مسعود نيلي توضيح داد:

راز سقوط رشد اقتصادی کشور چيست؟

در کشور ما بنگاه‌های بزرگ از آنجا که دولتی هستند، از ابتدا بزرگ به دنیا آمده‌اند، در حالی که در دنیا بنگاه‌ها عمدتا از کوچک شروع می‌کنند و به تدریج با افزایش مهارت و توان و نیرو، رشدی طبیعی و ماندگار می‌کنند

کد خبر: ۲۱۵۱۷۴

تاریخ: ۱۰ دی ۱۳۹۰ - ۰۶:۵۱

سرويس اقتصادي ـ مسعود نيلي را همه به عنوان اقتصادداني برجسته با ديدگاه‌هاي نزديك به اقتصاد آزاد مي‌شناسند. وي كه مؤلف استراتژي توسعه صنعتي كشور است، چندي است كمتر در رسانه‌ها ظاهر مي‌شود.

به گزارش «تابناك»، دو سالي است كه نرخ رشد اقتصادي كشور به صورت رسمي اعلام نمي‌شود و از لابلاي سخنان مسئولين و نمايندگان مجلس بين ارقام كمتر از يك درصد تا 3.4 درصد نيز يافت مي‌شود.

اما بی‌گمان چيزي كه رخ داده، كاهش جدي در نرخ رشد اقتصادي است كه زماني 6 درصد بود و قرار بود بر پایه برنامه به 8 درصد برسد.

شايد در اين ميان، سخنان نيلي كه در پنجمین نشست مجمع عالی بهره وری گفته شده، توضيحي علمي باشد براي پديده‌اي كه اين روزها از انتشار آمارش جلوگيري مي‌شود: عامل سقوط رشد اقتصادی کشور از 6 به 1.5 درصد در فاصله سال 79 تا 86، کمبود سهم بهره‌وری در ایجاد رشد اقتصادی است.

دکتر مسعود نیلی با بیان این مطلب گفت: افزایش رشد اقتصادی وابسته به نهاده‌های تولید نظیر نیروی کار و میزان سرمایه‌گذاری است و هر چقدر نیروی کار و سرمایه‌گذاری افزایش یابد، رشد اقتصادی بالا می‌رود؛ اما عاملی که افزون بر این دو، باعث رشد اقتصادی می‌شود و رشد اقتصادی آن هم پایدار است، بهره‌وری است.

استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، با اشاره به سقوط رشد اقتصادی کشور از 6 به 5/1 درصد، در فاصله سال‌های 79 تا 86، علت آن را کاهش رشد اقتصادی دانست و گفت: رشد اقتصادی به وجود آمده در مقطع پایانی دهه 70، رشد سرمایه‌گذاری مولد بوده که با کاهش آن، رشد اقتصادی هم به شدت کم شده است، اما اگر بخش بیشتری از این رشد اقتصادی ناشی از بهره‌وری بود، پایدار می‌ماند و با کاهش سرمایه‌گذاری شاهد چنین سقوطی نبودیم.

وی البته اظهار کرد: بیشتر داده‌های آماری کشور، تنها تا سال 86 اعلام شده و پس از آن، بسیاری از آمارهای اقتصادی از سوی دولت ارایه نشده است.

نیلی به رقابت شدید اقتصادی بین آمریکا و شوروی پس از جنگ جهانی دوم اشاره کرد و افزود: در آن مقطع، رشد اقتصادی آمریکا 7 تا 8 درصد بود، اما شوروی سابق تنها با اشاره به حجم تولید، رشد اقتصادی 17 تا 18 درصدی را اعلام می‌کرد که به شدت باعث نگرانی مقامات آمریکا شده بود. با این حال، یک مطالعه مشخص کرد این رشد اقتصادی ناشی از بهره‌وری نبوده و پیش‌بینی کرد این رشد کاهش خواهد یافت و همین اتفاق هم افتاد و شوروی نتوانست رشد خود را ادامه دهد.

این استاد اقتصاد با اشاره به مطالعه انجام شده در موضوع رقابت پذیری در صنعت ادامه داد: در این مطالعه، بنگاه‌ها به کوچک و متوسط و بزرگ تقسیم و بهره وری آنها با هم مقایسه شده است؛ اما با وجود آن که انتظار می‌رود با بزرگ شدن بنگاه ها به دلیل سرشکن شدن هزینه‌ها و قدرتمند شدن بنگاه، بهره‌وری آنها بالا رود، در ایران اتفاق معکوسی افتاده و این بنگاه‌های کوچک هستند که بهره‌وری بالاتری دارند.

وی دلیل این امر را تأثیرپذیری بیشتر بنگاه‌های بزرگ از شرایط محیطی خواند و گفت: در مقابل، بنگاه‌های کوچک تأثیرپذیری کمتری از شرایط بیرونی داشته‌اند و بهره‌وری آنها به دلیل عوامل داخل بنگاه بالا رفته است.

بنگاه‌هايي كه بزرگ به دنيا آمده‌اند!

دکتر نیلی افزود: در کشور ما، بنگاه‌های بزرگ از آنجا که دولتی هستند، از آغاز بزرگ به دنیا آمده‌اند، در حالی که در دنیا بنگاه‌ها عمدتا از کوچک شروع می‌کنند و به تدریج با افزایش مهارت و توان و نیرو، رشدی طبیعی و ماندگار می‌کنند و مواردی چون learning by doing در آنها شکل می‌گیرد؛ همانند شرکت apple که کارش را از یک پارکینگ آغاز کرد و امروز به بنگاه اقتصادی جهانی تبدیل شده است.

وی گفت: در این مطالعه انجام شده، شاخص بهره‌وری کارخانه‌های بخش خصوصی و بخش دولتی تفاوت معناداری نشان نمی‌دهد و روشن می‌کند با وجود پرداخت هزینه خصوصی سازی برخی بنگاه‌های دولتی، در این راه موفق نبوده‌ایم.