انتخابات تك‌فهرستي به سود نظام نيست

گفت‌وگو با سيد ابوالقاسم رئوفيان

کد خبر: ۲۱۵۶۲۵

تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۰ - ۱۲:۴۰

انتخابات مجلس نهم را شايد بتوان يكي از مهمترين انتخابات‌هاي تاريخ انقلاب ايران دانست؛ انتخاباتي كه نتيجه‌اش، زواياي تاريك بسياري از مسائل را روشن خواهد كرد. در اين شرايط، اصولگرايان به عنوان جريان داراي قدرت در نظام سياسي كشور در روزهاي بد رقيب هميشگي خود يعني اصلاح‌طلبان، حرف‌هاي جديدي براي يكديگر دارند.

جبهه متحد اصولگرايان كه به نوعي جناح راست سنتي در آن جريان غالب است، به همراه حاميان دولت كه جبهه پايداري را تشكيل داده‌اند، بايد با جبهه ايستادگي ـ كه از اصولگرايان معتدل و نزديك به محسن رضايي تشكيل شده ـ براي به دست آ‌وردن صندلي‌هاي سبز مجلس رقابت کنند.

روزنامه ملت ما در گفت‌وگويي با سيد ابوالقاسم رئوفيان، ربيس ستاد انتخاباتي جبهه ايستادگي، به بررسي آرايش رقابتي اصولگرايان در انتخابات و برنامه‌هاي جبهه ايستادگي پرداخته است.

* به نظر جنابعالي، چه عاملي موجب كاهش مشاركت حداكثري مردم در انتخابات مي‌شود؟

ـــ كشور ما به لحاظ منطقه‌اي و جهاني در يك وضع كاملا پيچيده و حساسي قرار گرفته‌ است. اين دوره، دوره سرنوشت‌سازي نسبت به تعيين رويكرد منطقه‌اي و جهاني نسبت به جمهوري اسلامي ايران است. رهبر معظم انقلاب در ديدار سفرا و نمايندگان، همين نكته را رهنمود داشتند «كه در اين اوضاع پيچيده و حساس، بايد پيام نويي را براي جهانيان داشته باشيم؛ پيام جمهوريت و اسلاميت نظام، مردم و اصول اعتقادات و ارزش‌هاي اخلاقي و انساني».

اين نكته مي‌تواند در نحوه مشاركت مردم در عرصه انتخابات و شيوه رقابت‌هاي میان نامزدها در داخل كشور تجلي پيدا كند. در پیش گرفتن ساز و كار درست مديريت انتخابات، مي‌تواند تبلوري از اين شعار باشد. شور و نشاط انتخاباتي با رعايت موازين اخلاقي تجلي جمهوريت و اسلاميت نظام است. شور و نشاط كه معلول چند علت است كه عمده علت‌هاي آن، رفتار مسئولان در امر برگزاري انتخابات است.

وزارت كشور، شوراي نگهبان، قوه قضاييه ارگان‌هاي بسيار تأثيرگذار هستند، به ویژه قوه اجراييه و مشخصا وزارت كشور. علل و عوامل متعدد ديگري را مي‌توان براي حضور حداكثري مردم بيان كرد، از آن جمله، عمل به وعده‌ها و جامه عمل پوشاندن به آنها، پرهيز از اصطكاك بين قواست.
من بايد ابراز تاسف كنم از برخورد نماينده دولت درباره يارانه‌ها كه در مجلس با اهانت به هيأت رييسه و بي‌نزاكتي كه منجر به اخراج وي شد. همين امر، يكي از دلايلي است كه تكرار آن منجر به كاهش حضور مردم مي‌شود. اگر حضور مردم نشان از بصيرت‌ آنان است، رفتار مبتني بر اخلاق مسئولان هم لازمه حضور مردم در پاي صندوق‌هاي رأي است.

* با اين سخن چه مؤلفه‌هايي مي‌تواند به حضور بيشتر مردم در انتخابات بينجامد؟

ـــ اطمينان دادن به حفظ آرا و امانتداري، از جمله مؤلفه‌هايي است كه مردم را به مشاركت حداكثري مي‌کشاند؛ آن هم در شرايطي رقابتي كه مبتني بر اخلاق و پرهيز از نفي و تخريب رقيب است و توجه به اين موضوع، مي‌تواند جزو اخلاق انتخاباتي قرار گيرد. مردم از بداخلاقي‌ها و تخريب يكديگر و به توپ بستن رقيب توسط رقيب خاطره خوشي ندارند؛ مناظره‌هاي تلويزيوني هنگام رقابت نامزدهاي رياست‌جمهوري، دليل محكمي بر اين مدعاست كه منجر به تلخ شدن ذایقه جامعه شد.

مسئولان برگزاري انتخابات و رسانه‌ها با توجه به مسائل مبتلا به انتخابات، مي‌توانند شور و نشاط انتخاباتي را پديد آورند. اينكه مي‌گويم رقابت انتخاباتي مي‌تواند موجبات حضور حداكثري را فراهم آورد، يعني انتخابات غير رقابتي به مشاركت حداكثر آسيب مي‌رساند. هنگامي كه شوراي هماهنگي اصلاح‌طلبان اعلام مي‌نمايد كه فهرستي از سوي آن جبهه ارايه نخواهد شد، آنچه مسلم است همانند دوره‌هاي گذشته، رقابتي بين اصولگرايان و اصلاح‌طلبان را نخواهيم دید.

اگر در شرايط بسيار حساس حركت بر مدار اخلاق و رفتار سياسي همراه با معنويت و اخلاق را در دستور كار نداشته باشيم و براي برگزاري يك رقابت سالم انتخاباتي، به دور از بداخلاقي‌ها همت نگماريم و با يك رقابت سالم و به دور از تخريب در میان گروه‌های اصولگرايي، تنور انتخابات را گرم نكنيم، نمي‌توانيم شاهد حضور پرشور مردم باشيم؛ بنابراین، نظر به اينكه همواره رهبر معظم انقلاب بر مشاركت حداكثري تاكيد داشتند و توجه به اين نكته كه مي‌تواند تهديدهاي دشمن را خنثي و آنها را ناامید کند، طبيعي است كه بايد زمينه را براي رقابت فهرست‌ها و در نتيجه حضور حداكثري در انتخابات فراهم آوريم.

* در ديدگاه برخي از گروه‌ها، رقابت بين اصولگرايان برای تصدي امر قدرت است. جنابعالي به عنوان فردي كه خود معتقد به رقابت بين اصولگرايي هستيد، اين مسأله را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

ـــ اگر ما رسيدن به قدرت را براي قدرت بخواهيم، اين يك انديشه شيطاني است. اگر قدرت را براي خدمت بخواهيم، پسنديده است. هنگامي كه در يك انتخابات پارلماني، رقابت صورت مي‌گيرد، بدين جهت است كه هر صندلي، پايگاهي است براي فرد منتخب که قدرتي را به آن فرد مي‌دهد تا بتواند از آن در راستاي وظايف نمايندگي بهره گیرد؛ بنابراین، اگر نام اين جايگاه را قدرت نگذاريم، چه كلمه‌اي را بايد جايگزين كرد؟

در این باره باید بگویم که جايگاه خطير و استراتژيك رياست‌جمهوري يك قدرت است که اين قدرت را مردم به وي مي‌دهند و از سوي مقام معظم رهبري تنفيذ مي‌شود؛ بنابراین، براي خدمت به ملت، اگر فرد به جايگاه قدرت نرسد، به عنوان نماينده يا رييس‌جمهور، فرصت ارايه خدمت پيدا نمي‌كند. اين ديگر بستگي دارد به قصد و نيت فرد كه براي چه هدفي مي‌خواهد به قدرت برسد.
بنابراین، رقابت براي تصدي امر قدرت در خدمت ملت، امر بسيار پسنديده است. اگر رقابت براي به دست گرفتن قدرت در راستای خواسته‌ها و منافع فردي باشد يا گروهي بخواهند به سود خودشان از آن استفاده نمايند و بخواهند با تصدي جايگاه قدرت نمايندگي، دكاني را در مجلس باز کرده و بده بستان‌هايي را انجام دهند، معلوم است كه اين قدرت براي خدمت به مردم نيست و جز ضرر به مملكت چيزي نخواهد داشت.

* با توجه به اينكه جنابعالي رئيس ستاد انتخاباتي جبهه ايستادگي هستيد، اين جبهه چه برنامه‌هايي را براي انتخابات مجلس نهم دارد؟

ـــ جبهه ايستادگي از آغاز استراتژي وحدت را مدنظر داشت و رفتار و اعلام مواضع خود را بر اين مبنا تنظيم كرده است. بيان طرح وحدت ملي مبتني بر معنويت همراه با سياست اخلاق، معنويت همراه با سياست در عرصه سياست‌ورزي، توانسته است در نهادينه شدن اين جبهه و معرفي ماهيت حركت آن بر مدار اخلاق بسيار کارا باشد.

امروز هم حرف اين جبهه اين است كه با رويكرد وحدت‌گرايانه و دستيابي به فهرستي واحد با جبهه اصولگرايان در عرصه رقابت مجلس نهم حضور يابد. ارايه فهرست واحد، زماني رنگ تحقق به خود مي‌گيرد كه در برابر فهرست اصولگرايان، فهرست ديگري با نام فهرست اصلاح‌طلبان داشته باشيم و اين دو فهرست بتوانند در معرض افكار عمومي به رقابت بپردازند.
بنابراین، نظر به اينكه شوراي هماهنگي اصلاح‌طلبان طي بيانيه‌اي اعلام كرده كه فهرست واحدي نمي‌دهد و نامزدي معرفي نخواهد كرد در چنين شرايطي ارايه ليست واحد به نتيجه‌اش يك انتخابات غير رقابتي و فرمايشي است، ارايه چند ليست، مي‌تواند در راستاي مشاركت حداكثري قرار گيرد و به حضور حداكثري كمك کند.

باید گفت، ما در شرايط كنوني با توجه به مسائل پيراموني كه در منطقه مي‌گذرد و آنچه امروزه پیرامون ما در جريان است و حجم فعاليت‌هاي اپوزيسيون خارج از كشور و تهديدهايي كه اكنون با آن روبه‌رو هستيم، اگر بخواهيم با اين تهديدها به بهترين وجه ممكن، مقابله کرده و در راستای خنثي كردن توطئه‌ها گام موثري ‌برداريم، تحقق استراتژي حضور حداكثري، بسته به رقابتي كردن انتخابات است.

* از علايق جبهه ايستادگي در انتخابات سخني نگفتيد. اگر واقعا بخواهيم اوضاع کنونی را مدنظر قرار بدهيم، مهمترين علايق جبهه ايستادگي در اين شرايط براي انتخابات چيست؟

ـــ حداكثري در انتخابات؛ البته براي ما بسيار مهم است كه چه كساني وارد مجلس نهم شوند، زيرا اين جبهه انتقادات جدي نسبت به عملكرد مجلس هشتم دارد.

* ضعف‌هاي مجلس هشتم از نظر جبهه ايستادگي را بيان نماييد؟

ـــ مجلس خانه ملت است. نمايندگاني كه كرسي‌هاي پارلمان را به دست مي‌گيرند، بايد رويكردهاي متفاوت را كه در چهارچوب و بر محور قانون است، داشته باشند. در واقع مجلس کنوني چنين ویژگی ندارد و جاي چنين افرادي در مجلس خالي است. جبهه ايستادگي با معرفي چنين افرادي كه به حول قوه الهي، مشي اعتدال و انصاف را در پيش گرفته و بر مدار قانون و انجام وظايفشان حركت خواهند كرد، مي‌خواهد جای خالی قانونمداري و خلأ حضور اين افراد در مجلس نهم را پر کند.

مجلس خانه مردم است و نمايندگان ملت در خانه ملت، بايد در راستاي مصالح جمهوريت و مبتني بر اصول اسلامي حركت كنند؛ يعني قوانين كه وضع مي‌شود، بايد در راستاي تأمين منافع ملي و اقتدار نظام و ارتقاي جايگاه نظام در عرصه بين‌المللي باشد؛ بیرون از بنيه و توان اجرايي كشور نباشد و از سوی ديگر هم بر حسن اجراي اين قوانين نظارت نمايند و اجازه ندهند برخی درصدد اجرايي نشدن قانون برآمده و هر فعلي را بدون در نظر گرفتن قانون وضع شده، اجرا کنند.

* يعني شما بر این باوريد كه مجلس هشتم در بسياري از موضوعات ضعيف عمل كرد. یكي از نقاط ضعف مجلس هشتم از نگاه رئيس ستاد انتخاباتي جبهه ايستادگي چه بوده است؟

ـــ از ضعف‌هاي مجلس هشتم، تساهل و تسامح در اجراي قوانين و انجام وظايف است. بعضا نمايندگان در برخورد با اين اهمال‌كاري و هدايت قوه اجراييه به مسير قانون، كوتاهي كردند و اين يك گناه دير بخشودني است. نماينده بايد شجاع و نسبت به انجام وظايف نمايندگي جدي باشد و از موانع گذر كرده و به وظيفه‌اي كه قانون اساسي به عهده آنها گذاشته رفتار کند.

بنابراین، توجه به این مسائل در مجلس هشتم در حد انتظار نبود. نكته ديگر آنكه به وزراي پيشنهادي رأي اعتماد دهد، نه راي مصلحت و التماس. اين خدمت به مردم نيست. نماينده نبايد رأي مصلحت دهد. وظيفه نماينده دادن رأي اعتماد است، نه دادن رأي مصلحت. مصلحت بايد در مجمع تشخيص مصلحت رسيدگي شود. اين نكته از موارد ضعف مجلس هشتم بود.

نكته بعدي اينكه اگر نماينده‌اي بخواهد پرسشي را مطرح و به وظيفه نمايندگي خودش رفتار کند، عده‌اي نسبت به پس ‌گرفتن سئوال‌ها و امضاها اقدام می‌کنند. در اين مواقع، عقب‌نشيني از مواضع حقوقي نه كار درستي است و نه به سود مردم. نمايندگان حقوقي بايد بدانند كه نقد عملكرد قوه مجريه و نظارت بر حسن اجراي قوانين و دادن رأي اعتماد به اشخاصي كه قابليت‌هاي لازم را براي گرفتن پست وزارت دارند، از وظايف انكارناشدنی آنان بوده و نظارت بر دستگاه اجرايي كشور حتي شخص رييس‌جمهور و سئوال بهنگام و استفاده از حق استيضاح در جاي خود، حق نمايندگان و به نفع مردمي است كه به نمايندگان خود رأي داده‌اند و نبايد به بهانه مصلحت نبودن از آن چشم‌پوشي و لاپوشاني کنند. اينكه مجلس منتخب نمي‌شود.

نكته ديگر آنكه مجلس نبايد هنگامی ‌كه مسائلي پيش مي‌آيد و لازم به ارايه تذكراتي است، رفتارهايي از خود نشان دهد كه اگر در رسانه‌ها به افكار عمومي ارايه شود، جرياني را در اذهان پديد آورد كه از مسائل اصلي دور افتد و به فروعات معطوف شوند. مجلس به فرموده حضرت امام، عصاره فضليت ملت است. مجلس جاي درگيري نيست. اين درگيري‌ها وهن مجلس است.

باید بگویم درباره موضوع اخير پيش آمده، به نظر بنده مجلس خويشتنداري كرد، ولي بايد اين اهانت كه اهانت به ملت است، پيگيري و با آن بايد برخورد شود. نیز نبايد به گونه‌ای رفتار شود كه مجلس در مظان اتهام قرار گيرد. در موارد خارجي بايد سنجيده رفتار کرد. در كميسيون امنيت ملي در ارتباط با مسائل ديپلماسي و سياست خارجي بايد افرادي به مجلس فرستاده شوند كه بتوانند در شرايط حاد و بحراني، تصميمات درستي بگیرند؛ نه اينكه بخواهند با احساسات، تصميماتي بگیرند و اين تصميمات بعدها چالش‌هايي را براي كشورمان پدید آورد.

ما بر این باوريم كه مجلس هشتم، مقداري شعارزده عمل كرد و گاه احساسات بر عقلانيت غلبه داشت. نمايندگان بايد بر آميزه‌اي از عقلانيت و احساسات تكيه کنند. نباید در مسأله‌ عقلانيت كوتاهي شود. همچنین نباید درباره مسائل بين‌المللي و سياست خارجي و تصميم‌گیری در رابطه با كشورهاي اروپايي و نظام‌هاي ليبرال دمكرات، به گونه‌ای اين تصميم گرفته شود كه بهانه به دست هيچ كشوري ندهيم.

نكته بعدي مبحث فرهنگي است. اين مجلس درباره مسائل فرهنگي بسيار ضعيف عمل كرده و امروز فضاي فرهنگي حاكم بر جامعه بسيار نگران‌كننده است.
شوراي عالي انقلاب فرهنگي به عنوان يك نهاد فراقوه‌اي و هم‌ مجلس شوراي اسلامي و مشخصا كميسيون فرهنگي، بايد از افراد قوي و اهل تدبير كه بتوانند به درستي و مبتني بر رويكردهاي مقام معظم رهبري عمل كنند، کمک بگیرند که متأسفانه در اين باره غفلت شده است؛ بنابراین، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و كميسيون فرهنگي، باید نسبت به اين كوتاهي پاسخگو باشند. ما بر این باوريم، كشور ما به ‌لحاظ فرهنگي باید حرف اول را در دنيا بزند.

اما احساس مي‌كنيم كه در درون كشور پس از 33 سال كه از پيروزي انقلاب اسلامي گذشته و امام راحل فرمودند، انقلاب ما يك انقلاب فرهنگي است، قوي عمل نكرديم. ما در ارتباط با اخلاق در اقتصاد و در واقع اينكه در يك مقايسه كمي به لحاظ شاخصه اخلاق و رعايت استانداردهاي اخلاق در اقتصاد، تاكنون به درستي کار نکرده‌ایم.

در يك مقايسه كمي، كشور ما در میان 190 كشور، رتبه صدوسي‌ام را آورده است، در حالي كه مالزي به عنوان يك كشور اسلامي، در رتبه سی‌‌ام قرار گرفته؛ بنابراین، مجلس بايد در تدوين استانداردهاي اخلاقي در اقتصاد بكوشد و با رعايت استاندارد در اخلاق، قانوني در اين زمینه وضع کند.

جبهه ايستادگي با ارايه ليست مستقل به دنبال مشاركت حداكثري مردم در انتخابات است.

منبع: ملت ما