شتابزدگي در اين منظر نيز کاري مذموم و خلاف مسير عقل است.

ششم: شتابزدگي از منظر عقل:
پر واضح است که عقل سليم شتابزده عمل نمي‌کند زيرا عقل مايل است تا همه امور را با دقت عقلي مورد محاسبه قرار داده و براي همه مسائل پيش بيني شده و نشده راه چاره‌اي در تدبير داشته باشد.
شتاب در قول و فعل ميوه نارسيده هوي و هوس خواهد بود. که هوس در اينجا مي‌تواند شعبه‌هاي مختلفي از جمله: خود خواهي، غرور، فرار از يک واقعيت با نشان دادن چيز ديگر، سرگرم کردن افکار عمومي، خو ستايي، آرام کردن غزيضه خود ستايي و...داشته باشد.
پس يک آدم عاقل کاري بدون تحقيق و مطالعه و بدون نظر مشورتي اهل فن انجام نمي‌دهد خصوصا که آن کار با زندگي دنيا و آخرت افراد جامعه وابسته باشد.

هفتم:بررسي موارد شتاب در دولت نهم:
بررسي اين موضوع به شکل تام نيازمند يک تيم علمي، وقت مناسب و کافي است. اما در اينجا فقط به ذکر چند مورد اشاره مي‌کنم و قضاوت را بر عهده مخاطب فهيم مي‌گذارم. اگر چه دولتمردان شايد بعضي از اين موارد را قبول نداشته باشند که ضرري به اين مقال نخواهد زد. زيرا اگر نوک پيکان اتهام در اين موارد به سمت دولت و يا هر نهاد ديگر باشد خودش نمي‌تواند هم دفاع کند و هم خود را تبرئه. بلکه نيازمند يک گروه کارشناسي علمي است تا ثابت کند که دولت محترم چه مقدار از مسير را بر سبيل ضابطه و چه مقدار از آنرا خارج از ريل حرکت کرده است. اما برخي از آن موارد:

توصيه‌ها و تذکرات به دولت نهم:
جلسه ديدار دولت با رهبر معظم انقلاب در سال 85 که اولين سال فعاليت دولت بود با توصيه‌هايي ازجانب معظم له روبرو بود از جمله:

1- استفاده از نظرات افراد دلسوز در بررسي عملکرد دولت
2- اولويت بندي فعاليت‌هاي دولت، توجه دائم به سند چشم انداز
3- همراه کردن سرعت با دقت و مواظبت در برابر شتابزدگي در کارها و تصميمات
4- تلاش براي محقق کردن وعده‌هاي سفرهاي استاني
5- عدم غفلت از برنامه‌ها و اقدامات بلند مدت و کارهاي زيربنايي
6- عدم دامن زدن به مطالبات و توقعات ناممکن
7- تاکيد بر کار کارشناسي در تصميمات و اقدامات
8- تعامل با قوا، تعامل با نخبگان همفکر و با اخلاص
9- سالم سازي دستگاه بروکراتيک دولت
10- توجه به عدم تصدي گري دولت در عرصه‌هاي غير وظيفه‌اي او (در راستاي اصل 44)
11- تعيين مدل مشخص تمرکز زدايي
12- مبارزه با فساد همراه با قاطعيت
13- حفظ سرمايه‌هاي ملي
14- توجه به مسئله فرهنگ
15- توجه به مسئله تحقيق و علم و فناوري
18- تدوام ديپلماسي جهت دار و داراي برنامه.

اما سال 86 نيز همراه با تذکرات و نکاتي بود که جالب توجه است:
1- اول از همه سفارش به مساله سند چشم انداز
2- تقويت کارشناسي در تصميمات و اقدامات
3- تعامل با نخبگان به تعبير خود ايشان به عنوان نکته‌اي که به کرات گفته شده است
4- تعامل با ديگر قوا
5- تقويت اطلاع رساني فعاليت‌هاي دولت به مردم
6- استقبال و عصباني نشدن از انتقادها
7- رفع مظلوميت از فرهنگ
8- جدي گرفتن مسئله نهضت علمي در کشور
9- توجه به سياست‌هاي اصل 44
10- و نهايتا توجه به گراني‌ها به عنوان يک مسئله موردي.

و سال 87 ضمن در بر داشتن برخي نکات جديد، بطور کلي تاکيد بر همان تذکرات گذشته است:

1- تاکيد بر رعايت قانون
2- نظارت مستمر بر زير مجموعه‌ها ضمن رعايت استقلال مديران در سطح وزرا
3- پيگيري جدي مصوبات و وعده‌هاي سفرهاي استاني
4- تعامل با قوا
5- استفاده از ظرفيت نخبگان
6- اطلاع رساني هنرمندانه فعاليت‌هاي دولت به مردم
7- توجه مستمر به تحکيم پايه‌هاي علم و فناوري
8- توجه به مقوله فرهنگ در بالاترين سطح
9- پذيرش و استقبال از انتقادها.»

آنچه که به راحتي از اين تصوير روشن قابل برداشت است اين است که دولت ضمن جديت خود در امر خدمت رساني به مردم (که تذکر ايشان در خصوص تقويت اطلاع رساني به مردم، خود ناظر به همين تلاش‌ها و اقدامات مثبت صورت گرفته در سه سال گذشته است) و ضمن برخورداري از يک سري ويژگي‌هاي پايه‌اي و مبنايي، داراي برخي ايرادات است که در تذکرات مقام معظم رهبري مورد تاکيد قرار گرفته‌اند. شايد بتوان اين ايرادات را به طور کلي به دو دسته مبنايي و روشي تقسيم بندي نمود.
در بخش مبنايي مي‌توان به توجه ناکافي دولت به مسئله فرهنگ به عنوان اصلي ترين نقطه نظر رهبر انقلاب اشاره نمود.
لکن در بخش روشي به طور کلي مشکل، ناظر به نقص دولت در تعامل با ديگران است. مشاهده نموديد که از نکات مورد تاکيد هميشگي معظم له مساله تقويت تعامل با قوا، تقويت تعامل با نخبگان و نيز استقبال از انتقادها حتي از جانب مخالفين بوده است.

هشتم: تعليل موارد نهي:
شکي نيست که نهي موجود در آيات و روايات نسبت به مسئله شتابزدگي که در هر کدام علتي را هم متذکر شده است نظير: لغزش، ملامت، ندامت، تلاش بي فايده و... لزوم اجتناب را مي‌رساند اما اين اجتناب دو گونه است:

الف: حرمت شتابزدگي:
حرام بودن عجله در کار و فعل در جايي است که ضرري متوجه فرد يا جامعه شود. که ادله کافي در متون فقهي دال بر حرمت «ضرر و اضرار» آمده که نياز به تکرار در اينجا نيست. (قاعده لاضرار) *
همانگونه که فرد در حوزه فردي و خصوصي خود حق ضرر به خودش و ديگران را ندارد و اگر ضرري را متوجه شود با توجه با قانون مسئوليت مدني قابل فرجام خواهي در محکمه و استيفاي حق خواهد بود به طريق اولي اگر مسئولي بر اساس جهل و يا عدم توجه به نظرات کارشناسي ضرري را به جامعه وارد کرد بايد مورد بازخواست واقع شده و در دادگاه صالح به اتهام او رسيدگي و حقوق ملت اعاده شود. مگر اميرالمومنين در مواجه با رانت خواران بيت المال چنين نکرد؟ مگر نگفت: اگر کسي پول بيت المال را مهريه زنش قرار داده باشد او را طلاق ميدهم و بيت المال را بر مي‌گردانم؟
آيا اين موارد و ده‌ها مورد ديگر در تاريخ سراسر افتخار آميز شيعه دال بر اين نيست که مسئولان در صورت تخطي و بي توجهي مي‌بايست مورد بازخواست قرار گيرند؟ به راستي از اول انقلاب تا الآن چند مسئول به جرم بي لياقتي محاکمه شده‌اند؟ شايد بگوئيد مسئول بي لياقت نداشتيم!

ب: کراهت شتابزدگي:
در مواردي که حقوق ملت ضايع نشود و تنها به خاطر شتابزدگي حقوق آنها دير تر به دست آنان برسد، در اين صورت اين شتابزدگي حرام شرعي نخواهد بود بلکه مي‌شود گفت که کراهت دارد و آن شايد به خاطر «خبث فاعلي» کار باشد. که چرا بهترين راه را انتخاب نکرد.

نهم: نظرات کارشناسان:
بررسي نظرات کارشناسان در خصوص موارد شتابزدگي در دولت محترم نهم نيز به درازا مي‌انجامد که ما در اينجا گزيده‌اي را تقديم خوانندگان عزيز مي‌کنيم:

1- محمد رضا باهنر:
محمد رضا باهنر که خدمات او به دولت نهم کم نيست چنين مي‌گويد:
نايب رييس مجلس با تاکيد براينکه نبايد با شتاب زدگي، هزينه‌هاي آن در موضوع هسته‌اي را افزايش داد، اظهار کرد: دولت نهم يک سياست راهبردي، استراتژيک و نقشه راه در ابعاد مختلف اداره کشور ندارد.محمد رضا باهنر که شنبه شب در جلسه پرسش و پاسخ سياسي مجمع اسلامي دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي مشهد درباره نقاط ضعف و قوت دولت نهم سخن مي‌گفت، اظهار داشت: يکي از بحث‌هاي مهم که مي‌تواند پاسخ گوي بسياري از سوالات جامعه باشد، تحليل عملکرد دولت نهم است و اينکه کدام رفتارها و مواضع دولت قابل قبول است; دولت نهم يک سري ويژگي‌هاي عمومي دارد که با ساير دولت‌ها قابل مقايسه است، اما بعضي از ويژگي‌هاي اين دولت نيز مشخصا مربوط به خود دولت است که در گذشته سابقه آن را نداشته ايم.
باهنر افزود: دولت يک سري مشخصات قابل نقد نيز از ديدگاه ما دارد که ممکن است براي آن‌ها پاسخ‌هايي داشته باشد ولي آن پاسخ‌ها حداقل تاکنون امثال من را قانع نکرده است. وي تصريح کرد: دولت نهم يک سياست راهبردي، استراتژيک و نقشه راه در ابعاد مختلف اداره کشور نداشته است تا رفتارش در قالب آن سياست راهبردي قابل تحليل و توجيه باشد. باهنر ياد آورشد: امروز دولت کم کم پذيرفته است که براي اقتصاد بايد يک تئوري اقتصادي راهبردي داشت و دارد کار مي‌کند، به طوري که در طرح تحول اقتصادي، چندين کار مانند هدفمند کردن يارانه‌ها و اصلاح نظام مالياتي، گمرکي و بانکي تعريف شده که از نظر تبيين تئوري، ضروري و جز» آرزوهاي گذشته مسوولان نظام بوده است.
وي ادامه داد: طرح تحول اقتصادي، آن قدر کار خطير و بزرگي است که به نظر مي‌رسد بايد خيلي دقيق محاسبه شود و اگر خواستيم چنين کار عظيمي را شروع کنيم، بايد پيش بيني هزينه ها، درآمدها، سودها و زيان‌هاي آن را انجام داده و بدون حساب و کتاب وارد عمليات اجرايي نشويم. وي تصريح کرد: در جلسه‌اي که با رئيس جمهور داشتيم به وي گفتم اقتصاد کشور حداقل به اين اندازه کار نياز دارد که 100 کارشناس خبره اقتصادي بنشينند و محاسبه کنند که با اجراي اين طرح چه اتفاقي مي‌افتد.

2- محسن رضايي:
انتقاد محسن رضايي از مقام اول تورم و بيكاري ايران در منطقه
وي با انتقاد از وجود شكاف در بعد اقتصادي و فناوري ايران اظهار كرد: شاخص‌هاي اقتصادي نشان مي‌دهد در حال حاضر در بخش درآمد سرانه مقام ششم منطقه، در تورم و بيكاري مقام اول و در شاخص توسعه‌ انساني و رشد اقتصادي مقام پنجم را داريم در حالي كه جايگاه ايران در اين پنج شاخص بايد به ترتيب سوم، آخر و اول باشد.
وي افزود: با ادامه اين روند روز به روز انتظار نسل‌ها از واقعيت‌ها بيشتر و نارضايتي‌ها گسترش مي‌يابد ساير ملت‌ها از ما پيش افتاده و با چالش‌هاي روبه رشدي مواجه مي‌شويم بدين ترتيب نياز است كه به سوي تحولي براي شتاب بخشيدن به امور پيش رويم كه اين كار با سرعت و اصلاح بيشتر و صرف هزينه‌هاي كمتر محقق مي‌شود.
وي با بيان اينكه رسالت امروز تلاش در جهت بيرون كردن فقر و بيكاري، بي‌هويتي و عقب ماندگي است گفت: بايد با تعامل موثر و سازنده در روابط بين‌الملل، الهام بخشي در جهان اسلام، اول بودن در منطقه، كسب هويت ملي و توسعه يافتگي در مسير اهداف سند چشم‌انداز گام بردايم.

انتقاد کلي محسن رضايي از دولت:
خبرگزاري انتخاب: دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت: همکاري دولت براي رفع مغايرت بودجه با سند چشم انداز ضعيف است و اميدواريم تا پايان دي ماه که لايحه بودجه به مجلس ارائه مي‌شود برخي از مغايرت‌ها را بر طرف کنيم.
به گزارش مهر، محسن رضايي دبير تشخيص مصلحت نظام درنشست خبري خود با خبرنگاران که به تشريح مصوبات امروز مجمع اختصاص يافت، در پاسخ به سئوال خبرنگار مهر که پرسيد با توجه به نزديکي موعد ارائه لايحه بودجه 86 آيا بهتر نيست که مجمع تشخيص مصحلت براي جلوگيري از اسراف هزينه و وقت کشور موارد مغايرت لايحه بودجه با سند چشم انداز و برنامه‌هاي توسعه را در موقعيت فعلي اعلام کند؟
رضايي تصريح کرد: بهترين شيوه اين است که دولت با مجمع همکاري کند اگر چنين مواردي پيش بيايد در مجلس و شوراي نگهبان اين مغايرت‌ها بر طرف خواهد شد. تجربه تشکيل يک کميسيون سه جانبه بين مجلس، مجمع و دولت هم در سالهاي گذشته در اين زمينه وجود دارد.
وي اضافه کرد: تاکنون همکاري دولت در اين زمينه ضعيف بوده است و ما اميدواريم تا پايان دي ماه که لايحه بودجه به مجلس ارائه مي‌شود، برخي از مغايرت‌ها را بر طرف کنيم.

3- هاشمي رفسنجاني:
انتقاد رفسنجاني از سياستهاي اقتصادي دولت
رئيس مجلس خبرگان خاطرنشان کرد: شايد موضوع گراني‌ها به صورت غير واقعي و يا افراط و تفريطي به مردم نشان داده شود اما مردم اين موضوع را در زندگي خود به خوبي لمس مي‌کنند و چنانچه مسئولان واقعيت‌ها را به مردم بگويند يا نگويند مردم خود مي‌فهمند که در زندگي چه چيزي کم و يا زياد دارند.
به گزارش خبرگزاري اقتصادي ايران، آيت الله "هاشمي رفسنجاني" خطيب نماز عيد قربان که صبح امروز در دانشگاه تهران برگزار شد با اشاره به موضوع گراني و تورم اظهار داشت: اين روزها متاسفانه در داخل موضوع تورم جدي شده است و ما از ورود به اين بحث پرهيز کرديم و مايل بوديم اين مسائل توسط کارشناسان حل شود.

انتقاد رفسنجاني از احمدي نژاد
در سه سال گذشته از لحاظ توسعه در منطقه عقب‌تر رفته‌ايم /اينجا ميدان زورآزمايي نظامي‌ نيست!
اکبر هاشمي رفسنجاني روز جمعه در ديدار با شماري از فعالان دانشجويي در حسينيه جماران به موارد زيز اشاره کرد: رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت متاسفانه در دو و سه سال گذشته در راستاي سند چشم انداز حرکت نکرده بلکه عقب‌تر رفته‌ايم و بايد در 17 سال آينده با سرعت بيشتري حرکت کنيم. رفسنجاني با بيان اينکه بايد مقاومت و همت را زياد کنيم گفت: «درعين حال مي‌بايست تدبير را نيز به کار بگيريم. اينجا ميدان زور آ‌زمايي اقتصادي و نظامي‌ نيست بلکه ميدان جنگ مغزها است از نظر سرمايه کمبودي نداريم زماني براي يک دلار مي‌دوديم اما اکنون دولت به اين فکر است که از دلارها چگونه استفاده کند.

انتقاد رفسنجاني از ضعف مديريت کشور:
هاشمي رفسنجاني افزود: «شاخص‌ها مشخص است و مهم ترين شاخص سياست که نقشه راه و الگوست و بايد محور کارها قرار گيرد، سند چشم انداز است.» وي ادامه داد: «تا کي مي‌خواهيم بهره وري و نيروي انساني را به کار بگيريم و دائم از جيب خودمان بخوريم در حالي که روزي اندوخته‌هاي جيب مان تمام خواهد شد و براي نسل آينده چيزي باقي نمي‌ماند در نتيجه شما دانشگاهيان بايد روي اين مساله کار و براي تدوين برنامه پنجم توسعه کشور افکار خود را منتقل کنيد.»

هاشمي رفسنجاني در ادامه خاطرنشان کرد: «درباره مسائل سياسي با توجه به اينکه انتخابات بزرگ ترين عرصه سياسي کشور است، شما اعضاي جامعه اسلامي دانشگاه‌ها در اين عرصه بسيار مهم، بايد محافظه کاري را کنار بگذاريد چرا که براي افراد آگاه و دانشمندي چون شما ملاحظه کاري و محافظه کاري جايي ندارد و بايد خود را به يک نقطه روشن وصل کنيد.» وي با بيان اينکه امروز کشور به شما نياز دارد، افزود: «اينگونه که کشور دارد اداره مي‌شود، نمي‌توانيم راضي باشيم که مسلمانان خوبي هستيم يا الگوي جهاني شويم. تعارف که نداريم، کشوري با اين سرمايه عظيم نبايد در زمستان دچار قطع گاز و در تابستان دچار قطع برق شود و مردم ساعت‌ها وقت خود را در پمپ بنزين‌ها بگذرانند در حالي که ما صاحب اين راه هستيم. بديهي است که اين مسائل و مشکلات به ضعف مديريت برمي گردد.»
وي ادامه داد: «در مساله سياست خارجي نيز همين گونه است و در مسائل فرهنگي نيز همين است، شعار زياد داده مي‌شود ولي در عمل ضدفرهنگ عمل مي‌شود.» هاشمي رفسنجاني در پايان تصريح کرد: «اکنون ديگر مي‌طلبد که اهل دانش، افکار و راهکارهاي خود را براي اداره کشور مطرح کنند.»

4- عماد افروغ:
انتقاد رييس کميسون فرهنگي مجلس از سخنان رييس جمهوري
رييس كميسيون فرهنگي مجلس هفتم گفت: احمدي‌‏نژاد كمتر به مسائل فكري، نظريه‌‏پردازي و نگاه‌‏هاي كلان و ساختاري توجه نشان مي‌‏دهدو بيشتر به رفتارهاي هيجاني گرايش يافته است
توجه و توصيه من به آقاي احمدي‌‏نژاد اين است كه همواره مواظب باشند شخص خود را با اين جريان و بازگشت خلط نكنند و دولت خود را رنسانس معرفي نكنند.
افروغ گفت: مشاوران ايشان اگر حداقل مشاوره عميق نمي‌‏دهند، مانع شنيدن اين تذكرها نشوند.

5-علي لاريجاني:
محمدرضا خباز نماينده کاشمر در آغاز جلسه علني ديروز مجلس در تذکري شفاهي با استناد به ماده 188 آيين نامه داخلي مجلس گفت: «اين ماده در مورد معرفي وزرا به وسيله رئيس جمهوري است که در سطر دوم آمده: معرفي بايد کتباً بوده و به همراه شرح حال هر يک از وزيران و برنامه دولت تسليم مجلس شود.»
وي افزود: «در تبصره يک همين ماده آمده است در مواردي که معرفي يک يا چند وزير باشد به همين سبب بايد معرفي کتبي شوند و تنها در مورد برنامه‌ها و صلاحيت وزيران پيشنهادي به ترتيب فوق الذکر اقدام خواهد شد.»

خباز خاطرنشان کرد: «اين در حالي که فردا قرار است به وزرا راي دهيم و نمي‌دانيم چه رفتاري است که با مجلس انجام مي‌شود.» نماينده کاشمر همچنين با بيان اينکه آيا قرار است نمايندگان در ابهام بمانند و قرار نيست که از برنامه وزراي پيشنهادي مطلع شويم، افزود: «چگونه مي‌خواهيم به کسي که نه برنامه اش را مي‌دانيم و نه خودش را مي‌شناسيم، راي دهيم.»
وي درخواست کرد به رئيس جمهوري تذکر دهيد برنامه‌هاي وزراي پيشنهادي را هرچه زودتر ارائه دهند تا ما فرصت مطالعه و تحقيق داشته باشيم چرا که قرار است راي آگاهانه باشد.
سپس لاريجاني در پاسخ به خباز گفت: «تخلف کرده‌اند و بايد همراه با معرفي وزرا پيشينه و شرح حال آنان را ارائه مي‌دادند اما انجام ندادند و ظاهراً اسرع وقت شان تا امروز صبح طول کشيده است اما الان در صندوق‌هاي نمايندگان هست و توزيع شده است.»
رئيس مجلس تصريح کرد: «شرح حال وزراي پيشنهادي اگر ديروز هم به نمايندگان ارائه مي‌شد دير بود و بايد همراه معرفي وزرا داده مي‌شد، بنابراين تذکر خباز وارد است.»

6- احمد توکلي:
با افزايش قيمت بنزين مخالفم
رئيس مرکز پژوهش‌هاي مجلس هفتم در مورد لايحه افزايش پلکاني قيمت بنزين نيز گفت: من با افزايش قيمت بنزين مخالفم. تا زماني که حمل و نقل عمومي تسهيل نشده و تبصره 13 عملي نشده است افزايش قيمت بنزين موجب افزايش نرخ تورم مي‌شود.
وي اظهار داشت:«انگيزه و هدف دولت در پيگيري اين سياست مقدس است ولي روش اجرا صحيح نيست». نماينده تهران در مورد لايحه متمم بودجه عمراني نيز گفت: «من با لايحه متمم بودجه سال 1385 موافق نيستم».

توکلي افزود: همانطور که در زمان تصويب لايحه بودجه سال 85 پيش‌بيني مي‌کرديم، اصرار در مصرف عجولانه درآمدهاي دولتي موجب افزايش قيمت‌ها به ويژه در بخش ساختمان مي‌شود. نماينده تهران گفت: دولت و مجلس به جاي تعجيل در خرج درآمدهاي نفتي مي‌بايست با دقت در حد قدرت جذب اقتصادي عمل مي‌کردند.
مطالب و دايره انتقادات به دولت بسيار گسترده تر از اين مجال است و بنده در اين جا فقط برخي از نقطه نظرات طرفداران دولت را آوردم. حتي انتقادات جريانهاي سياسي مخالف را ذکر نکردم تا چه رسد به انتقادات کارشناساني که آن سوي مرزها هستند. (تأمل بفرمائيد)

نهم: تاوان گناه شتابزدگي:
پر واضح است در صورتي که يک شخص به ديگري ضرر وارد کرد، عرف و شرع شکايت را براي او حق مسلم مي‌داند. چه اين ضرر از روي تقصير باشد يا قصور، نافي حق نخواهد بود.در پاره‌اي از موارد در صورتي که تقصيير و تعمد ضرر زننده محرز شود، مجازات او تشديد مي‌يابد.
اگر يک دولت برنامه علمي و برنامه ريزي شده‌اي نداشته باشد و يا آنکه نتواند از افراد شايسته در مسئوليت‌هاي مناسب استفاده کند «که با بخشنامه‌هاي غلط و يا مصاحبه‌هاي نسنجيده باث تورم و گراني شود، که در نتيجه آن به قشر آسيب پذير (که شايد جمعيت آن حدود 70 درصد جمعيت کل باشد) ضربه وارد شود که خداي ناکرده بعضي از آنان به فساد کشيده شوند و يا حد اقل پدر شرمنده خانواده براي قرصي نان شود» بايد چگونه مجازات شود؟ آيا با معذرت خواهي مشکل حل مي‌شود؟

الف: انواع ضرر‌هاي وارده بر جامعه:
در فلسفه حکومت‌ها (همانگونه که حضرت امير (ع) در نهج البلاغه فرموده است: «مردم به فرمانروا نياز دارند، چه عادل و چه فاجر.» که آقا(ع) در اين خطبه فرق و فوائد هر دو حکومت را مطرح مي‌فرمايند. که تنها وجه برجسته حکومت صالحان آن است که افراد متقي [وکاردان] مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
به نظر مخاطب عزيز چند درصد از مسئولان نظام بر اساس شايستگي اخلاقي و توانمندي انتخاب شده‌اند؟ اگر چنين است تعويض بي سابقه وزرا براي چيست؟ و... ؟!
در اين ضعف مديريت انواع ضررهاي معنوي، استرس‌ها، گراني و... براي شهروندان به وجو آمده است. البته قدري از اين فشارها بين المللي و بر اساس تورم جهاني است. اما بخشي از آن هم ديگر کار دشمن! نيست، بلکه ندانم کاري است.و بايد براي آن فکري کرد.

تورم:
واقعا بحث تورم در اين سه سال اخير مردم را کلافه کرده است.مگر اين مردم نجيب چه سهمي را مي‌خواهند که نظام براي پرداخت آن مشکل دارد؟ آيا سزاوار است بعد از 30 سال هنوز مردم را در صف‌هاي طولاني ببينيم؟
جهت تنوير افکار مخاطبين عزيز چند آمار را در اينجا لحاظ مي‌کنم:

1- خبرگزاري مهر:
به گزارش مهر به نقل از بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران، خلاصه نتايج به دست آمده از شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران بنا بر سال پايه 100= 1383 (359 قلم کالا و خدمت) در ارديبهشت ماه 1387 نشان مي‌دهد كه شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي در مناطق شهري ايران در ارديبهشت ماه سال 1387 نسبت به ماه پيش 7/1 درصد و نسبت به ماه مشابه سال گذشته 3/25 درصد افزايش يافت.
ميزان تورم در دوازده ماه منتهي به ارديبهشت ماه سال 1387 نسبت به دوازده ماه منتهي به ارديبهشت ماه سال 1386 معادل 8/19درصد است.

2- سايت بانک مرکزي:
بخشي از اظهارات دکتر احمد مجتهد، رئيس پژوهشکده پولي و بانکي بانک مرکزي ج.ا.ا. در ششمين کنفرانس ماهانه پژوهشکده
رشد نقدينگي، عامل اصلي رشد تورم در ايران
در اين کنفرانس آقاي مجتهد با اشاره به وضعيت اقتصادي ايران گفت: ايران با حدود 70 ميليون نفر جمعيت و 6/1 ميليون کيلومتر وسعت دربين 20 کشوربزرگ دنيا قرار دارد.توسعه اقتصادي ايران تا کنون بر اساس وابستگي به منابع طبيعي به خصوص نفت و گاز بوده است. عامل اصلي رشد اقتصادي ايران درآمدهاي حاصله از صادرات نفت مي‌باشد و اقتصاد ايران بر اساس اقتصاد«تک پايه» محسوب مي‌شود.
اقتصاد ايران از بي ثباتي کلان اقتصادي يعني تورم به شدت آسيب ديده است و نرخ تورم ايران سالهاست که دو رقمي است. هر چند اين نرخ از بالاي 20 درصد در سال‌هاي برنامه دوم به حدود 16 درصد در سالهاي اجراي برنامه سوم توسعه کاهش يافته است.
عامل اصلي رشد تورم در ايران، رشد نقدينگي است که با نرخ 30 درصدي در سالهاي اخير رشد داشته است و در صورت تداوم سياست‌هاي مالي (کسر بودجه و افزايش برداشت ذخيره ارزي)، اين رشد در سالهاي جاري افزايش خواهد يافت و نرخ تورم به بيش از 20 درصد مي‌رسد.

3- سايت اعتماد:
در سال‌هاي اخير رشد نقدينگي (جهش نقدينگي) از رقم 68 هزار ميليارد تومان در ابتداي سال 1384 به رقم 153هزار ميليارد تومان در دي ماه سال 1386 رسيده است. بيش از دو برابر شدن نقدينگي طي دو سال براساس اشتباه بزرگي است که دولتمردان با هدف مهار تورم، اقدام به افزايش واردات و کنترل دستوري کالاها و خدمات انجام داده‌اند و اصرار بر تداوم اين رويه رکود اقتصادي را به دنبال داشته است. عوامل ديگري نظير:
1- نبود مديريت صحيح برنامه‌هاي اقتصادي و ضعف در تيم اقتصادي دولت
2- درک نادرست از تعاملات اقتصادي با جهان خارج
3- واردات بي رويه کالاهاي مصرفي و رکود بي سابقه در توليد
4- بهره وري و اشتغال
5-عدم اعتقاد به برنامه ريزي خصوصاً قانون برنامه چهارم توسعه
تورم لجام گسيخته يي را به مردم ايران تحميل کرده است. هريک از اين عوامل مي‌تواند دولت و کشوري را در لبه پرتگاه سقوط قرار دهد. در مقابل اين بحران‌ها تاکنون دو عامل، يکي افزايش قيمت نفت در بازارهاي جهاني و درآمد ناشي از فروش نفت و ديگري صبوري و تحمل مردم در ثبات نسبي کشور نقش موثر و بسزايي داشته‌اند.

4- سايت عصر ايران:
مقايسه جالب سطح تورم در ايران و كشورهاي منطقه و جهان
به گزارش عصرايران (asriran.com)، از بين 180 كشور جهان كه صندوق بين المللي پول اطلاعات تورمي آنها را منتشر كرده است، دو كشور ژاپن و نيجر داراي تورم "صفر" هستند و 5 كشور ديگر از جمله بوركينافاسو تورم زير يك درصدي دارند.
در حالي كه طبق آمار اعلام شده، تورم در ايران 19 در صد است، 156 كشور جهان تورم يك رقمي دارند و اين، نشان مي‌دهد تورم دو رقمي، پديده چندان فراگير و متعارفي در جهان امروز به شمار نمي‌رود و تنها كشورهايي چون ماداگاسكار (10 درصد)، مصر (10.9)، زامبيا (11.3)، (اوكراين 11.5)، (آنگولا 11.9)، يمن (12.6)، اتيوپي (17.8)، ونزوئلا(18) و البته ايران را شامل مي‌شود.
طبق اين آمار تورم در كشورهاي منطقه بدين شرح است:
كويت:‌2.6 عربستان:3 لبنان:3.5 ارمنستان:3.7 عمان:3.8 اردن:5 تركمنستان:6.5 سوريه:7 پاكستان:7.8 تركيه:8.2 افغانستان:8.3 تاجيكستان:9.9

تنها دو كشور همسايه ايران داراي تورم دو رقمي و البته پايين از ايران هستند: قطر(12 درصد)‌ و جمهوري آذربايجان(16.6).

دهم: نتيجه گيري:
بهتر است در قسمت پاياني هم به جهت جمع بندي و هم به جهت شفافيت خواستار اين مقال، چند موضوع را به شکل سوال مطرح کنم. اميدوارم که توسط مسئولان امر به شکل غير گزينشي به همه اين سوالات جواب داده شود.

1- با توجه به مطالب گفته شده و اظهار نظر افراد مختلف به قطع و يقين نمي‌توان گفت که: آنها مغرض هستند. پس مي‌بايست به شکل فني و استدلالي هر آنچه که دغدقه کارشناسان اهل فن است گفته شده و از سخنراني و ارائه گزارشهاي عوام پسند پرهيز شود.
2- در صورت احراز تقصير و يا قصور يک مدير چه بايد کرد؟ آيا برکناري او از سمت خود کافي است؟

3- طبق گفته آقاي لاريجاني، دولت در معرفي چهار وزير اخير به مجلس تخلف کرده است. و همين تخلف نيز باعث مي‌شود که خيلي سربسته همه جهار نفر رأي اعتماد بگيرند. که قبل از آن گفته مي‌شد ممکن است يکي دو نفر رأي اعتماد نياورند!
4- داستان سهميه بندي بنزين در نهايت به ضرر چه قشري تمام شد؟ آيا جلوي قاچاق گرفته شد؟ آيا قاچاق سوخت کار مردم معمولي با گالن 20 ليتري بود؟ يا کار ابر دزدان خوش قيافه؟ آيا با سهميه بندي بنزين واقعا صرفه جويي شد؟در فرض صرفه جويي، درآمد حاصله چگونه مصرف شد و...؟

5- ضررهاي معنوي و اقتصادي وارد آمده به جامعه چگونه بايد جبران شود؟
6- اگر دولت براي اداره کشور برنامه دارد، مشخصا در خصوص گره‌هاي بزرگ اجتماعي نظير تورم، بيکاري، مسکن، ازدواج و... چه کرده است؟

7- در باب مسکن بي تدبيري اوليه باعث افزايش چند درصدي در اين بخش شد. و اينک که مي‌گويند: قيمت مسکن را کنترول کرده ايم، بايد گفت: ديگر جايي براي افزايش قيمت مسک نمانده. شما هم هيچ کاري نمي‌کرديد، به دليل عدم توان خريد جامعه قيمت مثل خيلي از مقاطع زماني يک دفعه صعود مي‌کرد و در يک رقمي تا مدتي ثابت نگه داشته مي‌شد.ضمنا طرح مسکن اجاره‌اي 99 ساله يک طرح شکست خورده است که در دهه سي تجربه شده است.

8- دولت محترم براي افزايش نقدينگي که منجر به تورم لجام گسيخته شد، چه پاسخي دارد.
9- گاهي بحث تورم پيش مي‌آيد، مي‌گويند تورم جهاني است. در عين اينکه اين حرف درست است چرا تبيين نمي‌شود که سطح تورم و دست مزد در جهان چگونه است و آن را به شکل منطقي با ايران اسلامي مقايسه نمي‌کنند؟

10- واقعا همه تورم موجود در کشور علتش تورم جهاني است ؟ يا بخش اعظم آن مربوط به تحريم مي‌باشد که دولت محترم تحريم‌هاي سه گانه را کاغذ پاره خواند؟ البته ما کشور مسلمان و شيعه هستيم و به تبع حضرت ابا عبدالله (ع) زير بار ظلم نمي‌رويم و بايد هزينه‌هايي بابت استقلالمان بپردازيم. اما نمي‌شد با تدبير اين هزينه‌ها را به حد اقل رساند؟

11- اگر به اصل شايسته سالاري به جاي سفرش سالاري توجه بشود و کار به اهلش داده شود (ردوا الامانات الي اهلها...) چه مقدار از مشکلات ما کمتر مي‌شود؟ آيا دولت محترم اين ادعا را دارد که در ترکيب دولت تا سطح استانداران، توانسته است که کاردان ترين آدمها را بر کار بگمارد؟
12- در بحث انرژي هسته‌اي هم مثل ساير مسايل نمي‌شد که با يک ديپلماسي قوي عزت مندانه هزينه‌هاي تحميلي که در واقع يک جنگ به تمام معني و سرد عليه جمهوري اسلامي است را کاهش داد؟

13- در بحث تحول اقتصادي با دادن اين فرمها که اکثريت قاطع اقتصاد دانان با اين ساز و کار و شيوه مخالف هستند، به چه شکل اما و اگر‌هاي آن مد نظر است؟ آمارمعتادان را بين دو تا پنج ميليون نفر ذکر کرده‌اند.در پر کردن اين فرمها اين مسئله چگونه ديده شده که اگر قرار است مبلغي داده شود، آن معتاد هزينه‌هاي دريافتي را صرف اعتيادش نکند؟ افرادي که اين فرم را پر نکرده‌اند(که هر کدام دلائلي دارد) چگونه مورد توجه است؟ در نهايت اگر همه مردم ايران اين فرم‌ها را پر کنند آيا با دادن يک مستمري ماهانه گدا پروري نمي‌کنيم به جاي تحوا اقتصادي ؟و...

14- اظهار نظرهايي از قبيل اختلاط زن و مرد در ورزشگاه، هاله نور، صندلي خالي براي امام زمان (عج) و... اگر توسط دولت ديگري بود چگونه پاسخ داده مي‌شد؟ آيا اين امور از هر کس سر بزند موجبات وهن دين را بوجود نمي‌آورد؟ مگر سازمانهاي جاسوسي آمريکا و انگليس و... سالها روي اين مطلب کار نکردند که خرافه را وارد زندگي مردم کنند؟ حال ما با دست خود آن را ترويج و توسعه دهيم؟

15- چرا يک بار افراط مي‌کنيم
و مي‌گوئيم «هلوکاست» و يک بار تفريط مي‌کنيم و مي‌گوئيم «ملت فلسطين» و هيچ اتفاقي هم نمي‌افتد؟
16- همه اقتصاد دانان مي‌گويند پرداخت يارانه مستقيم و ايجاد نقدينگي که منجر به توليد مولد نشود مساوي با تورم و خود کشي اقتصادي است اما اين مطلب در دولت محترم هيچ جايگاهي ندارد؟

17- در سفر‌هاي استاني چه گره کور عمومي باز شده است؟ چرا امور مردم از طرق مربوطه و توسط يک بخشدار حل نشده که اين شخص بايد خودش را به رئيس جمهور رسانده و تقاضاي کوچکي را ابراز کند؟
18- در بنگاه‌هاي زود بازده که تبليغات بسياري روي آن شد چه گذشت؟ وامهاي چند ميليارد توماني به چه کساني داده شد؟ و الان هيچ وامي براي مردم وجود ندارد!

يک نمونه:
شخصي درخواست وام براي خريد ميني بوس داشت. قرار اين هست که ده درصد قيمت ايران خودرو توسط همين شخص مستضعف جوياي کار پرداخت شود! او ندارد. با هر سختي جور مي‌کند. به هنگام واريز مي‌گويند کارخانه 2ميليون و 700 هزار تومان گرانتر کرده است و اين ما به التفاوت را خودت بايد بپردازي. بعد بايد سند در رهن بانک بگذارد (حال خيلي از اينها نيز سند ندارند) پول کارشناسي سند 280 هزار تومان مي‌شود.پول در رهن گذاشت 350 هزار تومان. عوارض شهر داري و دارايي 900 هزار تومان. بيمه بدنه و شخص ثالث يک ميليون تومان. و هزينه‌هاي بعدي که معلوم نيست.
آيا اين بنگاه کوچک زود بازده به کام افراد ضعيف است يا پولداران؟ چرا سير هزينه‌اي اين کار از ابتدا به مشتري گفنه نمي‌شود تا او بداند با 10 ميليون تومان که نقد داشته باشد مي‌تواند يک ميني بوس هايونداي بخرد نه با 3ميليون و 600 هزار تومان؟ تفاوت و مسير دوندگي چقدر است!

19- يک پيشنهاد:
دولت براي اينکه به مردم بقبولاند که پاسخ گوست، در يک مناظره زنده تلوزيوني با هفت نفر ديگر که رقباي او در انتخابات بودند مناظره کند و نتيجه آن را به افکار عمومي بسپارد.
20- باور بفرمائيد تا زنده هستيم و در اين دنياي کوچک، فرصت داريم که اشتباهات را جبران کنيم. والا کار که به آنجا برسد خيلي سخت است. خلص العمل ان الناقده بصير بصير.

صحبت پاياني:
اگر همه اين کارها و سوالات مطرح شده در خصوص دولت از روي برنامه و عملکرد آنان با تحقيق و مطالعه است، حتما مأجور خواهند بود اما در غير اينصورت به ازاي هر هزينه اضافي (و لو به قدر يک نخ کبريت باشد) که به زندگي مردم وارد شده است مواخذه و حساب و کتاب خواهد بود.
اگر برنامه‌هاي دولت شتاب زده نيست چرا اينقدر کارشناسان و صاحب نظران بر آن اشکال مي‌گيرند؟

اسرار وجود، خام و نا پخته بماند – و آن گوهر بس شريف، نا سفته بماند
هر کس ز سر قياس چيزي گفتند – و آن نکته که اصل بود نا گفته بماند (فارابي)