هزارتوی قاچاق سیگار

شواهد موجود نشانگر آن است که شرکت های تولیدکننده سیگار در جهت آسان کردن قاچاق فعالیت می کنند واین پدیده را یک راه عادی توزیع محصولات خود می دانند. این شرکت ها امکان سهولت قاچاق را از راه های متفاوتی فراهم می کنند.

کد خبر: ۲۲۰۱۰

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۸۷ - ۰۹:۵۲

داریوش سهرابی در روزنامه سرمایه نوشت: باید به این نکته اذعان کرد که گاهی به واسطه رقابت میان شرکت های دخانیات برای افزایش سهم در بازار مارک های بین المللی سیگار قاچاق می شوند. چه بسا راه مبارزه با قاچاق کاهش مالیات ها نیست بلکه راه آن کنترل عرضه سیگارهای غیرقانونی است.

گرچه شرکت های تولیدکننده سیگار سازماندهی قاچاق سیگار را در سراسر جهان سرزنش می کنند اما بخش عظیمی از قاچاق سیگار سراسر جهان با اطلاع شرکت های بزرگ دخانیات اتفاق می افتد و بدون هماهنگی آنها امکان پذیر نیست. به رغم این مخالفت های اظهارشده، برخی شرکت های بزرگ صنعت دخانیات از قاچاق سیگار به طرق مختلفی منتفع می شوند. قاچاق، مصرف را هم به طور مستقیم (ازطریق فروش ارزان تر سیگار در خیابان) و هم به طور غیرمستقیم (از طریق فشار بر کم کردن مالیات ها) ترغیب می کند بنابراین استدلال برخی افراد خاص در خصوص عدم تولید در داخل یا مخالفت با واردات رسمی نشان از داشتن منافع مشترک با این کمپانی ها دارد. مطالعات مربوط به اثر قاچاق نشان می دهند وقتی سیگارهای قاچاق، درصد بالایی از کل فروش را تشکیل می دهند قیمت متوسط تمام سیگارها با مالیات و بدون مالیات، کاهش می یابد و در کل فروش سیگار را افزایش می دهد. به عبارت دیگر قاچاق راه حلی برای اجتناب از موانع تجاری یا اجبار برای گشایش بازارهای جدید است. اظهارات اتحادیه اروپا در ارتباط با روش های شناخته شده قاچاق سیگار عبارتند از صادرات میلیاردها نخ سیگار از کارخانه های عمده دخانیات، مسیرهای پیچیده حمل ونقل به منظور بغرنج کردن بازرسی ها، تخلیه وبارگیری مجدد کانتینرها و از بین بردن مارک ها و شماره ها از محصولات برای جلوگیری از ردیابی، تعویض مداوم حساب های بانکی برای پنهان کردن اقدامات، اقدامات هدایت شده از کشور سوئیس- کشوری که به واسطه پنهان نگه داشتن اسرار بانکی و قوانین تجارت خصوصی شهرت دارد- شرکت های برون مرزی واقع در لیختن اشتاین و استفاده از بندرگاه های بدون مالیات مانند مرسین در ترکیه.در خصوص کنترل دخانیات، اقدامات زیر توسط اعضای کنوانسیون انجام شد ولی نتوانست به صورت چشمگیری در کاهش قاچاق موثر باشد:
1- الزام به اینکه روی پاکت ها و بسته های محصولات دخانیات برای استفاده خرده فروشی و عمده فروشی که در بازار داخلی فروخته می شوند، این جمله نوشته شده باشد: فروش فقط در نام کشور، منطقه یا فدرال، یا الزام به نصب هرگونه نشان دیگری در خصوص مقصد نهایی یا هر چیز دیگری که مسوولان بتوانند، بفهمند که محصول به صورت قانونی در بازار داخلی فروخته شده باشد.
2- در نظر گرفتن یک رژیم تعقیب و پیگیری عملی پیشرفته که امنیت بیشتری برای سیستم توزیع و کمک به بررسی تجارت غیرقانونی داشته است.
اما سوال مهم و اساسی این است حتی اگر همه کشورها سطح یکسانی از مالیات بر سیگار را وضع می کردند باز هم قاچاق آن در سطح گسترده شیوع پیدا می کرد. جالب است که بدانیم در اروپا بیشترین میزان قاچاق سیگار در اسپانیا و ایتالیا صورت می گیرد.

در حالی که این میزان مالیات بر سیگار را در قاره اروپا وضع کرده اند، پس باید دید عامل اساسی قاچاق سیگار چیست؟ اساس پدیده قاچاق مبتنی بر فرار از پرداخت مالیات بر کالاست ولی این پدیده توسط فعالیت های تجاری شرکت های دخانیات، جرائم سازمان یافته و قضایی که قوانین موجود از لحاظ هزینه وفرصت های این کار به وجود می آورند، جهت دهی می شود. بدیهی است در صورت رفع مالیات بر سیگار، این کالا قاچاق نمی شود ولی این امر به معنای کاهش قاچاق به دنبال کاهش مالیات بر سیگار نیست، مگر اینکه این مالیات به کل قطع شود. ولی این کار باعث سرازیرشدن جریان قاچاق سیگار از کشوری که مالیات بر دخانیات درآن وجود ندارد به کشورهای همسایه می شود.

این تفکر که در مدیریت، تجارت و فروش، قاچاق راه کوتاهی برای توزیع کالاست و قابلیت کنترل آن در کنار راه های توزیع قانونی دخانیات وجود دارد. ایجاد روابط تجاری با واسطه هایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم قاچاقچی ها را تامین می کنند و با مدیریت ساز وکار قاچاق سهمی از درآمد این فعالیت غیرقانونی را به خود اختصاص می دهند. کنترل قیمت و دسترسی به کالا از طریق کانال های قاچاق و تاثیرگذاری بر وضعیت بازار عرضه محصولات قاچاق و ایجاد انبارهای بزرگ و به کارگیری افرادی در نزدیکی نقاط مرزی فاقد کنترل دقیق گمرکی از دیگر راه هاست. در عین حال بهره گیری از اقدامات پوششی برای توجیه فعالیت های تبلیغاتی دلیل عمده افزایش فروش سیگار در بازارهای غیرقانونی است.