به بهانه تولد بهرام بیضایی و مصاحبه جدید فرهادی

چرا آنها که «می‌خواهند» دیده نمی‌شوند؟

کد خبر: ۲۱۵۷۱۳

تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۰ - ۱۳:۳۷

راز شنیده شدن،دیده شدن و خوانده شدن یک اندیشه فرهنگی و نشر آن به واسطه جراید و رسانه هایی که حتی ممکن است گاهی به کمال موافقتی با آن اندیشه نداشته باشند در مقابل برخی اندیشه های صرفا تجاری ، چیست؟ فیلمسازها معتقدند «دروغ» در سینما جای ندارد و اگر فیلمسازی مقابل دوربین دروغ بگوید ، بی درنگ مخاطبان با هوشیاری کامل دروغ را از راست تمیز می دهند.

"اصیل ترین غرایز را تامل، شریف می گرداند." شاید به خاطر همین جمله نیچه باشد که فارغ از شناختی که ما ایرانی ها از فیلمسازهای کشورمان داریم ، اظهارنظرهای کوتاه فیلمسازانی همچون بیضایی،کیارستمی،کیمیایی،مهرجویی و یا فیلمسازی چون فرهادی به سرعت به عناوین برجسته روزنامه ها بدل می شود. هر چند هم ردیف قرار دادن این فیلمسازان در یک سطر «ممکن» است به مذاق حامیان هر یک از کارگردان های بزرگ کشور خوش نیاید و معتقد باشند که هر یک از این فیلمسازان سطری از دوران سینمای ایران به شمار می روند و سطور دیگری نیز می بایست به این اسامی افزوده شود ؛ معهذا در چند هفته گذشته دو اتفاق قابل تامل در فضای جراید و رسانه های مجازی به وقوع پیوست که به خودی خود خبر از به راه افتادن جریانی ثمربخش در رویکردهای اندیشه مدارانه در فضای سینمای ایران می دهد :

1 – نوشتار چند سطری استاد بهرام بیضایی به مناسبت تولد ایشان که با بازتاب گسترده در روزنامه ها و همچنین سایت های خبری با گرایش های سیاسی و فرهنگی مختلف همراه شد و به شکلی جالب فضای بسیاری از شبکه های اجتماعی را نیز تحت تاثیر قرار داد. ( متن یادداشت آقای بیضایی در پایان این نوشتار آمده است)

2 – مصاحبه جدید اصغر فرهادی و پایان دادن کارگردان جدایی نادر از سیمین، به تمام شایعاتی که خبر از مهاجرت وی به کشورهای غربی می داد. فرهادی در گفتگوی خود همزمان با اکران فیلمش در آمریکا و نامزدی اسکار گفت که نه مهاجرت کرده و نه قصد مهاجرت دارد. موضوعی که این بار دیگر تنها تیتر چند روزنامه نبود و در یک روز تمام جراید کشور صدای اصغر فرهادی را به گوش مردم رساندند.

اما راز شنیده شدن، دیده شدن و خوانده شدن یک اندیشه فرهنگی و نشر آن به واسطه جراید و رسانه هایی که حتی ممکن است گاهی به کمال موافقتی با آن اندیشه نداشته باشند ، چیست؟

پاسخ این پرسش بسیار روشن است و اساسا رازی در میان نیست: جز "اندیشه" . اندیشه ای که همگام با خواست جامعه روی نگاتیو فیلمسازی نقش می بندد و تنها به نقش و خیال «تجارت» فرهنگی به آن نگریسته نمی شود.

این میان آیا فیلمسازانی که با شناخت نادرستی از نیاز جامعه ایرانی و با بی حرمتی به اندیشه مخاطبان سینمای ایران در راه غلط ساخت و ساز بی کیفیت و اصطلاحا سوپرمارکتی را در پیش گرفته اند، عملا بانگی برای شنیده شدن دارند؟

و دیگر اینکه نیاز امروز مخاطب سینمای ایران حقیقتی جز «صداقت» نیست. فیلمسازها معتقدند «دروغ» در سینما جای ندارد و اگر فیلمسازی مقابل دوربین دروغ بگوید ، بی درنگ مخاطبان با هوشیاری کامل دروغ را از راست تمیز می دهند. باید گفت این روزها مخاطبان سینما دیگر سراغی از فیلمسازانی که حقایق را کتمان و یا از مخاطب دریغ می کنند نخواهد گرفت.

پیام استاد بهرام بیضایی در آستانه 73سالگی

از شما می پُرسَم/که اِمروز به جهان می آیید/ فردا چه پیشِ روی شماست؟/آیا ما را تکرار می کُنید/بر جاده های تَنگ سراشیب/ و خسته به تلخی، جای دیگران را می سپرید؟/آیا از شما یکی- یا همه- بن بَست را می بینید/و زمان را که می گُذَرد؟/ آیا به پُشتِ سر می نگَرید/ به رَهِ سخت آمده/ میان بُری می یابید؟/ما خویش را نمی بخشیم/-ما درجازَدِگان—/ ما قربانیانِ خُودیم؛/ امّا آیا فردا روزِ بهتری است؟/از شما می پُرسَم/ که اِمروز به جهان می آیید!

منبع: اعتدال