مهمترین عوامل ایجاد زلزله‌های دست ساز بشر

زلزله‌خیزترین مناطق دنیا

محقق دانشگاه کلمبیا و بنیانگذار موسسه تحقیقاتی خطرات زمینی و توسعه پایدار بر این باور است که فعالیتهای مهندسی و عمرانی بر روی زمین یا در اعماق زمین، عامل اصلی بروز زمین لرزه های انسانی در مناطقی مستعد از قبیل هندوستان و عربستان هستند.

کد خبر: ۲۱۵۴۷۷

تاریخ: ۱۰ دی ۱۳۹۰ - ۲۰:۰۲

زمین لرزه های دست ساز بشر در دسته تغییرات محیطی جهانی به شمار می روند که به مرور زمان و در سطح جهانی رو به افزایش گذاشته اند.

کریستین کلوس - محقق دانشگاه کلمبیا و بنیانگذار موسسه تحقیقاتی خطرات زمینی و توسعه پایدار در مطالعه ای که درباره زمین لرزه های دست ساز بشر انجام داده بیان می کند که این زمین لرزه ها در نتیجه واکنشهای مکانیکی در پوسته قاره ای که به واسطه فشارهای ناشی از استرسهای کوچک تحت تاثیر فعالیتهای مهندسی زمین که در بخش زیرسطحی سیاره انجام می گیرند به وجود می آیند.

این فعالیتها شامل معدن کاوی سطحی و عمقی، ساخت مخازن آب مصنوعی، تزریق فاضلاب به اعماق زمین، تزریق دی اکسید کربن به اعماق زمین و تولید انرژی ژئوترمال در اعماق زمین از جمله فعالیتهای مهندسی هستند که می توانند عامل وقوع زمین لرزه باشند. انجام چنین فعالیتهایی در مناطق نزدیک به گسلها، می تواند زمینه ساز آغاز زمین لرزه شود.

کریستین کلوس در گفتگویی به پرسش های خبرنگار مهر درباره زمین لرزه های دست ساز انسان در نقاط مختلف جهان پاسخ داده است:

به نظر شما انواع مختلف انفجارهای بزرگ دست ساز بشر چگونه می توانند روی فعالسازی گسلها تاثیرگذار باشند؟

کریستین کلوسه محقق دانشگاه کلمبیا: تنها انفجارهای زیر زمینی بسیار قدرتمند هستند که می توانند عامل ایجاد زمین لرزه آن هم زمین لرزه های بسیار کوچک باشند. برای اثبات این موضوع شواهد علمی زیادی وجود دارند. همچنین انفجارهای شیمیایی بر روی سطح زمین هیچ نوع تاثیری بر روی مناطق گسلی در پوسته زمین نخواهند داشت.

* با توجه به فعالیتهای صنعتی که در سرتاسر جهان در حال اجرا هستند و با توجه به الگوی توزیع گسلها در نقاط مختلف جهان، می توانید به تعدادی از مناطق که در برابر زمین لرزه های دست ساز بشر آسیب پذیر هستند، اشاره کنید؟

- بله. این مناطق در نواحی قاره ای پایداری قرار دارند که از نظر تاریخی از فعالیتهای لرزه ای کمی برخوردار بوده اند مانند شمال اروپا، جنوب شرقی آمریکا، هندوستان، شبه جزیره عربستان و استرالیا.

* بر اساس ساختار جغرافیایی کشورها می توانید به چند کشور اشاره کنید که زمینه وقوع زمین لرزه در آنها به اندازه ای بالا است که باید فعالیتهای صنعتی و نظامی خود را برای جلوگیری از وقوع زمین لرزه های دست ساز بشر محدود سازند؟

- می توانم لیستی طولانی از این کشورها را برای شما بگویم، اما در واقع نمی توان این معیارها را در محدوده کشورها گنجاند، بلکه باید آنها را در قالب منطقه ای بررسی کرد. برای مثال مناطقی که در آنها لایه ای زیرزمینی از آب و یا مخزن طبیعی گاز یا نفت و یا حتی مخزن مصنوعی آب دچار انفجار می شوند، در صورتی که منطقه ای گسلی تحت فشار و هم جهت با انفجار در مجاورت این رویدادها قرار داشته باشد، می توان این منطقه را مستعد وقوع زمین لرزه های دست ساز بشر نامید.

* می توانید چند نمونه از زمین لرزه های دست ساز بشر را نام ببرید؟

- رویدادهایی که از نظر علمی مورد بحث و بررسی فراوان قرار گرفته اند را می توان به این ترتیب عنوان کرد:

-زمین لرزه 7.9 ریشتری ونچوآنگ چین در سال 2008

-زمین لرزه 5.6 ریشتری نیوکسل استرالیا در سال 1989

-زمین لرزه 6.1 ریشتری کیلاری هندوستان در سال 1993

-زمین لرزه 5.9 ریشتری "ویتیر-نرو" در آمریکا

* نیاز به سازمانی نگهبان برای کنترل فعالیتهای مخرب انسانی در سرتاسر جهان، فعالیتهایی که می تواند بر روی ایمنی انسانها تاثیر گذار باشند را چگونه ارزیابی می کنید؟

- تا زمانی که پدیده ای به نام مرز وجود دارد، پیشگیری و آماده سازی باید مساله ای ملی به شمار رود و کشورها با در نظر گرفتن موقعیت و ساختار جغرافیایی که بر روی آن قرار دارند باید سیاستهای ویژه ای را درباره فعالیتهای عمرانی و صنعتی مستعد ایجاد زمین لرزه اتخاذ کنند.