لرستان، کم‌بهره در سرمایه‌گذاری

مرتضي محمودوند

کد خبر: ۲۱۸۰۰۰

تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۰ - ۱۷:۰۳

مفهوم توسعه انسانی بر این ایده گسترش پیدا کرد که درآمد، همه زندگی انسان نیست و پیشرفت در جوامع بشری را نمی‌توان تنها با درآمد اندازه‌گیری کرد.

امروزه متفکران توسعه دریافته‌اند که دستیابی به زندگی بهتر، بیش از آنکه نیازمند درآمد و در نتیجه مصرف بیشتر کالا‌ها و خدمات باشد، ثمره پرورش و گسترش استعدادها و ظرفیت‌های انسانی است؛ ظرفیت‌هایی که به بشر امکان استفاده بهتر و بیشتر از زندگی را می‌دهد.

امروزه درآمد یعنی کار و کار هم یعنی آرامش روانی؛ این مفهوم اساس طراحی شاخص‌های توسعه انسانی است که به انسان اندازه‌گیری ترکیبی سه ظرفیت اساسی «کسب دانش برای اشتغال پایدار»، «دسترسی به امکانات مادی لازم برای زندگی بهتر» و «برخورداری از عمر طولانی با سلامتی» را می‌دهد.

در این باره باید گفت که رشد این مؤلفه‌ها، شاخص «امید به زندگی را افزایش داده و عمر زندگی را همراه با سلامت روحی و روانی» بالا برده و احساس امنیت را افزایش می‌دهد. اگر مفاهیم مشترک امنیت را برآیندی از ارزش‌های یک ملت برای ایجاد فضایی پایدار و امن ـ که نتیجه آن احساس امنیت است ـ بدانیم، احساس آرامش، جزو مؤلفه‌های امنیت نرم قرار گرفته و همواره می‌تواند ملاک سنجش در یک جامعه باشد.

ایران با ساختار قوی، همواره با پیوندهایی ناگسستنی در راستای دستیابی به آینده‌ای امن و مطمئن بوده و اقوام با نگهداشت چهارچوب‌های فرهنگ بومی خود در زمینه فرهنگ ملی برای حفظ و حراست از امنیت ملی کشور، گام‌های بلندی برداشته‌اند. این تنوع یا تکثر فرهنگی، خود از شاخصه‌های توسعه انسانی کشور به شمار می‌آید. انسان عزتمند ایرانی که ترکیبی از گذشته و حال است، باورها، ارزش‌ها و اندیشه‌های والا و مثال زدنی دارد که آثار فرهنگی غنی و با ارزشی از خود در تاریخ جهان به جای گذاشته است. این فخر و بالندگی فرهنگی انسانی در حفظ امنیت ملی کشور، سرخط بسیار مهمی بوده و هست، به گونه‌ای که رقبا همواره فرهنگ ایرانی را به عنوان قدرتی بازدارنده و نیروی انسانی مؤمن، معتقد و خلاق این کشور را نقطه آسیب و بحران، در بررسی‌های خود لحاظ کرده‌اند.

این شاخصه‌های انسانی در فرهنگ‌هایی مانند استان لرستان، از دل زمان با غارهای پیش از تاریخ خود و در راستای آن مفرغ‌های درخشانش و در تاریخ معاصر با قدرت معرفتی و اندیشگی‌اش با مفاخری مانند: آیت‌الله کمالوند، آیت‌الله بروجردی درخشیده است. این درخشندگی در دفاع از کیان کشور با جانفشانی‌های بی بدیلش در هشت سال دفاع مقدس و مقاطع جاودان و به یاد ماندنی دیگر جمهوری اسلامی ایران به اوج حماسه رسیده است.
و باید گفت، این پیشینه در ایران پایدار در جای جای کشور دیده می‌شود و بنابراین، باید این فرهنگ با موجودیت بی‌منتها، زیربنا و دستمایه توسعه انسانی نه تنها این منطقه از ایران، بلکه در سراسر کشور شود.

اگر امروز برخی از شهرهای کشور از جمله خرم‌آباد لرستان با درصد بالای جویای کار روبه‌روست و نرخ بیکار این شهر، چیزی بیش از 20درصد برآورد شده، این از سوءمدیریت در سرمایه‌گذاری و توسعة پایدار نیست.
اگر بخواهیم با نگاهی آینده‌پژوهانه، روند بیکاری و نقش آن بر مسائل اجتماعی این شهر و استان لرستان را بررسی کنیم، درمی‌یابیم، نخستین آسیب جدی که برآیند این سوء تدبیر است، به امنیت نرم و سرانجام به احساس امنیت منطقه و کشور وارد می‌شود؛ هر چند تلاش‌های قابل درنگی صورت گرفته است، بی‌گمان نخستین اولویت و تمرکز برنامه ریزی مدون و حساب شده‌ای که نقش تفکر جهادی برای ریشه‌کن کردن این معضل را مشخص می‌کند، این حوزه است.

امروزه اگر مسائل اجتماعی مانند هنجار شکنی‌ها، آسیب‌های خانوادگی، تنگ دستی، بیکاری، اعتیاد و ... در چهره شهرهای استان بدون هیج پایش علمی به عینه دیده می‌شود، نتیجه بی‌توجهی به سه ظرفیت توسعه انسانی یعنی:

1 ـ «کسب دانش و اشتغال پایدار» نه با مبنای آماری نادرست که هر کس چند ساعت مشغول باشد، کار تلقی شود،
2 ـ «دسترسی به امکانات مادی لازم برای زندگی بهتر»، نه با مبناهای افراط و تفریط بلکه با مبنای گذران حداقلی برای زندگی بدون دغدغه که برآیند آن به یقین امنیت خانواده و جامعه خواهد بود،
3 ـ و «برخورداری از عمری طولانی با سلامتی»، عمر طولانی با سلامت، نیاز به زندگی سالم به دور از پیچیدگی‌های زیستی محیط، محیط کار و جامعه دارد.

اگر مردم غیور لرستان بخواهند پاسخی در حد وسع و بسیار قدرتمند به رشادت‌ها، حماسه‌ها و دلاوری‌های خود در مقاطع گوناگون انقلاب، رشد و توسعه داشته باشند، بی‌گمان به مانند گذشته و اکنون، یکی از ارکان امنیت پایدار کشور به شمار خواهند رفت؛ اما با درصد سرمایه گذاری زیر 3 درصد از سهم توسعه کشوری، هیج یک از عقب‌ماندگی‌های استان لرستان، نه تنها جبران نخواهد شد، بلکه روز به روز بر مشکلات این استان پیشگام در فرهنگ و اندیشه و معرفت دینی خواهد افزود.

باید گفت، این استان با سرمایه‌های انسانی معتبر و استعدادهای زیست محیطی فراوان، داراي زمینه تاریخی برجسته در كشور است که می‌تواند به عنوان قطب سرمایه‌گذاری در زمینه‌هاي گوناگون، بستر شکوفایی و بالندگی تازه‌ای را در جمهوری اسلامی فراهم کند.